جمعه 27 مرداد 1396 - 5:52
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

گزارش

 

نيما نوربخش

 

نقاط قوت در کنار کاستي ها

 

 گزارشي از مهم‌ترين فعاليت‌هاي فرهنگي دولت‌ اخير

با گذشت هفت سال از روي کار آمدن دولت اصولگرا، کارنامه کاري وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي در دولت‌هاي نهم و دهم را مرور مي‌کنيم.

 به گزارش خبرگزاري فارس، در حال حاضر حدود 7 سال ‌از فعاليت دولت دکتر محمود احمدي‌نژاد مي‌گذرد. رصد فعاليت‌ها و چگونگي تحقق وعده‌هاي اين دولت در بخش فرهنگ مي‌تواند کارنامه کاري روشني از عملکرد آن به تصوير بکشد.

به همين منظور، بر اساس اطلاعاتي که وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي تحت يک گزارش تهيه کرده، ‌ شاخص‌ترين فعاليت‌هاي اين وزارتخانه را در دو دولت ‌نهم و دهم از دريچه نگاه خودشان مرور کنيم.(در اينجا بخشي از اين گزارش انتخاب شده که بيشتر مرتبط با هنر است.)

فيلم خوب، سالن خوب، اکران خوب

در شروع به سراغ سينما مي‌رويم. در دولت‌هاي نهم و دهم، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي فعاليت‌هاي خود در حوزه سينما را با در نظر گرفتن سه برنامه بنيادين و کلان تحت عنوان؛ منتهي به فيلم خوب، منتهي به سالن خوب و منتهي به اکران شروع کرد و در اين راستا حمايت از توليدات فاخر و ارزشمند نوسازي فناوري و تجهيزات توليد و پخش فيلم‌هاي سينمايي، نوسازي سالن‌هاي سينمايي، حمايت از ساخت سالن‌هاي جديد، حمايت از مصرف‌کنندگان و توليدکنندگان سينماي ايران، حمايت از اکران بين‌المللي توليدات سينماي ايران، حمايت از توزيع و عرضه توليدات سينمايي در عرصه نمايش خانگي، حمايت از فيلم‌سازان جوان، رونق در بخش سينماي مستند و انيميشن و ... در دستور کار خود قرار داد.

ساخت آثار سينمايي ماندگار و با ارزش که معرف ارزش‌هاي والاي فرهنگي، ديني، اخلاقي، ايراني و شخصيت‌هاي تاريخ‌ساز باشد. آثاري که بتواند از يک‌سو معرف و مبلغ ارزش‌هاي والاي فرهنگي، ديني، اخلاقي، ايراني در قالب زبان سينمايي و هنري باشد و ازسوي ديگر چهره درست و شايسته شخصيت‌هاي تاريخ‌ساز را شناسانده، مظاهر و نمودارهاي راستين تمدن اسلام و ايران را نيز به تصوير بکشاند.

از ديگر اهداف وزارت‌خانه در حوزه سينما، نوسازي سالن‌هاي سينما به‌منظور رونق‌بخشيدن به حضور مخاطبان در سالن‌هاي سينما و تضمين اقتصاد سينما و تأمين منافع توليدکنندگان و ايجاد اميد و انگيزه بيشتر در اين حوزه است.

بهره‌مندي نقاط مختلف کشور از فضاهاي فرهنگي و هنري به‌ ويژه سالن‌هاي سينما يکي از شاخص‌هاي توسعه فرهنگي است.براي دست‌يابي به اين امر مهم، طرح حمايت از ساخت سالن‌هاي جديد در دستور کار قرار گرفت.

به‌موجب اين طرح، يک‌سوم اعتبارات مورد نياز ازطريق کمک‌هاي دولتي و دوسوم نيز توسط سرمايه‌گذاري بخش خصوصي و وام‌هاي کم‌بهره تأمين مي‌شود. امروزه يک سينماي قدرتمند بدون برخورداري از سيستم‌ها و تجهيزات جديد و به‌روز سينمايي، ناقص و نارسا خواهد بود براي رفع اين خلاء طرح نوسازي تجهيزات توليد و پخش فيلم‌هاي سينمايي اجرا مي‌شود.

به اعتقاد بسياري از صاحب‌نظران کمبود، کهنگي و نامناسب بودن زيرساخت‌هاي صنعتي و فناوري توليد، نمايش و پخش سينما يکي از اصلي‌ترين مشکلات بخش فرهنگ و هنر است. مطالعات جامع اين وزارتخانه درخصوص بررسي موقعيت و کيفيت فناوري و فضاهاي توليد و پخش سينما نشان مي‌دهد که بخشي از ظرفيت موجود تجهيزاتي و فضاهاي توليد و پخش و نمايش سينما اصولاً قابليت فعاليت مناسب و مؤثر را در بخش فرهنگ و هنر ندارد.

با توجه به سير رو به تکامل صنعت سينماي جهان به سوي فناوري پيشرفته ديجيتال، سينماي ايران نيز مي‌بايست با هدف کاهش فاصله خود درصدد دست‌يابي به بسترهاي لازم و تجهيزات مورد نياز برآيد.

 از ديگر برنامه‌هاي اين وزارت‌خانه حمايت از اکران بين‌المللي توليد سينمايي ايران به ‌منظور معرفي ارزش‌هاي والاي فرهنگي، ديني، اخلاقي ايراني و برون‌رفت از اقتصاد محدود ناشي از اکران داخلي و خروج از حضور صرف در مجامع و جشنواره‌هاي خارجي و حضور واقعي و مؤثر در بازارهاي هدف است. حمايت از توزيع و عرضه توليدات سينمايي در عرصه نمايش خانگي گام مهمي در جهت عرضه به موقع فيلم‌هاي سينمايي و غير سينمايي مجاز است.

در دوره‌هاي قبل به شبکه نمايش خانگي آسيب جدي وارد شده بود و شبکه‌هاي تکثير غيرمجاز با فعاليت‌هاي گسترده موجب شکست اقتصادي مؤسسات مختلف ويدئو رسانه شده بودند. در کنار برخورد قضايي و انتظامي با اين پديده و ايجاد فضاي رقابتي، نسبت به گذشته فضاي امن‌تري در شبکه توزيع به وجود آمد. به صورتي که با اجراي طرح حمايت از توزيع و عرضه توليدات سينمايي در عرصه نمايش خانگي، شمارگان هر اثر از 10 هزار به حداقل 100 هزار نسخه افزايش يافته است.

ازطرفي به منظور ساماندهي و نظارت بر محصولات عرضه شده، ستاد صيانت و حمايت از آثار فرهنگي-هنري مجاز تشکيل شده و جهت مشخص نمودن آثار مجاز از غيرمجاز، طرح الصاق هولوگرام بر روي بسته‌بندي اين‌گونه آثار اجرا شد.

 اقدامات شاخص در حوزه سينما

-ارتقاء معاونت سينمايي به سازمان سينمايي و تشکيل شوراي عالي سينما.

- راه‌‌اندازي بنياد ملي بازي‌هاي رايانه‌اي و توليد و حمايت از 60 فيلم متناسب با فرهنگ اسلامي ايراني و کسب مقام اول خاورميانه و جهان اسلام در توليد بازي‌هاي رايانه‌اي از نظر کمي و کيفي.

- تدوين نظام ملي رده‌بندي سني 2600 بازي رايانه‌اي و حمايت از توليد 50 بازي ايراني که 20 بازي آن تاکنون توليد شده است.

- راه اندازي، تجهيز و فعال کردن 62 دفتر انجمن سينماي جوان در کشور

- راه اندازي بنياد پويانمايي با تصويب شوراي انقلاب فرهنگي

- توليد 22 فيلم فاخر (براي اولين بار)

- افزايش تعداد سالن‌هاي سينما از 251 باب در سال 84 به 345 باب در سال 90

- افزايش تعداد جشنواره‌هاي سينمايي از 23 جشنواره در سال 84 به 43 جشنواره در سال 90 از جمله جشنواره فيلمنامه‌نويسي انقلاب اسلامي.

- افزايش اکران فيلم هاي سينمايي از 43 مورد در سال 84 به 73 مورد در سال 90

- افزايش تکثير و توزيع فيلم در شبکه خانگي از 40 ميليون نسخه در سال 84 به 250 ميليون نسخه در سال 90

- افزايش تعداد سريال‌هاي ايراني توزيع شده از طريق شبکه خانگي از 5 سريال تلويزيوني در سال 84 به 56 سريال در سال 90

- افزايش عرضه فيلم انيميشن از طريق شبکه خانگي از 133 دقيقه درسال 84 به 560 دقيقه در سال 90

- رشد 100 در صد عرضه فيلم هاي مستند در شبکه خانگي

- برگزاري همايش و کنفرانس‌هاي متعدد از جمله کنفرانس با موضوع هاليووديسم و سينما، بيداري اسلامي و سينما

- فروش فيلم سينمايي «رستم و سهراب» در بازار کن فرانسه به ارزش 6 ميليون دلار (براي اولين بار)

- حضور هدفمند و تعاملات گسترده در عرصه بين‌المللي و ساماندهي عرضه فيلم و افزايش هفته فيلم در خارج از کشور و سفر هيئت‌هاي سينمايي از کشورهاي مصر، تونس و يمن به منظور برخورداري از تجربيات سينماي ايران.

- توليد فيلم‌هاي مستند ويژه و استراتژيک مانند ايران هراسي، جعبه سياه، 11 سپتامبر ، کشمير، کشتي آزادي، اعدام به جرم آزادي و ....

- احداث 30 سينما در کل کشور شامل 86 سالن و ظرفيت 23800 صندلي

- دوبله 18 فيلم ايراني براي عرضه به مخاطبان جهاني

- اقدام در راستاي توليد فيلم‌هايي همچون «شيخ احمد قمي»، «شهيد چمران»، «جنگ 22 روزه»، «برلين منفي 7» در خصوص تجاوز امريکا به عراق، «فرزند چهارم» با موضوع قحطي در سومالي ، «استرداد» -وقايع بعد از کودتاي 28 مرداد- حمله امريکا به ايرباس ايراني

-حمايت ويژه از توليد 30 فيلم در حوزه دفاع مقدس، ديني، سياسي، اجتماعي از قبيل؛ «33 روز»، «شور و شيرين»، «ملک سليمان»، «قلاده‌هاي طلا»، «راه آبي ابريشم»، «عقاب صحرا» (حوادث صدر اسلام)، «محرمانه تهران»، «سلام بر فرشتگان»، «بدرود بغداد»، «گلوگاه شيطان» و «نفوذي».

- تشکيل ستاد صيانت و حمايت از عرضه محصولات فرهنگي و هنري

- امضاي تفاهم‌نامه تدوين استانداردهاي فرهنگي هنري با سازمان استاندارد و تحقيقات صنعتي (براي اولين بار)

حوزه هنر

فعاليت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي در امور هنري طيف گسترده‌اي از وظايف شامل برنامه‌ريزي سياست‌گذاري و حمايت از بخش‌هاي هنرهاي نمايشي، موسيقي، تجسمي و آموزش هنر را در بر مي‌گيرد و رويکردهاي سياستگذاري و توسعه بخش هنري در دولت نهم و دهم بر مبناي فرهنگ ديني و ملي جامعه اسلامي و مطابق با ارزش‌ها و سياست‌هاي نظام مقدس جمهوري اسلامي شکل گرفت.

بر همين اساس سياست‌گذاري در اين بخش در چند سال اخير به‌گونه‌اي اتخاذ شد که رشته‌هاي هنري به سمت و سويي هدايت شود که باورهاي ديني و ريشه‌هاي فرهنگي ايراني را ملاک عمل خود قرار دهند.

امروزه اصحاب فرهنگ و هنر کشور متعهدانه با درک شرايط و موقعيت مي‌کوشند تا نقش مهم خود را در جريان پيشرفت و تعالي کشور به خوبي ايفا کنند معاونت امور هنري با درک جايگاه والا و شايسته اين گروه، حمايت از اصحاب فرهنگ و هنر و حفظ شان و منزلت اجتماعي آن‌ها را در دستور کار خود قرارداده و اقداماتي را براي ارتقاي منزلت هنرمندان انجام داده است حمايت از تهيه توليد آثار فاخر و ارزشمند هنري، بعد ديگري از سياست‌هاي اصولي براي تحقق ارزش‌هاي والاي اسلامي و تعالي کشور بوده است.

در راستاي اين هدف، جهت و مسير حمايت‌ها تنظيم شده است تحول ديگري که براي تحقق آن تلاش فراواني انجام شده است. آوردن هنر به متن جامعه و برقراري ارتباط مردم و قشرهاي مختلف مخاطبان با هنر است که موجب شده فقط گروهي خاص مخاطب هنر نباشند، بلکه گروه‌هاي مختلف اجتماع که مخاطبان بالقوه هنر هستند، امروزه مخاطبان بالفعل باشند و در سالن‌ها و تالارها و گالري‌ها حضور پيدا کنند.

ساماندهي گروه‌هاي نمايشي صحنه‌اي در فضاهاي کالبدي تئاتر کشور و حضور جدي کارگردانان مطرح هنر نمايش، فعاليت‌هاي حوزه نمايش در جهت انتقال تجربه و بالا بردن سطح علمي و تخصصي حوزه نمايشي بسيار قابل توجه بوده است و ضمن اين که نمايش‌هايي که اخيرا روي صحنه مي‌رود، به لحاظ اين که آثار و متون هنرمندان ايراني است مورد استقبال بيشتري قرار مي‌گيرد.

اصولا در گذشته، در مناسبت‌هاي ديني کمتر فعاليت نمايشي انجام مي‌گرفت، رسم بر اين بود که اين گونه فعاليت‌ها در مناسبت‌هاي عزاداري تعطيل مي‌شد. اما در سال‌هاي اخير متناسب با موضوع حتي در ماه‌هاي محرم و رمضان برنامه‌هاي شايسته‌اي اجرا مي‌شود.

در دولت‌هاي نهم و دهم وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي با سرلوحه قراردادن اشاعه فرهنگ ديني در قالب نمايش، جشنواره، همايش و نمايش خياباني به خلق آثار پرداخته است. در اين راستا مي‌توان از برگزاري جشنواره بين‌المللي تئاتر فجر، جشنواره سراسري تئاتر رضوي، برگزاري جشنواره بين‌المللي نمايش‌هاي آييني و سنتي، چهاردهمين جشنواره سراسري تئاتر کودک و نوجوان، برگزاري جشنواره نمايشي با نام انتظار در قالب نمايش صحنه‌اي و خياباني، برگزاري جشنواره توليدات نمايشي با مضامين نماز و رويکرد جوانان به مقوله دين، تقويت و تعميق باورهاي ديني و ملي رشد و تعالي زنان در قالب حمايت از توليد آثار نمايشي، اشاعه فرهنگ و حجاب...اشاره کرد.

- به دنبال برنامه‌هاي تمرکززدايي از تهران و بحث عدالت‌گرايي در توجه به استان‌هاي کشور که از برنامه‌هاي محوري دولت نهم بوده و تداوم آن را دولت دهم شاهد هستيم. براي اولين بار امکاني فراهم شد تا گروه‌هاي موسيقي استاني بتوانند، شبي را در تهران به اجراي برنامه اختصاص دهند و اين سلسله برنامه ها که با هماهنگي انجمن موسيقي در تالار وحدت تهران اجاره شد، با استقبال فراوان مردم روبرو شد و علاقه‌مندان به موسيقي شاهد اجراي برنامه توسط گروه‌هاي موسيقي استان‌ها بودند. هم‌چنين موسيقي‌هاي خاص محلي که احيانا رو به فراموشي بود توانستند در اين‌گونه برنامه‌ها قابليت‌هاي خود را احيا و مورد توجه قرار دهند.

- از ديگر اقدامات معاونت امور هنري برگزاري هفته‌هاي هنر استان‌ها با همکاري ادارات کل فرهنگ و ارشاد اسلامي استان‌ها به منظور توجه به ظرفيت‌هاي ديني- قومي، شناخت و معرفي خاستگاه هنرهاي اسلامي-ايراني، معرفي توانمندي‌هاي هنرمندان استان‌ها، معرفي جلوه‌ها و نمادهاي فرهنگي و هنري استان‌ها و ... است که از سال 90 شروع شده و در نظر است در سال جاري نيز تداوم يابد.

 اقدامات شاخص حوزه  هنر

- راه اندازي بنياد ملي مد و لباس

- برگزاري 15 هفته هنر استان‌ها در تهران باهدف معرفي قابليت‌ها و ظرفيت‌هاي آنان

- برگزاري 5 جشنواره که شامل جشنواره تجسمي فجر، هنرهاي معاصر اسلامي طواف تا ولايت، بين‌المللي آواي پهلواني و کودکان و نوجوانان

- ساماندهي 800 گروه نمايشي در سراسر کشور

- توليد آثار موسيقي فاخر مبتني بر ارزش‌هاي ديني و ملي همچون غدير «خم» ، خليج فارس و آلبوم حجاب

- صيانت از موسيقي مقامي و نواحي و حمايت از توليد آلبوم‌هاي موسيقيايي و تاسيس 2 مکتب‌خانه موسيقي مقامي

- توجه به محتواي ارزشي در تئاترها و توسعه تئاتر ديني و توليدات هنري با مخاطبان عام مانند گلبانگ سربلندي و سنگ و سبو

- برگزاري جشنواره‌ها و نمايشگاه‌هاي بين المللي از جمله جشنواره جهان بدون تروريسم، فلسطين و نمايشگاه شيطان در برابر قرآن براي برخورد با پديده قرآن سوزي

- توجه به رويکرد نمايشنامه ايراني  و فاصله گرفتن از تمرکز و محوريت ترجمه با برگزاري جشنواره ها، نمايشنامه نويسي و طرح هاي نمايشي و حمايت از توليدات نمايشي با متون اسلامي ايراني به گونه‌اي که تنها در تئاتر شهر شاهد افزايش 50 درصدي اجراي متون اسلامي ايراني در نمايشنامه‌ها بوده‌ايم.

- برگزاري نمايشگاه‌هاي متعدد مد و لباس اسلامي ايراني

- احياء آواها و نغمات موسيقيايي ديني با ويژه برنامه‌هايي همچون خيمه‌ها و نجواها، ذکر و ذاکرين

- الزام دستگاه‌هاي اجرايي به اختصاص يک دهم درصد از محل اعتبار تملک دارايي جهت خريد آثار هنري‌هاي تجسمي

- اعزام 24 گروه نمايشي به کشورهاي مختلف

- تعداد دفعات اجراي نمايش هاي توليد شده از 36586 در سال 84 به 61623 در سال 90

حوزه قرآن و مساجد

در نظام اعتقادي ما مسلمانان، قرآن و مسجد از اهميت و جايگاه خاصي برخوردار است. زندگي فردي و اجتماعي ما با اين دو معنا و مفهوم مي‌يابد. بديهي است در چنين فرهنگي نيز جايگاه قرآن و مسجد در متعالي‌ترين درجات قرار مي‌گيرد.

توجه به قرآن و آموزه‌هاي قرآني و تلاش براي بسط و گسترش فعاليت‌هاي مربوط به اين کلام گهربار وحي، از مهم‌ترين وظايف وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي بوده است، با شروع به کار دولت نهم اين فعاليت‌ها بيشتر از قبل شد. به‌طوري که در اغلب زمينه‌ها به فعاليت و عملکردهاي قبلي بسنده نشده و هرچه بيش از پيش فعاليت‌هاي قرآني و نيز مسجدمحوري تأکيد شد.

دولت نهم و دهم با تأکيد بر ضرورت تسري مفاهيم ديني و قرآني در آثار فرهنگي و هنري و با هدف رشد فضايل اخلاقي و ارتقاي فرهنگ عمومي در بخش‌هاي مختلف فعاليت‌هاي خود را متمرکز نمود.

 با توجه به نقش اساسي مساجد در بروز و ظهور انقلاب اسلامي ايران، دولت نهم و دهم نگاه ويژه‌اي به حمايت از فعاليت‌هاي مسجدمحور داشته و دارد. تقويت و توسعه اجراي طرح تلاوت‌نور در مساجد سراسر کشور، اهداء صدها هزار جلد قرآن کريم و تفاسير به کانون‌هاي فرهنگي و هنري مساجد، راه‌اندازي مراکز خانه‌هاي نور (مراکز قرآني مساجد)، اجراي طرح قرآني شکوفه‌هاي بهشت، حمايت از فعاليت‌هاي انتشاراتي و کتاب‌خواني در عرصه نماز ازجمله اقدامات انجام شده در طول اين سال‌ها است.

يکي از نيازهاي اصلي و بنيادي نشر قرآن کريم در جامعه اسلامي، نظارت بر ترجمه‌هايي است که منتشر مي‌شود. از مواردي که خواسته علما و فضلاي حوزه و دانشگاه بوده و بر آن تأکيد داشتند ساماندهي ترجمه‌هاي قرآن کريم به زبان‌هاي خارجي و نظارت بر آن‌ها بود.

بر اساس تفويض اختيار وزير محترم فرهنگ و ارشاد اسلامي، بررسي، نظارت و صدور مجوز انتشار قرآن‌هاي مترجم، مفاتيح مترجم، صحيفه سجاديه مترجم و ساير متون ديني به اين مراکز واگذار شد. بلافاصله با تدوين آيين‌نامه‌اي جامع، دبيرخانه نظارت بر چاپ قرآن کريم و متون ديني شکل گرفت که با انضباط و دقت لازم و سرعت کافي آغاز شد.

اين دبيرخانه در سال 1386 تشکيل شده و داراي 5 کارگروه تخصصي است که به صورت هماهنگ و فعاليت مي‌کنند.

 مهم‌ترين فعاليت در محور فعاليت‌هاي ديني و قرآني وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، در دولت‌هاي نهم و دهم، برگزاري نمايشگاه بين‌المللي قرآن کريم است. نمايشگاه قرآن جلوه‌اي از جمال کلام آسماني و ذره‌اي از هستي بيکران است تا رهروان و ره‌پويان اين ساحت مقدس از تماشاي آن به وجد آيند و برخود ببالند که دستورالعمل زندگي آنان قرآن کريم است.

برگزاري 300 نمايشگاه قرآن و عترت در سطح کشور در هر سال و نيز برگزاري شش دوره نمايشگاه بين‌المللي قرآن کريم در چند سال اخير به عنوان سنت حسنه و جاريه ماه مبارک رمضان در تلاش است، تا با نشان دادن توانايي‌هاي جمهوري اسلامي ايران در حوزه علوم قرآني و معرفي يافته‌ها و دستاوردهاي مراکز قرآني، محفلي براي تشنگان حق و حقيقت فراهم آورد.

نمايشگاه‌هاي قرآن در طول شش سال اخير با بخش‌هاي چون پژوهش، جلوه‌هاي قرآني در ادبيات فارسي، سازمان‌ها و نهادهاي قرآني، کودک، نوجوان، زيتون نور، محافل و مراسم بين‌الملل، خادمان، ترجمه قرآن به زبان‌هاي خارجي، عفاف و حجاب، دانشگاهي، آموزش، حوزوي، نظارت و ارزيابي، نشر مکتوب، نشر الکترونيک و هنر پذيراي علاقه‌مندان به قرآن کريم بود.

برگزاري 22 جشنواره قرآني تحت عنوان «آيات» در سطح ملي و بين‌المللي بستر مناسبي براي رشد خلاقيت‌هاي قرآني در کشور است.

از وظايف مرکز هماهنگي، توسعه و ترويج فعاليت‌هاي قرآني، صدور مجوز فعاليت براي مؤسسات قرآني مردمي و هدايت، حمايت و نظارت بر فعاليت‌هاي اين مؤسسات است. مؤسسات قرآني در شش زمينه حوزه آموزش، پژوهش، تبليغ و ترويج، حوزه هنر، نشر مکتوب و الکترونيک و نيز حوزه مشاوران قرآني به فعاليت مي‌پردازند.

قبل از دولت نهم، 100 مؤسسه و در حال حاضر 3000 مؤسسه قرآني در سطح کشور فعاليت مي‌کنند. اعتبارات بخش قرآني در طول سال‌هاي اخير نيز به صورت چشمگيري افزايش يافته است.

در اين مسير در حوزه‌هاي آموزش، پژوهش، تبليغ و ترويج و ... مشارکت داشته و از اعتبارات حمايتي و محصولات فرهنگي بهره‌مند شدند. با توجه به نياز اغلب مؤسسات و مراکز قرآني مردمي به قرآن کريم، مجموعه بزرگي از قرآن (81090 جلد)، نهج‌البلاغه (7980 جلد) و مفاتيح‌الجنان (1680 جلد) و صحيفه سجاديه (8400 جلد) خريداري شده و به مؤسسات واجد شرايط اهداء شده و در حال حاضر نيز اهدا مي‌شود.

اغلب مؤسسات و مراکز قرآني، يا فاقد کتابخانه بوده و يا از جهت تعداد کتاب ضعف جدي داشتند. در اين خصوص کتاب‌هاي زيادي انتخاب و خريداري شده که به تدريج و براساس برنامه تنظيم‌شده بين مؤسسات و مراکز توزيع شد.

تا کنون بيش از  20 ميليون و  846 ميليون تومان براي 443 مرکز يا مؤسسه بابت کمک به خريد تجهيزات توسط مرکز هماهنگي، توسعه و ترويج فعاليت‌هاي قرآني کشور اختصاص يافته است.

با توجه به لزوم تداوم دوره‌هاي آموزش برنامه‌هاي متعددي صورت گرفته است. از آن جمله مي‌توان به دوره‌هاي آموزشي حفظ تخصصي قرآن کريم در يک سال، دوره آموزشي حفظ قرآن کريم در 6 سال براي گروه سني 12 تا 18 سال، دوره آموزشي تربيت مربي، قرآن براي مهد کودک‌ها، دوره‌هاي آموزشي ارتقاي علمي نخبگان قرائت، دوره آموزشي تربيت مربي، تدبر در قرآن‌کريم، دوره آموزشي مديريت فرهنگ، تربيت مدرس، مهارت بيان و ... اشاره کرد که در سراسر کشور و با اعتباراتي قابل ملاحظه در حال انجام است.

دبيرخانه ستاد عالي هماهنگي و نظارت بر کانون‌هاي فرهنگي هنري مساجد کشور بر اساس مصوبه 302 شوراي عالي انقلاب فرهنگي و با هدف احياي نقش واقعي فرهنگي و تبليغي مساجد و استفاده بهينه از امکانات و تأسيسات دستگاه‌هاي دولتي که امکان بهره‌وري فرهنگي دارند، تأسيس شد.

اين ستاد در راستاي تحقق شعار مسجد محوري دولت نهم و دهم و اصول چهارگانه دولت خدمتگزار سياست‌هاي خود را تنظيم و اقدامات لازم را در اين خصوص به مرحله اجرا  درآورده است.

توسعه و تجهيز کانون‌هاي فرهنگي هنري در مساجد سراسر کشور مي‌توان به عنوان يکي از مهم‌ترين وظايف اين ستاد ياد کرد. کانون‌هاي فرهنگي و هنري مساجد داراي فعاليت‌هاي گسترده آموزشي در حوزه‌هاي علوم قرآني، فرهنگي، هنري، اجتماعي و علمي مي‌باشند.

بديهي است در  پس وظايف کانون‌ها، اهدافي نهفته است که به عنوان مهم‌ترين آن‌ها مي‌توان به تبليغ گسترده و تعميق فرهنگ روح بخش اسلام و تأکيد بر آرمان‌ها و ارزش‌هاي معنوي و فرهنگي اسلام، گسترش زمينه مشارکت و مباشرت مردم در امور فرهنگي، هنري، اجتماعي، علمي و ... و زمينه سازي براي حضور  فعال جوانان و نيروهاي متعهد در عرصه فعاليت‌هاي فرهنگي و هنري اشاره کرد.

طرح تلاوت نور، تفسير همراه، شکوفه‌هاي بهشت، خانه‌هاي نور و حمايت از طرح‌هاي قرآني عمده‌ترين عناوين فعاليت‌هاي ستاد عالي کانون‌هاي فرهنگي هنري مساجد در حوزه قرآن است.

ترويج طرح تلاوت يک صفحه از قرآن در نمازهاي جماعت مساجد سراسر کشور از فعاليت‌هاي دبيرخانه ستاد عالي کانون‌هاي فرهنگي هنري مساجد کشور است.براساس اين طرح تا کنون صدها هزار جلد قرآن کريم به مساجد مجري اين طرح اهداء شده است. طرح «تلاوت نور» به عنوان يکي از موفق‌ترين طرح هاي قرآني ، در حال حاضر است. طرح «تلاوت نور» بر مبناي خواندن روزانه يک صفحه از قرآن کريم در مساجد مجري بين دو نماز مي‌باشند.

از ديگر اقدامات ستاد راه‌اندازي خانه‌هاي نور است ،خانه هاي نور به کانون‌هايي اطلاق مي‌شود که به شکل تخصصي‌تر در رشته‌ها و برنامه‌هاي مختلف قرآني فعاليت مي‌کنند. بر اساس اين طرح که با همکاري نهادها و مؤسسات فعال قرآني اجرا مي‌شود، فارغ‌التحصيلان اين مراکز، يکي از چهار رشته قرائت، حفظ، تواشيح، ابتهال و اذان، مفاهيم  و تفسير آيات قرآن را به صورت تخصصي فرا مي‌گيرند. در اين دوره‌هاي آموزشي ، فراگيران علاوه بر مباحث فوق، با مسائل اخلاقي، اعتقادي و احکام فقهي نيز آشنا مي‌شوند.

از ديگر برنامه هاي قرآني مي‌توان به برگزاري جشنواره قرآني رشته هاي قرائت – مفاهيم – حفظ – اذان- همخواني و ترتيل ؛ طرح سلام مسجد با هدف تقويت پيوند خانواده دانش آموزان مقاطع ابتدايي با مساجد و هم چنين انتشار کتاب هزار و يک نکته از قرآن که حاوي مباحثي در حوزه‌هاي اعتقادي، عبادي، اخلاقي و سياسي با بهره‌گيري از آيات قرآن به شيوه تفسير قرآن به قرآن ياد کرد. در اين دوره‌هاي آموزشي، فراگيران علاوه بر مباحث فوق، با مسائل اخلاقي، اعتقادي، و احکام فقهي نيز آشنا مي‌شوند.

تشکيل هسته‌هاي پژوهش در مساجد، ميزگردهاي تخصصي، انتشار کتاب‌هايي با موضوع مسجد، حمايت از پژوهش‌هاي مسجدي از شاخص‌ترين فعاليت‌هاي پژوهشي ستاد عالي است.

شناسايي، تربيت و حمايت از جوانان و نوجوانان داراي استعدادهاي برتر و علاقه‌مند به فعاليت‌هاي پژوهشي، ستاد عالي کانون‌هاي فرهنگي هنري مساجد کشور را بر آن داشت، نسبت به راه‌اندازي هسته‌هاي پژوهش در سطح کانون‌ها اقدام نمايند. تأسيس هسته‌هاي پژوهشي در حال افزايش است.

از ديگر اقدامات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي در زمينه‌هاي ارزشي، اجراي طرح‌هاي اوقات فراغت، برگزاري اردوهاي درون استاني و برون استاني، برگزاري جشنواره‌هاي هفت‌گانه و شناسايي چهره‌هاي برتر و فعال کانون‌هاست.

کتابخانه‌هاي مساجدي که تحت پوشش ستاد عالي کانون‌هاي فرهنگي هنري مساجد کشور قرار دارند افزايش پيدا کرده است . توسعه گسترده اين کتابخانه‌ها، در طي سال‌هاي اخير نشانگر توجه خاص مسئولين به کتابخانه‌هاي مساجد و اقبال فوق‌العاده مردم به اين کتابخانه‌ها است.

در يک جمع‌بندي کلي مي‌توان گفت: از زمان شروع به کار دولت نهم تا کنون، براي تجهيز کتابخانه‌هاي مساجد توزيع لوازم چوبي کتابخانه‌اي به ارزش 20 ميليارد ريال و ارسال نرم افزار کتابخانه‌اي به ارزش 1 ميليارد و 500 ميليون ريال صورت گرفته است.

خبرگزاري شبستان به عنوان يک خبرگزاري غيردولتي با هدف انعکاس اخبار و رويدادهاي مرتبط با حوزه دين و مسجد تأسيس شد. اين خبرگزاري که از سال 83 راه‌انداز ي شد با مساعدت ارزشمند دولتمردان مسجد محور؛ در سال 1386 موفق شد به عنوان يک خبرگزاري غير دولتي تخصصي حوزه دين و مساجد مجوز رسمي خود را دريافت نمايد.

 اقدامات شاخص در حوزه قرآن و مساجد

- ارتقاء مرکز توسعه و ترويج فعاليت‌هاي قرآني به معاونت قرآن و عترت

- اعطاي چهارده نشان دولتي به اساتيد و قاريان ممتاز و برجسته توسط رئيس‌جمهور

- برگزاري 22 جشنواره قرآني آيات

- اجراي طرح بيمه فعالان قرآني و تحت پوشش قرار دادن 3000 فعال قرآني

- برگزاري پانزده همايش تجليل از مربيان و حافظان قرآن کريم

- ايجاد 35 کرسي ملي تلاوت قرآن کريم در کشور

- ارائه مجوز و حمايت از 3000 موسسه قرآني در سطح کشور در دولت هاي نهم و دهم (قبل از دولت نهم تنها 100 موسسه قرآني فعاليت داشت)

- افزايش تعداد کتابخانه‌هاي مساجد کشور از 1500 باب در سال 84  به 3800 باب در سال 90 و توزيع 6 ميليون جلد کتاب عمومي و کمک آموزشي

- ايجاد، توسعه و تجهيز کانون‌هاي فرهنگي و هنري مساجد از 2400 باب در سال 84 به 13300 باب در سال 90

- راه اندازي 31 کانون تخصصي مهدويت در مساجد کشور

- راه اندازي خبرگزاري شبستان و ارائه اخبار به 6 زبان زنده دنيا

- اجراي طرح چهره به چهره و ايجاد 1300 حلقه معرفتي در سراسر کشور

- اجراي طرح تلاوت نور در 12000 مسجد و ايجاد 370 خانه نور (مراکز قرآني مساجد) در کشور

- راه اندازي تعداد 500 کانون فرهنگي هنري در روستاهاي سراسر کشور

... و البته کاستي ها:

گزارش پيش رو را خبرگزاري فارس از وزارت ارشاد نقل کرده است، چون اين گزارش توسط يک وزارتخانه دولتي تهيه شده پس طبيعي است به کاستي ها اشاره اي نداشته باشد. آنچه مسلم است دولت نهم و دهم مانند همه دولت هاي قبلي يا حتي بعدي در امور فرهنگي نقاط ضعفي در کنار نقاط قوت ذکر شده، دارد.

مثلا اولين نمونه اي که به ذهن مي آيد عدم نظارت کافي دولت بر توليد فيلم هاي سينمايي و اکران آنهاست که موجب بروز مشکلاتي در اکران نوروزي سينماها شد و ...

البته پرداختن به کاستي ها خود گزارش جداگانه اي مي طلبد. اما اينکه اول نيمه پر ليوان را ببينيم و بعد به نقاط ضعف بپردازيم خود مي تواند قدم اول براي رفع کاستي ها در آينده باشد.

 

يكشنبه 19 شهريور 1391 - 10:0


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری