دوشنبه 27 آذر 1396 - 0:55
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

گزارش

 

نيما نوربخش

 

شعر، پيشروترين هنر انقلاب اسلامي

 

دو گزارش در حوزه شعر

 

1-گزارش ضيافت افطار وزير ارشاد با جمعي از شاعران:

در ضيافت افطار وزير ارشاد با جمعي از شاعران، محمود اكرامي‌فر با ابراز گله از ميزان كم حمايت از شعر، گفت: تمام حمايتي كه از شعر مي‌شود، به اندازه كمكي كه به يك روزنامه مي‌شود، هم نيست.

به گزارش خبرنگار ادبيات خبرگزاري ايسنا، سيدمحمد حسيني ـ وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي ـ درمراسم ضيافت افطار 21 مردادماه كه در مجتمع فرهنگي باغ زيبا و با حضور تعدادي از شاعران برگزار شد، با گفتن تسليت به خاطر زلزله‌ي اخير و با تشكر از شاعران براي حضور در اين مراسم، با بيان اين‌كه اين روزها متعلق به امام علي (ع) است و همگي ما با خطبه‌هاي دلنشين و كلام حضرت علي (ع) آشنا هستيم، گفت: نهج‌البلاغه برادر كوچك قرآن است و اگر قرآن آيات سجده‌دار دارد، نهج‌البلاغه نيز خطبه‌هايي دارد كه جا دارد انسان در برابر آن‌ها سجده كند.

حسيني بيان اين‌كه بسياري از علما با تأثير از خطبه‌هاي امام علي (ع) توانستند تأثيرات زيادي بر خود و جامعه بگذارند، به نقش شاعران در دوران حكومت بني‌اميه و بني‌عباس اشاره كرد و گفت: در دوره بني‌اميه و بني‌عباس در دوراني كه سركوب و اختناق جامعه اسلامي را فراگرفته بود، شاعران به سرودن شعر براي ائمه (ع) تشويق مي‌شدند و چنين آمده است كه همان‌طور كه گفته‌اند، اگر كسي يك بيت درباره ائمه اطهار(ع) شعر بسرايد، خداوند در بهشت براي او يك خانه خواهد ساخت.

وزير ارشاد در ادامه با اشاره به تعبير و معني كلمه «قدر»، بيت‌هايي از شعرهايي را كه در آن‌ها به شب قدر اشاره شده است، خواند و گفت: درابيات فارسي درباره واژه «قدر» ابيات متعدد و زيبايي داريم كه بيش‌ترين آن‌ها در شعر سعدي است.

او همچنين به نكات مورد اشاره مقام معظم رهبري در آخرين ديدارشان با شاعران اشاره و اظهار كرد: اميدواريم نكاتي كه رهبر در اين مراسم اشاره كردند، مورد توجه ويژه شاعران قرار گيرد و همان‌طور كه ايشان فرمودند، شاعران در كنار سرودن شعر با توجه به احساسات و عواطف خود، در مقابل حوادث جامعه و تحولات جهاني و اسلام نيز احساس تعهد و مسؤوليت كنند.

حسيني سپس به سخنان مقام معظم رهبري درباره حميد سبزواري اشاره كرد و گفت: چند وقت پيش قرار بود مراسم نكوداشتي براي اين استاد بزرگوار برگزار شود كه مقام معظم رهبري درباره برگزاري مراسم درباره ايشان به توانمندي ايشان در گونه‌هاي مختلف شعري اشاره كردند و فرمودند، استاد سبزواري از اول انقلاب در ميدان بوده است و از همان ابتدا در مقابل كساني كه در برابر انقلاب صف‌آرايي كردند، وارد گود شد و در مقابل هجمه‌هاي آن‌ها ايستاد؛ بنابراين اگر مي‌خواهيد براي او نكوداشت برگزار كنيد، برويد و بحث نكوداشت را بر اين محور متمركز كنيد.

به گزارش ايسنا، در ادامه اين مراسم، محمود اكرامي‌فر در سخناني خطاب به وزير ارشاد، گفت: جناب آقاي وزير، شعرا آدم‌هاي بسيار شريف و باانصافي هستند. همه اهل قلم و رسانه هستند؛ ولي شما كم‌تر ديده‌ايد كه آن‌ها در حوزه شعر گله‌اي داشته باشند؛ اما اين گله نكردن به معني وجود عيب نيست.

اين شاعر در ادامه گفت: حال كه دفتر شعر ايجاد شده، اميدواريم كه بيش‌تر از قبل به شعر توجه شود؛ چرا كه در اين حوزه سطح كمك‌ها بسيار پايين است؛ به گونه‌اي كه تمام حمايت از شعر به اندازه كمكي كه به يك روزنامه مي‌شود، نيست. تقاضا داريم كه حداقل به اندازه حمايتي كه از يك فيلم سينمايي صورت مي‌گيرد، از حوزه شعر نيز حمايت كنيد.

در مراسم ضيافت افطار وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي با جمعي از شاعران، شاعراني چون حميد سبزواي، قادر طراوت‌پور (مسؤول دفتر شعر)، حجت‌الاسلام محمدجواد زماني، محمود اكرامي‌فر، فاطمه طالبي، مصطفي محدثي خراساني، بنيامين سربندي، قادر طهماسبي، سيدحسن متوليان، علي‌محمد مؤدب و تعداد ديگري از شاعران با موضوع امام علي (ع) و ائمه اطهار (ع) به شعرخواني پرداختند.

محمدحسين جعفريان، ‌آرش شفاعي، مهدي مظفري ساوجي، پرويز بيگي حبيب‌آبادي، عباسعلي براتي‌پور، سيدضياء قاسمي، مرتضي اميري اسفندقه، محمد رمضاني فرخاني، حميد هنرجو، ناصر فيض، سيدحميدرضا برقعي و بابك نيك‌طلب از جمله ديگر شاعران حاضر در اين مراسم بودند.

2-گزارشي از ديدگاه شاعران در مورد نظرات مقام معظم رهبري درباره شعر:

چند تن از شاعران و پژوهشگران حوزه شعر و ادبيات به بيان نظرات خود درباره ويژگي‌هاي شعر امروز از نظر مقام معظم رهبري پرداختند.

به گزارش خبرگزاري مهر، چند از شاعران و پژوهشگران حوزه شعر و ادبيات به بيان نظرات خود درباره ويژگيهاي شعر امروز از نظر مقام معظم رهبري پرداختند که متن اين ‌نظرات در پي مي‌آيد:

محمدرضا سنگري: کارشناسان، مسير ورود شاعران به مضامين مدنظر رهبري را باز کنند

محمدرضا سنگري شاعر و مدرس زبان و ادبيات فارسي دانشگاه تهران از برنامه هر ساله ديدار شاعران با مقام معظم رهبري و بيان نکات راهگشا و عالمانه رهبر انقلاب درباره شعر ياد کرد و گفت: به نظرم ديدار شاعران با رهبر انقلاب، برنامه‌اي موفق بود و وقتي سطح اشعار خوانده شده امسال را با دو سال قبل مقايسه مي‌کنم، آثار را در افق بهتر و بالاتري در قلمرو مضامين اجتماعي و انقلابي و آييني مي‌بينم.

وي اضافه کرد: اما آن چه که در سه ديدار اخير مورد تاکيد مقام معظم رهبري قرار داشته، لزوم پرداختن شاعران به مسايل اخلاقي با بهره‌گيري از قالب غزل است. ايشان فرمودند که غزل با سه ويژگي عاطفي بودن، فضاي خاص واژگاني و مضاميني، مي‌تواند بهترين قالب براي پرداختن به معرفت ديني و اجتماعي باشد.

 اين صاحب‌نظر حوزه ادبيات تاکيد کرد: يکي ديگر از نکات بسيار مهمي که روي آن تکيه داشتند، اين بود که فضاي غزل‌ها نه مثل آثار صائب، بايد کاملاً در حال و هواي معرفت و اخلاقي باشند و نه يک سره مانند اشعار بيدل، فضاي عرفاني داشته باشند و شاعران حداقل بايد دو بيت را به توصيف فضا و نکات مهم و نياز جامعه امروز ما اختصاص دهند.

 سنگري دليل علاقه خاص مقام معظم رهبري به قالب غزل گفت: اين امر ناشي از چند مساله است. اول اينکه غزل، قالب شعر عصر انقلاب است. يعني در سير و حرکتي که همه قالب‌هاي شعري ما در آن دوران داشته‌اند، اکثر شاعران به غزل رسيده‌اند. نکته دوم، ظرفيت غزل براي انتقال مفاهيم اجتماعي، عاطفي، عرفاني و ديگر حوزه‌هاست.

 وي علاقه شخصي رهبر فرزانه انقلاب به قالب غزل را از ديگر عوامل موثر بر توجه ايشان به مضامين قالب غزل دانست و افزود: نکته‌اي که بايد مورد توجه شاعران قرار گيرد، اين است که بايد در رويکرد مقام معظم رهبري در پرداختن به قالب غزل به مسايل اخلاقي، معرفتي و انقلابي، تامل و درنگ کنند.

 سنگري در پايان پيشنهاد داد: فکر مي‌کنم اگر جمعي از کارشناسان حوزه شعر، گفتگو و تبادل نظري در اين حوزه داشته باشند و راه‌هايي براي آشنايي شاعران با چند و چون ورود به مضامين مورد توجه مقام معظم رهبري باز کنند، شاهد آينده روشن‌تري در عرصه غزليات اخلاقي و معرفتي خواهيم بود.

 ناصر فيض: تذکر رهبر انقلاب ناظر بر رد بي‌تفاوتي شاعران در مسائل روز بود

 همچنين ناصر فيض شاعر و طنزنويس در اين باره گفت: وقتي ذوق و هنر از طرف خدا به يک نفر داده مي‌شود و او تعيين شده تا با ديگران متفاوت باشد، رهبري توقع دارند که آن فرد در راهي از آن استفاده کند که به کاري آيد و در دنيا و آخرت خود و جامعه‌اش اثرگذار باشد.

 وي با اشاره به تاکيد مقام معظم رهبري بر مشخص شدن موضع شاعران خاطرنشان کرد: بايد نوع نگاه يک شاعر به دنيا، پديده‌هاي هستي و حق و باطل مشخص باشد. براي مثال بايد روشن باشد که شاعران در مقابل انقلاب اسلامي که جنبشي مطابق با گفته‌هاي دين و قرآن بوده و يا در قبال حوادث اخير سوريه و ميانمار، چگونه روبرو مي‌شوند و چه حرفي براي گفتن دارند؟

 اين شاعر ادامه داد: آيا حيف نيست که اين ذوق، فقط براي شعر در خلوت گفتن استفاده شود؟ البته شعرسرايي تفنني هم جايگاه خود را دارد، اما آيا اين براي يک هنرمند کافي است؟ البته ما شاعراني داريم که از دوران انقلاب و دفاع مقدس تاکنون، هميشه همراه با انقلاب بوده و در مسير قرار داشته‌اند و سرايش شعر آييني و خلق اثر با تاثيرپذيري از جريان‌ها و اتفاقات روز را هميشه دنبال کرده‌اند.

 فيض يادآوري کرد: تذکر مقام معظم رهبري بر لزوم ورود هر چه بيشتر شاعران به خلق اثر در حوزه مسايل روز، به خاطر اين است که مقدار کمتري در اين حوزه کار مي‌شود. ايشان از شاعران انتظار دارند که وقتي اتفاقاتي مانند فتنه 88 و يا کشتار مسلمانان در ميانمار رخ مي‌دهد، شاعران منتظر نتيجه آن نشوند و اثر خلق کنند. ايشان بيش از اين، از شاعران توقع دارند. شايد نگراني از کمرنگ شدن اين حرکت‌ها باعث نگراني و تذکر مقام معظم رهبري شده باشد.

 وي از نقش موثر شاعران در مقاطع مختلف انقلاب اسلامي ياد و تصريح کرد: بيشتر صحبت مقام معظم رهبري، روي نگراني از موضع نداشتن شاعر بود. اگر واقعاً در جامعه حق و باطلي وجود دارد، شاعر چرا بايد بدون موضع باشد؟ اگر آدم‌هاي عادي روي پرده را مي‌بينند و شاعر به خاطر ذوق و نگاه خاصش، پس پرده را بهتر مي‌بيند، چرا نبايد هيچ موضعي داشته باشد؟ به نظرم اين تذکر به جا بود و قطعاً شاعران به اين نکته‌ها توجه خواهند کرد.

 مصطفي محدثي خراساني: بيانات اخير رهبر انقلاب درباره ارکان شعر مبتني بر موازين نقد ادبي است.

 مصطفي محدثي خراساني هم يکي ديگر از شاعران حاضر در محفل ديدار شاعران با مقام معظم رهبري در اين باره اظهار داشت: بيانات ايشان ناظر بر اين بود که شاعران بايد با بصيرت و توجه به ضرورت‌ها و با قرار گرفتن در معرض دغدغه‌ها و مسايل ايران و جهان اسلام، به خلق شعر بپردازند.

 وي با اشاره به تاکيد مقام معظم رهبري بر اهميت سه رکن «لفظ مناسب»، «مضمون سازي و مضمون يابي» و «احساسات لطيف شاعرانه» در شعرسرايي اظهار داشت: فرمايشات رهبر انقلاب درباره تاثير اين سه عنصر بر خلق يک شعر مطلوب، مبتني بر موازين نقد ادبي است.

 محدثي خراساني، بيانات مقام معظم رهبري را چکيده‌اي از آموزه‌هاي نقد ادبي خواند و افزود: شعر خوب، شعري است که در آن، سه عنصر «لفظ مناسب»، «مضمون سازي و مضمون يابي» و «احساسات لطيف شاعرانه»، پا به پاي هم به شکل هنرمندانه در هم تنيده شوند و پيکره قابل قبولي از شعر را ارايه کنند.

 اين شاعر پيشکسوت تاکيد کرد: شعر ناب در لحظه سرودن، از ناخودآگاه شاعر سرچشمه مي‌گيرد و اين طور نيست که شاعر مولفه‌هايي ثابت براي خلق شعر با مضامين مختلف درنظر بگيرد.

بيانات مقام معظم رهبري، ناظر بر اين بود که شاعران بايد با بصيرت و توجه به ضرورت‌ها و با قرار گرفتن در معرض دغدغه‌ها و مسايل ايران و جهان اسلام، به خلق شعر بپردازند.

 محدثي خراساني، تربيت ناخودآگاه شاعر را مبتني بر ارتباط دائم با اين مسايل دانست و گفت: وقتي ناخودآگاه شاعر تربيت شده باشد، شعر او سرشار از آگاهي و بصيرت شده و اثري ناب خلق خواهد شد.

 دبير علمي بيستمين کنگره شعر دفاع مقدس، به کارنامه قابل قبول شعر انقلاب اشاره کرد و ادامه داد: شعر جزو پيشروترين هنرها در طول 30 سال اخير بوده و در ترويج ارزش‌ها و آرمان‌ها و همچنين نهادينه کردن و فرهنگ سازي، نقش مستقيم و موثري داشته است.

اما با توجه به وضعيت خاص ايران از لحاظ داخلي، بين المللي و جهان اسلام، رهبر انقلاب انتظار دارند که شاعران، فعاليت خود را بيشتر کنند.

 وي در پايان تاکيد کرد: البته اين به معناي جدا شدن شعر از اين مسير نيست، اما ضرورت‌ها ايجاب مي‌کند که تلاش مضاعفي بر اساس ضرورت‌ها صورت گيرد و تذکرات مقام معظم رهبري نيز به همين خاطر بوده است.

 

دوشنبه 23 مرداد 1391 - 9:37


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری