چهارشنبه 7 تير 1396 - 13:17
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

فرهنگي و هنري

 

نيما نوربخش

 

روايتي از سرزمين هاي اشغالي

 

نگاهي به گروه فيلمسازي بيگانگان(عباس رافعي) به مناسبت پخش از شبکه دوم سيما

 

عباس رافعي متولد هجدهم آذر ماه سال 1341 شيراز، داراي مدرك كارشناسي فيلمنامه نويسي از دانشكده صدا و سيما و كارشناسي ارشد ادبيات دراماتيك از دانشكده هنر و معماري دانشگاه آزاد است.

فيلم «بيگانگان» سال هاي جنگ 1948 ورود انگليسي‌ها به سرزمين‌هاي اشغالي را تا سال 2009 روايت مي‌كند و داستان آن روايت دختر و پسري است كه در آستانه ازدواج به دليل تهاجم رژيم صهيونيستي مجبور به ترك خانه خود مي‌شوند و به دليل ازدحام در هنگام سوار شدن به كشتي يكديگر را گم مي‌كنند و به دنبال يكديگر مي‌گردند.

عباس رافعي در سال هاي قبل به همراه مهدي سجاده چي فيلمنامه اي نوشتند که اقتباسي از دکتر ژيواگو اثر ديويد لين بود. اما نه مکان و زمان و نه رويدادهاي تاريخي چنين داستاني در ايران رخ نداده بود. براي همين آنها داستان را تغيير دادند و مکان آن را به فلسطين و هجوم دشمن به خاک فلسطين بردند. شخصيت هاي فيلم سال هاي گذشته زمين خود را از دست مي دهند و حالا که برگشته اند و بايد روي زمين خودشان کارگري کنند.

رافعي تلاش فراواني کرد تا براي فيلم سرمايه گذاري پيدا کند. حتي فيلمنامه به عربي ترجمه شد و جستجو براي يافتن تهيه کننده ادامه پيدا کرد اما هر چه او بيشتر پي گير ساخت اين فيلمنامه بود، کم تر موفق مي شد. سرانجام آن را رها کرد.

در اين فاصله او تولدي ديگر را با گروهي عربي در لبنان و سوريه ساخت که دارين حمسه نيز يکي از بازيگران آن فيلم بود. يک روز فيلمنامه اي از شبکه الکوثر به دستش رسيد تا آن را بخواند و نظرش را درباره ساخت آن اعلام کند.

سپس او همان فيلمنامه قديمي اش را به شبکه ارائه کرد که به سرعت پذيرفته و بنا شد تا رافعي به دليل عجله اين شبکه براي توليد هر چه سريع تر فيلم، دست به کار شود. بنابراين به دليل شناخت رافعي از بازيگران و عوامل عربي پس از پيش توليدي کوتاه ، او ساخت فيلم را آغاز کرد.

رضا آذر شهاب(فيلمبردار فيلم) سال هاست که مقيم کشور آلمان است و در آنجا کار مي کند. او يکي از بستگان تورج منصوري است که با معرفي او به اين پروژه پيوست. او با هماهنگي هايي که در کشور آلمان انجام داد توانست تجهيزات لازم براي فيلمبرداري را به لبنان منتقل کند.

موفق سيد، طراح صحنه و لباس فيلم که اصالتا فلسطيني است و در آلمان تحصيل کرده، تلاش زيادي انجام داد تا بتواند خانه هايي براي فيلم طراحي کند  که به معماري سال 1948 نزديک باشد. حتي گروه براي آن که بتوانند به زير و بم لهجه مهاجران عرب نزديک شوند که سال ها از محيط اصلي زندگي خود دور بوده اند، از مشاور زبان استفاده کرده اند.

فيلم پيش از آن روز داوري نام داشت اما رافعي ترجيح داد تا از نامي استفاده کند که هيچ شائبه اي در خود نداشته باشد. براي همين آن را به بيگانگان تغيير داد. فيلمبرداري از هفدهم فروردين 1388 آغاز شد و پنجاه روز بعد به پايان رسيد.

عباس رافعي درباره بيگانگان مي گويد: «وقتي خارج از ايران فيلم مي سازي تمام اعتبار سينماي ايران به کمک تو مي آيد تا بهترين انتخاب ها را داشته باشي. سينماي ايران در منطقه يک سينماي آرماني و دست نيافتني است. بازيگران و عوامل فيلم بيگانگان با افتخار همه جا اعلام مي کردند که در فيلمي از سينماي ايران کار مي کنند. اين در حالي بود که پشتيباني فني و تجهيزات فيلمبرداري در سوريه دست کمي از کشورهاي اروپايي نداشت. انواع و اقسام ابزارهاي مدرن سينما و تجهيزات جديد ديجيتال در دسترس فيلمسازان قرار دارد و جالب اين جاست که سينماي سوريه سينماي ضعيفي است نه به خاطر تجهيزات که اين را به تمامي دارند. آن چه ندارند انديشه، جسارت و هواي تازه سينمايي است که ما داريم.»

رافعي درباره مضمون فيلم مي گويد : «هميشه تلاشم اين بوده كه اگر قرار است در اين حوزه فيلم بسازم اولا كه كاملا سينمايي باشد دوم آنكه درام باشد و بعد آنكه ماجراي فلسطين و مشروعيت اين خاك را در لايه هاي زيرين آن به تصوير بكشم، خاكي كه روز به روز دارد روي نقشه جهان كوچك و كوچكتر مي شود و حالا بحث بر سر آن است اصلا باشد يا نباشد.

امروز خيلي راحت دارند تاريخ و شواهد را زير پا مي گذارند و موجوديت فلسطين را زير سوال مي برند و حالا آنها كه روزي خود آواره بوده اند، خود را صاحب اين خاك مي دانند و سر صاحبان اصلي آن منت مي گذارند. من در اين فيلم سعي كردم به سالها قبل برگردم و تاريخ فلسطين را به تصوير بكشم،آن روز كه در زميني سبز بدون مزاحمت هيچ غريبه اي، زندگي خود را مي كردند.»

رافعي درباره فيلم هايي که با چنين مضاميني ساخته شده اند مي گويد: «اغلب فيلم هايي كه در رابطه با مسائل فلسطين و لبنان ساخته مي شود يا سفارشي هستند كه به سفارش شبكه هاي عربي مثل الكوثر ساخته مي شوند و عموما يك نگاه غيض آلود را به تصوير مي كشند كه براي مخاطب جهاني اين تصاوير غير قابل باور است  يا يك نگاه توريستي دارند كه هيچ نشانه اي از درگيري ندارد، اما من بعد از تحقيق متوجه شدم تنها فيلمي كه براي خود اعراب و ديگران هم باورپذير بود، فيلم  بازمانده مرحوم سيف الله داد است كه همچنان در سوريه، مصر و منطقه به فروش مي رسد و جزء آثار ماندگار اين حوزه است، من نيز وقتي خواستم در اين حوزه فيلم بسازم آسيب شناسي كردم و منطقه را شناسايي كردم و تاريخ فلسطين را مطالعه كردم تا آنچه كه مي سازم واقعي و باورپذير باشد.

سعي كردم در فيلم يهودي ها و فلسطيني ها را همان گونه كه هست كنار هم نشان دهم و همان گونه كه در اين سرزمين عشق هست، ايمان هست، جنگ هست، باور و خيلي چيزهاي ديگر هست، همه آنها را در كنار هم به تصوير بكشم.»

مشخصات «بيگانگان»:

كارگردان: عباس رافعي/ مديرفيلمبرداري: رضا آذرشهاب/ دستياركارگردان و برنامه‌ريز: بهرام صحيحي/ مديرصدابرداري: عباس رستگارپور/ طراح صحنه و لباس: موفق السيدپور/ مديرتوليد: اشرف قيبور/ موسيقي: پيمان يزدانيان.    

 

چهارشنبه 1 شهريور 1391 - 10:10


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری