چهارشنبه 1 شهريور 1396 - 1:10
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

گفتگو

 

شيما حسن زاده

 

توليد انيميشن صد در صد ارزش افزوده دارد

 

گفتگو با مسعود صفوي

امروزه در دنيا انيميشن در رديف مهمترين و پربيننده­ترين برنامه­هاي تلويزيوني قرار گرفته است و استاديوهاي توليدي نيز سعي داشته­اند تا برنامه­هاي انيميشن را براساس نياز بيننده تلويزيون بنا نهند. در ايران نيز بيش از يک دهه است که با گسترش شبکه­هاي اجتماعي و تلويزيوني توليد برنامه­هاي انيميشن نيز گسترش يافته است. اما تا رسيدن به کيفيت مورد نظر و تأثيرگذاري بر مخاطب فاصله زيادي وجود دارد.

آمار و ارزيابي­هاي کارشناسي برنامه­هاي انيميشن به اين نکته اشاره دارد که تاکنون عنصر کميت بر کيفيت رجحان داشته و با در نظر نگرفتن بسياري از مسائل هنري – فني از سوي سازندگان اثر انيميشن تنها به افزايش بودجه براي توليد برنامه­هاي انيميشن (با کيفيت) تکيه و تأکيد شده است اگرچه هرگز نمي­توان کمبود بودجه را در افت کيفيت هرگونه برنامه­اي ناديده گرفت اما براي توليد آثار باکيفيت علاوه بر سرمايه مادي، داشتن سرمايه فرهنگي، هنري و تکنيکي در رسيدن به کيفيت مطلوب بسيار اثرگذار مي­باشد.

با توجه به نياز شبکه­هاي داخلي به توليدات انيميشن و هجوم انيميشن­هاي خارجي به داخل کشور توفيق در جذب مخاطب ايراني مهمترين وظيفه­اي است که بر عهده ما به عنوان توليد کننده آثار انيميشن مي­باشد بنابراين واضح است اثري که براي داخل توليد مي­شود در درجه اول بايد مخاطب بومي و داخلي را جذب کند و پس از آن بتواند حتي بر مخاطب جهاني تأثير گذاشته و ارتباط برقرار کند اين گفته بسيار صحيح است که براي جهاني شدن ابتدا نياز است که بومي باشيم. با توجه به ويژگي­هاي قومي، ديني و فرهنگي متنوعي که در کشور ما وجود دارد توليدات انيميشن در ايران ابتدا بايد پاسخگوي نيازهاي داخلي باشد و سپس مبلغ فرهنگ کشورمان در سراسر دنيا که البته در اين مسير حرکت به سوي استانداردسازي و کيفي سازي در بعد محتوائي و فني تنها مسير صحيح براي برقراري ارتباط با مخاطب است. در اين گفتگو سعي شده است در شکل مختصر و از زواياي گوناگون با فعاليت­هاي يکي از بزرگ­ترين مراکز توليد انيميشن در ايران آشنا شويم. مسعود صفوي مدير دفتر انيميشن حوزه هنري سازمان تبليغات اسلامي که با ساخت انيميشن (شکرستان) توانست خودش را به جامعه­ي جهاني توليدات انيميشن معرفي کند. هرچند در ساخت اين اثر فاخر صفوي تنها نبود و به گفته خودش در سال جاري نيز با همکاري اين تيم توانمند خبرهاي خوشي براي جامعه­ي انيميشن ايراني خواهد داشت.

- با توجه به گذشت چهار ماه از ابتداي سال 1391 اين مرکز چقدر توانسته است به اهداف طراحي شده در سال جديد موفق ظاهر شود؟

به هر حال بايد توجه داشت که اکثر فعاليت­هاي اين مرکز به صورت پيوسته از سال گذشته طراحي و عملياتي شده است و ادامه­ي موارد مذکور را در سال جديد در حال پيگيري هستيم. سال گذشته تعدادي از پروژه­هاي خاص را کليد زديم و در حال حاضر هم تا اندازه­اي مطلوب اين موارد رشد و صورت رضايت بخشي به خود گرفته است. ما ساخت سري سوم شکرستان را در سال گذشته کليد زديم که اين حرکت با استقبال مثبت عموم مردم بر طبق آمار و ارقام مواجه شده است. ما در نوروز امسال 13 قسمت از شکرستان را توليد کرديم. هرچند که مراحل ساخت اين پروژه را سال گذشته داشتيم حتي به ياد دارم که صداگذاري برخي از قسمت­ها تا نهم نوروز امسال طول کشيد. از طرفي ما سريال (تاريخ از اينور) را در دست توليد داريم. سعي داريم اين سريال را در 90 قسمت 20 دقيقه­اي توليد کنيم که در سال 91 قصد داريم پيش توليد اين سريال را به اتمام برسانيم و اوائل سال 92 هم سريال شروع به پخش خواهد کرد. از طرفي يک کار مشترک ميان اين مرکز و کشور لبنان و همتاي فرهنگي­مان در حال اجرا داريم. اين کار با نام (پيلي و دوستان) يک کار شيرين مشترک است در دهه فجر سال گذشته با همتاي فرهنگي­مان تعامل برقرار کرديم و رايزني­ها انجام شد قراردادها بسته شد تا اين جريان به فروردين امسال کشيد نويسندگي کار به اتمام رسيده است اما در حال هماهنگي سيناپس­هاي کار با شريک لبناني هستيم که البته اين موضوع هم تا اندازه­اي تا اسفند ماه سال گذشته حل و فصل شد. يک کار تاريخي که کاري بسيار سنگيني هم هست را سال گذشته آغاز کرديم با نام (مقتل امام حسين (ع)) که يک کار بسيار سنگين در تکنيک 2d است و در بحث 3d نمي­گنجد سعي شده است که اساتيد فن از جمله طراحان و نقاشان و در زمينه2d را جمع آوري کنيم و اين کار را به کارگرداني جناب حسين صافي به سرانجام برسانيم. در سال گذشته پيش توليد را تمام کرديم سعي داريم 100 دقيقه از اينکار را به صورت 10 قسمت 10 دقيقه کار کنيم. از طرفي ديگر سريال (هوشان) در نيمه راه است که از مجموع 52 قسمت حدود 30 قسمت آن به اتمام رسيده است که اين سريال­هاي باقي مانده نيز تا اواخر سال به اتمام خواهد رسيد از طرفي سعي کرديم روي محصولات جانبي شکرستان هم کار کنيم و توليداتي در اين زمينه داشته باشيم. الان مشغول طراحي لوازم التحرير هستيم. لازم مي­دانم که بگويم در ادامه فعاليت­هاي بصري در حوزه انيميشن يک کار براي پيش دبستاني­ها هم در دست داريم بنام (الاقک) که پيش توليد اين کار اواسط سال گذشته شروع شد که حدود يک ماه است که پيش توليد به اتمام رسيده است و سعي داريم که کار را توليد کنيم.

- با توجه به سابقه درخشان اين مرکز در همکاري با اساتيد فن و حضور پررنگ اين افراد در مرکز انيميشن حوزه هنري در توليدات خود چقدر از ظرفيت­ها و پتانسيل­هاي خاص در اين زمينه در مورد نيروي انساني بکار گرفته­اند؟  

به طور کلي تعداد کساني که در اين زمينه در سطح کشور فعاليت مي­کنند بسيار محدود است و اين محدوديت­ها هم باعث مي­شود که اکثر اين افراد تعداد پروژه­هائي را همزمان انتخاب کنند و در کار کم کاري يا نيرو دزدي صورت بگيرد اما اين اتفاق در مورد اين مرکز به هيچ وجه اتفاق نيافتاده است به همين دليل و سابقه درخشان است که اکثر بزرگان اين فن علاقمند هستند که با اين مرکز همکاري داشته باشند از طرفي ما با تشکيل گروه­هاي حرفه­اي انتخاب نيروي انساني کارآمد دو سال است که با حضور در مراکز علمي و آموزشي از قبيل دانشکده­هاي اين رشته يا مراکز نقاشي و طراحي و گرافيک سعي در جذب نيروهاي با اطلاعات و خلاق داريم. پس از اينکه اين افراد جذب اين مرکز شدند با برگزاري آموزش­هاي تخصصي حين کار مفاهيم و تئوري­هاي اين افراد را از نظر عملي هم مورد ارزيابي قرار مي­دهيم و نيروها را براي کار و توليد در اين مرکز پرورش مي­دهيم. يکي از بزرگ­ترين دستاوردهاي اين مرکز و حوزه هنري جذب اين افراد و توليد نيروي انساني خلاق و هدفمند بوده است اين بهترين سود اين مرکز در مسير توليدات انيميشن خلاق و متعهد بوده است.         

- آيا در تمام توليدات انيميشن­هاي ايراني از تمام تکنيک­هاي خاص در اين حرفه استفاده مي­ کنيد؟

تقريباً تمام اين تکنيک­ها در اين مرکز مورد استفاده قرار مي­گيرد مثلاً از نوع 3d و2d و فلش و استاپ ميشن و . . . در اين مرکز استفاده مي­شود. در حال حاضر در حال ساخت يک مجموعه هستيم که در اين مجموعه از تکنيک استاپ ميشن عروسکي لولائي استفاده کرديم که استاد مسلم اين فن يعني جناب عليمراد با ما همکاري دارند. در طبقه پايين اين مرکز هم در حال احداث کارگاه مجهز اين تکنيک خاص هستيم.

- شعار هنري، فرهنگي امسال حوزه هنري پرداختن به خانواده و کودک و اخلاق است در اين مسير به طور خاص چه فعاليت­هائي را در نظر داريد؟

يک سري پروژه­ها که از قبل آغاز کرديم و دنباله دار هستند مانند شکرستان که با جديت ويژه دنبال خواهيم کرد که در اين مسير هم نويسندگان ما در سال جديد در حال نوشتن متون جديد هستند از طرفي 2 سريال با موضوع ويژه کودک و خانواده در دست توليد داريم اما بايد در نظر گرفت که پرداختن به بحث خانواده و کودک بسيار ويژه و پيچيده است بنابراين بايد به صورت لايه­اي با موضوع برخورد کرد که رنگ و طعم شعاري به خود نگيرد که البته در اين مسير هم کار ويژه­اي انجام داده­ايم و با يک تيم جدي نويسندگي در هشت گروه مجزا در حال فعاليت هستيم. اين هشت گروه مانند هيئت تحريريه نشريات عمل مي­کنند و هر گروه در يک شرايط و موضوع مي­نويسد سفارش کارهاي مختلفي به اين مرکز پيشنهاد داده مي­شود براي اينکه بتوانيم اين کارها را عملياتي کنيم بنابراين بايد از تيم­هاي ويژه و حرفه­اي نويسندگي استفاده کنيم که اين تيم­ها با حداکثر توان در حال کار کردن هستند.

- به نظر مي­رسد مرکز انيميشن حوزه هنري در اين صنعت در داخل ايران تبديل به يک برند شده است.

نگاه کنيد اين اتفاق در کل دنيا افتاده است ما امروز در جهان شناخته شده هستيم. و دليل اين حرکت را هم محصولات توليدي اين مرکز مي­دانم. اگر ما هزار نوع کاتولوگ و پوستر خوب طراحي کنيم به اندازه­ ذره­اي از نگاه صاحبان اين صنعت ارزش ندارد مهم محصول است. محصول است که حرف اول را مي­زند آنان خروجي کار را مشاهده مي­کنند و به اين مرکز نمره مي­دهند کيفيت داستان، آب و رنگ و مقولات تکنيکي هرکدام يک امتياز ويژه دارد که از اين لحاظ نقاط ضعف کم­تري داشته است از طرفي صاحبان صنعت در جهان افراد کم هوشي نيستند وقتي کار را مي­بينند مطمئناً کارها درصد بالائي از نظراتشان را جلب مي­کند. توليدکننده باهوش است و اين کار ما را نسبت به همتايان­مان در داخل و خارج کشور آسان مي­کند.

- شايد دليل آن وابستگي شما به بودجه­هاي دولتي است؟

توليد انيميشن خوب اصلاً ربطي به اين حرف­ها ندارد انيميشن در هر جاي ايران يک قيمت ثابت دارد اتفاقاً مراکزي مانند صبا که بودجه­هاي فراواني دارند بودجه­ي صبا به تنهائي به اندازه بودجه کل يک سال حوزه هنري است پول مطرح نيست انيميشن در ايران قيمت يکسان دارد.

- چرا در سينما فعاليت خاصي صورت نمي­دهيد.

کار در اين عرصه بسيار پيچيده­تر از ديگر عرصه­هاي ساخت انيميشن است. البته در اين حوزه اثري در حال ساخت داريم با نام (کابوس­هائي که پدرم به من آموخت) اين کار بسيار بزرگي است اما کلاً کار در سينما با ديگر عرصه­ها بسيار متفاوت است چرا که پر کردن پرده و صفحه سينما امري بسيار مشکل است البته اين کار را با ساخت اين فيلم انجام داده­ايم سعي داريم که دموي اين کار را تا 2 ماه ديگر بسازيم و پخش کنيم اگر در اين کار موفق شديم کل فيلم را خواهيم ساخت.

- سال گذشته که در جشنواره 1404 شرکت کرده بوديد عده­اي از هنرمندان شهرستاني با توليداتشان شما را شگفت زده کرده بودند و قول داده بوديد که از اين افراد حمايت­هاي ويژه کنيد. چه خبر از حمايت­ها؟

در حال ساخت سريال اين برنامه­ها هستيم. يک گنجينه 200 قسمتي از اين سريال توليد کرديم در حال حاضر 25 قسمت اين 200 قسمت ساخته شده است گروه­هاي شهرستاني در اين عرصه بسيار جالب توجه کار کردند يک گروه بسيار خوب از لرستان داريم که در حال مشارکت و نظارت بر فعاليت­هايشان هستيم.

- جناب صفوي اکنون اين مرکز در اين در محيط­هاي داخلي و به گفته­ي شما در خارج کشور به يک برند تبديل شده است اما به نظر مي­رسد در موضوع نيازسنجي دچار مشکل هستيد عده­اي معتقدند که توليدات اين مرکز هنوز نتوانسته است مقبوليت انيميشن­هاي وارداتي را داشته باشد و به نوعي يک جريان سازي داشته باشد.

منظورتان از جريان سازي چيست؟   

- به طور کلي اين حوزه از جنبه­هاي مختلف از جمله نويسندگي، طراحي، توليد و جذب و مخاطب و . . . دچار مشکل است که نمي­شود به طور خاص صحبت کرد. شما کليت را در نظر بگيريد.

باز هم سؤال کلي است.

- شما سعي کنيد به تفکيک و جزئي پاسخ سؤال ما را بدهيد.

شما جزئي بپرسيد تا جزئي جواب بدهم.

- چرا انيميشن ما در مقايسه با انيميشن­هاي وارداتي در بحث جذب مخاطب با اقبال کمتري مواجه است.

در مقايسه با کداميک از انيميشن­هاي خارجي.

- شما بن تن را در نظر بگيريد.

پس قصد مقايسه داريد.

- شما انتظار ديگري از اين سؤال داشتيد.

خب شما آمار گرفته­ايد که چقدر از مخاطبان که منتظر کارتون بن تن هستند همان مقدار هم منتظر شکرستان نيستند؟ حرف من اين است که چرا سعي مي­کنيم دستاوردهاي خودمان را ناديده بگيريم و يک ضرب به نقاط ضعف اشاره کنيم. از نظر نوع مخاطب که مخاطبي که در ايران از طريق صفحه تلويزيون کارهاي انيميشن داخلي و خارجي را مي­ بينيد با مخاطب بلژيکي که روي صفحه سينما مشاهده مي­کند که تفاوتي نيست اما بايد به پشتوانه­ي اين مجموعه­ها هم نگاه کرد اگر انيميشن خانواده سيم سون اينقدر جهاني است يک حمايت 30 ساله با توليد بيش از 450 قسمت از اين مجموعه را به دنبال خودش دارد نبايد توقع داشت يک مجموعه با ساخت 26 قسمت همپاي اين انيميشن­هاي جهاني قدم بردارد ما در اين زمينه در داخل کشور چندين مشکل داريم اول اينکه ما در ساخت انيميشن به طور کلي پشتوانه خاصي نداريم از هرکسي سؤال کنيد که چهار تا انيميشن ايراني نام ببر از تام و جري شروع مي­کند و به پلنگ صورتي ختم مي­کند. آيا اين انيميشن­ها ايراني هستند؟ پس ما از داشتن سابقه­ي تاريخي در اين زمينه محروم هستيم ما در اين زمينه سرشار از خلا هستيم و نمي­توانيم با وجود اين خلاها کارهاي فاخر و اساسي توليد کنيم انيميشن خارج کشور با سرعت و با يک پشتوانه عظيم در حال حرکت و توليد است اما در ايران اين فضا و ظرفيت اصلاً وجود ندارد. دومين نکته به اين موضوع بازمي­گردد که ما توليد بالايي در ساخت قسمت­هاي مختلف در آثار انيميشن نداريم و اين محدوديت خودش باعث عدم شناخته شدن و راه يابي به بازارهاي جهاني شده است ما در ايران براي توليد 13 قسمت يک مجموعه بايد يک سال شايد هم بيشتر وقت بگذاريم اما در خارج کشور بيش از صد قسمت از يک کار را طي يک سال توليد مي­کنند اين اتفاق اولين حرکتي است که در جهت صنعتي کردن اين هنر بايد انجام بدهيم. سومين نکته اين است که داستان­هاي ما در بحث انيميشن بسيار سنتي و معطوف به فضاهاي فلکوريک است آيا مخاطب در سال 2012 مي­تواند با اين مفاهيم ارتباط خاصي برقرار کند نوجواني که در دنياي سرعت، رنگ و شکل غوطه ور است از اين موضوعات چقدر استقبال مي­کند؟ البته بايد به اين مطلب پرداخت اما بايد رنگ و بوي آن را تغيير داد و از يک سري ديالوگ­هاي خاص استفاده کرد که مخاطب جذب شود. روايت­ها بايد داراي پيچيدگي باشد تا مخاطب جذب شود. از طرفي پشتوانه تبليغاتي اين آثار در ايران کم است اگر خوب دقت کنيد متوجه مي­شويد که تام و جري بيش از 60 سال است که در حال ساخت و به نوعي تبليغ اثر و شرکت سازنده­اش است خب ما بايد از کجا شروع کنيم وقتي يک انيميشن در داخل ايران طي سه سال از منظر مختلف داخلي و خارجي ديده مي­شود و متقاضي دارد اين موفقيت نيست؟ کساني که مي­گويند ما نتوانستيم جريان ساز باشيم بيايند و منصفانه نظر بدهند و قضاوت کنند اگر مي­خواهند منصف باشند تيم­هاي جامعه شناسي و گروه­هاي آماري تشکيل بدهند و با آمار و ارقام با ما صحبت کنند به نظرم ما محبوبيت ويژه­اي نزد خانواده­هاي ايراني  کسب کرديم و از اين مسير هم رضايت کامل داريم.

- البته نگاه ما هم به عنوان مخاطب نگاه يک جانبه نيست اما اين بحث بايد به چالش کشيده شود چرا که خواست مخاطب ما است.

اصلاً اگر شما ما را به چالش نکشيد چه کسي بايد اين کار را انجام دهد بنده و تيم هنري­مان و کلاً اين مرکز با به چالش کشيدن منطقي هيچ مشکلي ندارد.

- با توجه به شعار امسال که حمايت از توليد و سرمايه ايراني است اهداف اين مرکز در رابطه به اين شعار به کجا نشانه رفته است؟

اصلاً کار و وظيفه اين مرکز از ابتدا در اين سمت بود که از سرمايه و توليدات داخلي حمايت کنيم. اگر عروسک و انيميشن خارجي در ايران به وفور پيدا مي­شود و مورد استقبال هم قرار مي­گيرد ما هم مي­توانيم با زحمت و حمايت اين فضا را از آن خودمان کنيم. بارها اين نکته را گفتم که ما با توليد آهن آلات و فلزات ماشين مي­سازيم و اين ماشين را با اينکه يک سرمايه ملي نيست وارد بازار اقتصادي مي­کنيم و از آن همه گونه حمايتي هم به عمل مي­آوريم اما نمي­دانيم که در بحث صنعت انيميشن سازي يک شخص جلوي کامپيوتر نشسته است و از هيچ همه چيز توليد مي­کند اين يعني اين صنعت 100% ارزش افزوده دارد. شما به اين لهجه من توجه کنيد اين لهجه اصفهاني است معني ارزش افزوده را به خوبي درک مي­کند ما از اين صنعت مي­توانيم پول بسازيم و پول خلق کنيم. اين صنعت محلي براي خلق پول است. در تمام دنيا کودک يک موجود و يک پتانسيل استراتژيک است که همه­ي دولت­ها به اين امر بسيار توجه مي­کنند چرا که کشوري پيدا نمي­کنيم که روي کودکان سرمايه گذاري نکند چرا که آينده­ي کشور از هر لحاظ به دست همين کودکان است کودکان مي­توانند اکثر محصولات را به خودشان اختصاص بدهند و براي کشور درآمدزا باشد اما ما از اين فضاي استراتژيک به کل غافل مانديم. چرا تمام دنيا اين موجود بايد فکر داشته باشند و از آن بهره وري فرهنگي و اقتصادي کلان داشته باشند اما ما بايد به توليد ماشين و ساخت کارخانه جات هزاران مترمربعي فکر کنيم که بتوانيم براي کشور درآمدزائي داشته باشيم.

- شايد درآمدزائي در صنعت غيرفرهنگي ملموس­تر است؟

واژه­ي بسيار عالي بود دقيقاً مشکل اين است که چون پول اين اقتصاد ملموس و قابل لمس و ديدن است پس حمايت­ ها به آن سمت مي­رود. از طرفي مشکل به مديران هم برمي­گردد که سطح سواد و دانش و درک مديران هنري و فرهنگي بايد به سمتي برود که فضاي مجازي را يک الزام تلقي کنند چرا که نسل آينده کشور و کودکان و نوجوانان و همه­ي مردم با اين فضا سخت درگير هستيد.

- توليدات مکتوب مرکز انيميشن حوزه هنري در سال جديد چه توليداتي داشته است؟

ما ده عنوان کتاب در سال جاري به چاپ رسانده­ايم که سوره مهر در اين زمينه ما را حمايت کرده است به هر حال چون اين مرکز يک حالت مرجعيت در حوزه انيميشن دارد کتاب­ها هم بسيار کاربردي و حرفه­اي توليد شده است.

- آيا بحث مميزي در ساخت توليدات ايراني جايگاهي دارد؟

بنده دچار آن نشده­ام.        

 

چهارشنبه 4 مرداد 1391 - 13:19


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری