چهارشنبه 7 تير 1396 - 1:19
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

مقاله

 

ترجمه: غزال حسين زاده

 

يکي از مهمترين مراکز مسلمانان هند

 

نگاهي به معماري مسجد جامع دهلي

 مسجد جامع دهلي يا مسجد جهان‌ نما، در دهلي پايتخت هند واقع شده و از مهم ترين مساجد هندوستان و از زيباترين مساجد دنيا است. مسجد جامع دهلي همچنين با گنجايش 35000 نمازگزار نهمين مسجد بزرگ دنياست.  

در ساخت اين مسجد از ماسه سنگ استفاده شده است. 5000 کارگر به مدت بيشتر از 6 سال مسجد جامع دهلي را بنا کرده اند. مسجد جامع دهلي دو منار و سه گنبد مرمرين دارد.

مسجد جامع دهلي به فرمان شاه جهان پنجمين امپراتور گورکاني هند(سازنده تاج محل) بين سال‌هاي  1060 تا 1066 هجري قمري(1650 تا 1656 ميلادي) بنا گرديد.

شاه‌جهان علاوه بر بناهايي چون تاج محل و قلعه سرخ دهلي، چندين مسجد پر اهميت ديگر در آگرا، اجمر و لاهور نيز ساخته‌ است.

 اين مسجد مقابل قلعه سرخ، در بخش دهلي قديم واقع شده و يکي از مهم ترين مراکز مسلمانان هند به شمار مي‌ آيد.

طراحي طبقات مسجد جامع دهلي به مسجد مرواريد در آگرا بسيار شبيه است؛ اما مسجد جامع دهلي دو طبقه دارد و بزرگتر‌ است. به دليل وسعت زير بنايي که شاه‌ جهان براي مسجد برگزيده بود، قسمت بزرگي بعدها به اين بنا افزوده شد.

درب شمالي مسجد 39 پله، درب جنوبي 33 پله و درب شرقي که محل ورود خانواده سلطنتي بوده 35 پله دارد.

در حال حاضر از پله‌هاي خارجي مسجد جهت استقرار غرفه ‌هاي غذا و فروشگاه‌ هنرمندان خياباني استفاده مي شود و بعدازظهرها درب شرقي مسجد بدل به بازار فروش مرغ مي گردد.

قبل از جنگ 1857 استقلال هندوستان نزديک درب جنوبي مسجد يک مدرسه اسلامي قرار داشت که طي جنگ استقلال هندوستان تخريب شد.

در بخش شمالي مسجد بازار بزرگ «چندي چوک» قرار داشت که يادآور دوران گورکانيان هند است. اين بازار توسط جهان آرا بيگم دختر شاه جهان بنا گرديد.

مسجد جامع دهلي دو محراب زيبا و حياطي وسيع دارد. مسجد در راستاي غرب قرار دارد. در هر سه سمت مسجد ايوانهاي طاقدار قوسي شکل به چشم مي خورد که درگاه برج مانند آن، به سمت مرکز مسجد قرار دارد.

مسجد جامع دهلي 80 متر طول و 27 متر عرض دارد و سقف آن داراي سه گنبد است. در گنبدهاي  مسجد از مرمرهاي سياه و سفيد استفاده شده، اما گنبد بالايي آن پوششي از طلا دارد.

دو مناره مسجد 40 متر ارتفاع و 130 پله‌ دارند که با مرمر سفيد و سنگ ماسه قرمز پوشانده شده اند. در پشت مسجد چهار مناره کوچک که به مناره‌هاي جلويي شبيه هستند؛ قرار دارد.

محوطه خارجي مسجد گنجايش بيش از 25 هزار نمازگزار را دارد. اين محوطه از سمت شرق، شمال و جنوب به سه رديف پلکان مي‌رسد که از ماسه سنگهاي قرمز ساخته شده ‌اند.

زير گنبدها سالني قرار دارد که هفت ورودي قوس‌دار آن به سمت غرب است و ديوارهاي مسجد تا ميانه با مرمر پوشانده شده‌اند.

غير از اين سالن، شبستان اقامه نماز ديگري در مسجد وجود دارد که 61 در 27 متر است و هفت ورودي قوس دار دارد. در بالاي هر کدام از اين ورودي‌هاي قوسي شکل کتيبه ‌هايي از مرمر سفيد به چشم مي خورد که 2.1 متر طول و 76 سانتي متر عرض دارد که روي آن با مرمر سياه حکاکي شده ‌است.

روي اين کتيبه ‌ها تاريخ ساخت مسجد ذکر شده‌ است. اين کتيبه‌ ها به زبان فارسي و خط ثلث نورالله احمد و به شيوه معرق در سال 1060 ه.ق کار شده است.

کف مسجد با مرمر سياه و سفيد پوشانده شده و سجاده هر نمازگزار با سنگهاي مرمر مشکي مشخص شده ‌است.

 سجاده ‌هاي مرمرين 44.91 در 50 سانتي‌متر است و در مجموع 899 سجاده در مسجد وجود دارد. همچنين قرآني قديمي در مسجد جامع دهلي وجود دارد که روي پوست آهو نوشته شده‌ است.

 

 

سه‌شنبه 21 شهريور 1391 - 10:1


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری