شنبه 28 مرداد 1396 - 2:43
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

گزارش

 

محمدرضا صادقي

 

قدرداني از يک عمر هنرنمايي يک هنرمند مردمي

 

گزارشي از نشست نقد و بررسي کتاب«عاليجناب سياه»

 

نشست نقد و بررسي کتاب «عاليجناب سياه»؛ زندگي و خاطرات سعدي افشار از معروفترين بازيگران هنر سياه بازي در ايران با حضور لاله عالم، روزنامه نگار و تدوين گر اثر، رضا رضامندي از همبازي‌هاي سعدي افشار، کاظم شهبازي استاد دانشگاه و مولف چندين کتاب پژوهشي در حوزه تئاتر و جمعي از علاقه مندان به کتاب در سراي اهل قلم برگزار شد.

در ابتداي اين نشست، «لاله عالم» روزنامه‌نگار که کار مصاحبه با سعدي افشار و تدوين کتاب «عاليجناب سياه» را بر عهده داشته است، در سخناني با اشاره به کارهايي که براي انجام اين گفتگوي طولاني و تدوين کتاب صورت گرفته است، گفت:‌ ابتدا چند بار از طرف ناشر با آقاي افشار تماس گرفته شد تا با ما در انجام اين مصاحبه و تدوين کتاب زندگي‌اش همکاري کند اما از اين کار اجتناب مي‌کرد و معتقد بود که او در حدي نيست که کتابي برايش نوشته شود. به هر حال بعد از مدتي راضي به اين کار شد و کار مصاحبه و تدوين کتاب 1.5 سال به طول انجاميد.

وي افزود: سعدي افشار در کتاب اخير به بيان بخشي از خاطراتش از سال‌ها بازيگري در عرصه تئاتر و به ويژه هنر سياه بازي پرداخته است.

در ادامه اين برنامه رضا رضامندي از همبازي‌هاي سعدي افشار در سخناني با مهم توصيف کردن کتاب «عاليجناب سياه» گفت: به عقيده من حتي يک ديالوگ گرفتن از زبان سعدي افشار بسيار مشکل است. من که حدود 30 سال است روي صحنه به عنوان همکار اصلي او فعاليت مي‌کنم او را بهتر از هر کس ديگري مي‌شناسم.

وي افزود: سعدي افشار استاد مسلَم نمايش تخت حوضي است و به همين خاطر هر خطي که بتواند توانمندي‌هاي او را در زمينه اين هنر ثبت کند براي نسل آينده مغتنم است.

رضامندي با اشاره به اينکه سعدي افشار تحصيلات آکادميک نداشته و تنها از طريق تجربي و علاقه خود به هنر سياه بازي اين حرفه را پيش گرفته است، گفت: هر کلامي که از زبان سعدي افشار روي صحنه بيرون مي‌آيد و هر حرکتي که از او مي‌بينيم تفکري پشت آن خوابيده است؛ تفکري که نه از مدرسه آمده بلکه ناشي از توانمندي‌ها و خلاقيت شخص افشار است.  او در ميان تمام سياه بازهاي ايراني تنها کسي است که خود داراي سبک است.

اين هنرمند عرصه سياه بازي ادامه داد: سعدي افشار توانمندي فراواني در بحث مخاطب شناسي دارد و در همان نگاه اول به مخاطب متوجه مي‌شود که او طالب چه نوع کلامي است.

وي همچنين با اشاره به بيماري سعدي افشار در سال گذشته يادآور شد: او 4 روز در خانه افتاده بود و حتي توان بلند شدن و تماس گرفتن با من و يا دوستان ديگر براي رسيدگي به حالش را نداشت. در آن اتفاق زماني که ماموران آتش نشاني به پشت در خانه سعدي افشار رسيدند او در واقع داشت آه آخر را مي‌کشيد و واقعاً اگر چند ثانيه ديرتر اين اتفاق مي‌افتاد ما سعدي افشار را از دست داده بوديم.

رضامندي که خود با لاله عالم در تدوين کتاب «عاليجناب سياه» همکاري داشته است، گفت: اين کتاب براي مخاطب عمومي تدوين شده و نظر خانم عالم اين بود که به روال عادي زندگي سعيد افشار پرداخته شود تا بلکه با بيان خاطرات زندگي وي، تبسمي هم براي مخاطب ايجاد شود.

وي همچنين از اينکه جامعه هنري و نيز مسئولان فرهنگي توجهي به مشکلات زندگي هنرمندان چيره دستي مانند سعدي افشار توجه ندارند، ابراز تاسف کرد.

در اين برنامه همچنين کاظم شهبازي استاد دانشگاه و مولف چندين کتاب پژوهشي در حوزه تئاتر در سخناني انتقادي خطاب به لاله عالم تدوينگر کتاب «عاليجناب سياه» گفت: شما روي جلد اين کتاب اسم خودتان را به عنوان نويسنده آورده‌ايد در حالي که شما تنها با سعدي افشار مصاحبه کرده‌ايد و در واقع اين کتاب «به کوشش» شما پيدا آمده است و به نظرم ادعاي بزرگي است اگر خود را نويسنده اين کتاب بدانيد.

شهبازي در همين رابطه کتاب «همه دوستان من» را که درباره زندگي رضا کرم رضايي نوشته شده است، مثال زد و گفت: شما در هيچ جاي اين کتاب نامي از نويسنده‌اي در آن نمي‌بينيد با اين که تدوينگر تلاش زيادي در تدوين خاطرات کرم رضايي داشته است.

شهبازي همچنين از اينکه مصاحبه کننده کتاب «عاليجناب سياه» به مواردي مانند رقص گيلاس و رقص ماد که تخصص سعدي افشار بوده کم توجهي کرده است انتقاد کرد و گفت: در عوض ما مي‌بينيم که به رقص مينياتور که کم اهميت تر است، زياد پرداخته شده در حالي که تخصص و مهارت افشار در رقص گيلاس است.

لاله عالم در پاسخ به انتقادات شهبازي گفت: اين کتاب بيوگرافي داستاني آقاي سعدي افشار است و من توصيفات زيادي در آن به کار برده‌ام شخصاً معتقدم کاري که انجام داده‌ام کار سرهم بندي نبوده است هر چند نقد آن را مي‌گذارم بر عهده مخاطبان و منتقدان عزيز.

وي افزود: من قاطعانه ادعا مي کنم شما در هيچ جاي ديگر نمي‌توانيد نمونه اين زندگينامه داستاني را پيدا کنيد. من کتاب را طوري تدوين کرده‌ام که انگار تنها آقاي افشار است که صحبت مي‌کند و به بيان خاطرات و فراز و نشيب‌هاي زندگي خود مي پردازد.

سپس شهبازي در واکنش به سخنان عالم ضمن تشکر از او به جهت به سخن در‌آوردن هنرمند چيره دستي مانند سعيد افشار خطاب به او (عالم) گفت: اين مساله که بسياري دوست دارند خود را صاحب و ولي يک عمر تلاش ديگران بدانند فقط مختص شما نيست؛ ما در جامعه‌اي زندگي مي کنيم که به جاي مادر، زن بابا داريم. با اين وجود من باز هم از شما تشکر مي‌کنم چون بالاخره توانسته‌ايم بعد از سالها حرف‌هاي استاد افشار را در کتاب شما بخوانيم و بشنويم.

اين استاد دانشگاه همچنين از پايين بودن سهم تحقق و پژوهش در زمينه تئاتر انتقاد کرد.

رضامندي در جواب شهبازي در مورد تاکيد لاله عالم بر رقص مينياتور در اين کتاب گفت: اين به اين خاطر است که آقاي افشار خودش مبدع اين رقص بوده و نياز بود که به آن بيشتر پرداخته شود.

اين هنرمند پيشکسوت عرصه سياه بازي همچنين با اشاره به سطح بالاي هنر سعدي افشار در عرصه سياه بازي گفت: من شخصاً از زبان پيتر بروک پدر تئاتر جهان در پاريس شنيدم که به سعدي افشار گفت «من آرزو داشتم گروه سنتي ايران در تئاتر من در خيابان هارلم پاريس اجراي برنامه داشته باشد و امروز تو (افشار) آمدي و برنامه اجرا کردي و من به آرزوي خودم رسيدم».

در ميانه اين برنامه سعدي افشار خود در تماسي تلفني با رضامندي و در حين جلسه پيامي براي حاضران فرستاد که از اين قرار است: خواهش مي‌کنم به اين مساله توجه کنيد که من 80 سال دارم و 60 سال خسته صحنه‌ام. اگر نتوانسته‌ام در اين کتاب خوب صحبت کنم، آن ايرادهايي را که به من مربوط مي‌شود، به من ببخشيد.

 

 

 

چهارشنبه 15 شهريور 1391 - 12:14


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری