پنجشنبه 8 تير 1396 - 13:40
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

كتاب

 

ياسر حمزه لوي

 

عشق و اشعار

 

برگرفته از دفتر شعر عشق عليه السلام، سروده علي رضا قزوه

ترويج فرهنگ اسلامي و تجليل از امامان و پيامبران با ابزارهاي مختلفي امکان پذير است.يکي از اين ابزارها سروده هاي مذهبي است. کتاب عشق عليه السلام سروده عليرضا قزوه يکي از اين دفاتر مي باشد که در عرصه اشعار مذهبي قرار دارد. در گذشته هم از اين شاعر آثار اين چنين انتشار يافته است. عنواني که براي کتاب مورد نظر انتخاب شده است بسيار زيبا مي باشد زيرا به جاي قرار دادن نام هر يک از ائمه اطهار و معصومين کلمه عشق به کار رفته است که همانطور که گفته شد هم بسيار زيبا و هم نامي خاص برشمرده مي شود. در واقع شاعر با اين حرکت سعي داشته از طولاني شدن نام اثر جلوگيري کند. و اشارات و استعاراتي خاص را از همان ابتدا به گوش مخاطب برساند.

کتاب حاضر از شش بخش تشکيل شده که در هر کدام از آنها قطعاتي که مفاهيمي نزديک به يکديگر دارند قرار داده شده است. نکته حائز اهميت در اين مورد نوع فهرست بندي مي باشد. شکل فهرستي که براي کتاب انتخاب شده نيز به نوعي خاص بوده و کمتر در ميان کتب امروزي به چشم مي خورد آثاري که به سبک هاي متفاوت روي مي اورند اکثرا از انواع ادبي مي باشند و اين مطلب نکته اي متماييز کننده براي آنها از ساير آثار مشابه مي باشد. به بيان ديگر استفاده از چنين سبک هايي نقطه مثبتي براي نويسندگان علي الخصوص تازه کار مي باشد.

بخش اول کتاب با عنوان شعرهايي از دفتر مرگ مهربان که شامل سيزده قطعه مي باشد در پيروي از سبک خاص شاعر در استفاده از نام هاي متفاوت جهت اثر خود داراي نامي متمايز است. در اين قسمت شاعر سعي کرده بيشتر به زندگي و مرگ اشاره کند اشعار اين قسمت بسيار نااميد کننده و در عين حال زيباست. در واقع شاعر با استفاده از تلفيقي از کلماتي که اشاره به دنيا دارد و کلماتي مرتبط با مرگ حس بعد از مرگ و دل کندن از دنيا را براي خواننده تدايي مي کند. در بين اين اشعار فطعات زيبا و متمايزي نيز وجود دارد به عنوان مثال قطعه اي با نام سيزده که شاعر در آن به ارتباط بين فرشته مرگ و انسان اشاره مي کند با اين اين مطلب ياد اور مي شود که مرگ به انسان ها بسيار نزديک است و همواره در تمام دوران زندگي همراه انسان است. پس نويسنده با اين قطعه بسياري از نکات اخروي و ارتباط بين مسائل مربوط به مرگ انسان را نشان مي دهد.

بخش بعدي کتاب شعرهايي از دفتر عشق عليه السلام است که از دو جنبه مورد توجه است. اولا اينکه قطعات زيادي از اين کتاب در اين بخش جاي دارد و دوما همانطور که در قسمت هاي قبل نيز گفته شد نام کلي کتاب بر گرفته از اين بخش مي باشد. سبک اشعار در اين قسمت نسبت به بخش آغازين متفاوت است. در واقع قطعات بخش قبل از نوع شعر نو است اما اين از نوع قصيده مي باشد. اين مطلب نشان دهنده توانااي شاعر در سرودن اشعار مختلف مي باشد. از مشخصات ديگر قطعات ذکر شده در بخش دوم طولاني تر شدن اشعار است. البته اشعار اين بخش نسبت به بسياري از قطعات شاعران ديگر از اندازه متعارف برخوردار است اما نسبت به قسمت شعرهايي از دفتر مرگ مهربان بلندتر مي باشد. منظور شاعر از استفاده از کلمه دفتر در اين اثر مجموعه اشعار است به طور کلي اين کلمه در بين شاعران عادي متداول مي باشد.

از نظر معنوي اشعار اين قسمت اندکي متفاوت از بخش قبلي است گرچه هدف کلي شاعر يکي است. در واقع هدف کلي شاعر از اين سروده ها مسائلي از قبيل اشاره به مرگ و ستايش ائمه اطهار و معصومين است اما به نظر مي رسد شاعر در اين بخش بيشتر توجه خود را به اين موضوع معطوف کرده است. موضوعات مورد بحث و مورد نظر در اين قسمت موضوعاتي نظير واقعه کربلا، ظهور امام زمان، مطالبي مربوط به داستان حضرت ابراهيم را در بر دارد. البته موضوع و واقعه کربلا از ابعاد مختلف مورد بررسي قرار گرفته و اين مطلب با عناوين مختلفي نيز بيان گشته است.

نکته اي که در اين قسمت به آن اشاره مي کنيم بيان برخي از داستان ها وروايات مذهبي و ديني به زبان شعر است. به عنوان مثال قطعه جمعه ناگاه مزموني در ارتباط با ظهور امام زمان (ع) دارد اما در ابيات اول ان به داستان حضرت يوسف اشاره شده است اين قطعه با بيت زير آغار مي شود:

يعقوب منا، يوسفت افتاده در اين چاه

ديري ست که خون مي چکد از پيرهن ماه

اين سبک يکي از انواعي است که از جذابيت بسياري دارد. در واقع شاعر سعي مي کند تا با داستاني متفاوت به بيان موضوعي مختلف مي پردازد و ارتباطي غير مستقيم و زيرکانه بين دو موضوع را بيان مي کند.

قسمت سوم با نام چند ترانه شامل پنج قطعه است که باز هم مزموني عاميانه تر بيان شده است. سبک نگارشي و سروده هاي اين قسمت با اشعار ديگر بخش ها بسيار متفاوت است زيرا در اين بخش کلماتي عاميانه تر و به اصطلاح خودماني تري را براي سروده هايش برگزيده است. در واقع اين قسمت به زندگي شخصي شاعر توجه بيشتري داشته و به نظر ميرسد سر منشا اين سروده ها مسائل روز مره است به بيان ديگر در هنگام خواندن اشعار مخاطبين احساس مي کنند زماني اين اثر سروده شده است که شاعر درگير در زندگي شخصي و احساسات خود بوده است.

بخش ديگر کتاب را شعرهايي از دفتر پشت هر سنگ خداست تشکيل مي دهد. محتواي اين اشعار به صورتي کلي مزموني سياسي را در بر مي گيرد. اما از جمله مسائل ديگري که در اين بخش به آن اشاره شده است مسائلي نظير جنگ، مقاومت، مسائل مربوط به فلسطين و ... را شامل مي شود. در برخي از اشعار اين قسمت مکاني که اشعار در آنها سروده شده است ذکر شده. اين نکته به خواننده کمک مي کند تا ارتباط مثبتي را با اشعار برقرار مي کند مخصوصا در ارتباط با سروده هايي که مناسبت هاي خاصي را شامل مي شد.

شعرهايي از دفتر دو نيمه حوا نام زيبايي است که شاعر بر بخش بعدي کتاب گذاشته است. علت اين نام گذاري به درستي مشخص نيست اما اين اسم از نظر لغوي و لفظي هم داراي آهنگي زيبا هم معنايي غني است اما همانطور که گفته شده نمي توان به درستي ارتباطي موضوعي بين نام اين قسمت و اشعارش يافت. سروده هاي آغازين اين بخش به مسئله جانبازان و مجروحان هشت سال دفاع مقدس مي پردازد به طوري که در قسمتي از اشعار چنين آورده شده است

نه، موريانه نبود

ترکش بود

بر زخم هاي صدايت

کتاب با قصيده هواي کعبه به پايان مي رسد. همانطور که از نام اين قسمت نيز به خوبي آشکار است سبک شعر با اشعار ديگر متفاوت است. همانطور که در ديگر آثار نقد شده نيز به آن اشاره کرده ايم، استفاده از سبک هاي مختلف در يک اثر نشان دهنده توانايي نويسنده در نگارش مي باشد. نکته قابل توجه اين است که قصيده مورد نظر از جمله قصايد بلند مي باشد. همانطور که مي دانيم در ادبيات فارسي قصيده داراي محدوده اي وسيع مي باشد اما قصيده هواي کعبه جز قصايدي است که داراي ميانگيني از اين محدوده مي باشند. براي نام گذاري اين قطعه نيز از تکنيک خاصي استفاده شده است به طوري که کلمه قصيده در ابتداي نام اصلي آورده شده که اين مسئله خود دو نکته را شامل مي شود اول آن که استفاده از اين تکنيک به خواننده کمک مي کند که قبل از خواندن شعر سبک شاعر را در يابد و دوم آنکه از تکرار کلمه قصيده در نقل از کتاب اجتناب گردد.

نکته قابل توجه اي که در انتها بايد ذکر شود استفاده از آرايه هاي ادبي خاص مي باشد که باعث جذابيت بيشتري شده است. در واقع شاعر سعي دارد با کلمات بازي کرده و معاني يکسان و جذابي را براي اصطلاحات خود پيدا کند. به بيان ديگر اين تکنيک هم کششي را براي خواننده ايجاد مي کند که در موفقيت اثر بي تاثير نيست و هم آن که تعابير جديدي را براي اثر مي آفريند. لازم به ذکر است که اين پديده به نوعي امضاء هر شاعر محسوب مي شود يعني استفاده از سبک ها و تکنيک هاي نو باعث مي شود خوانندگان در هر کجاي ديگر به جز آثار نويسنده به نوشته اي از او برخورد کند سريعا نام نويسنده را تشخيص دهد. اين مسئله در بين شعرا بيش از هر نويسنده ديگري رواج دارد يعني بيشترين بهره از اين موضوع شامل شعرا مي شود و در واقع اين شاعران هستند که به درستي از آن استفاده کرد و فوايد مثبت آن را براي خود به همراه دارند. از جمله ابياتي که در اين کتاب داراي اين سبک خاص مي باشد مي توان به بيت زير اشاره کرد:

يکي جامه از تن دريا بيرون کشيد

يکي انگشتر ماه را دزديد

اما کسي به غير از خدا  ياقوت خون تو را بر نداشت

در انتها لازم مي دانيم تشکر و قدر داني ويژه اي از خالقان اثر داشته و همچنين از ناشران محترم خواهان انتشار آثاري که فرهنگ و تمدن ما را اشاعه داده و باعث ارتقاء سطح کيفي آثار ادبي مي گردد هستيم. به بيان ديگر در هر ادبياتي انتشار کتب ارزشمند و قرار گرفتن اين آثار در ميان قفسه کتابخانه هاي عمومي و اختصاصي موجب تعالي سطح تفکر و فرهنگ هر جامعه گشته و علاوه بر داشتن اين خصيصه تعالي و رشد فرهنگ موجود را باعث مي گردد. با توجه به مطالب ذکر شده لازم است بار ديگر از شاعر معاصر و خالق اثر جناب آقاي عليرضا قزوه تشکر کرده و از خداوند براي ايشان سلامتي و پيروزي را خواستاريم

 

چهارشنبه 15 شهريور 1391 - 12:21


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری