دوشنبه 5 تير 1396 - 14:52
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

مقاله

 

سيدمحمود مرويان حسيني
مديركل تبليغات اسلامي استان خراسان رضوي

 

قرآن بر خوان رمضان

 

قرآن، بهار دل ها، صفاي دردها، سرچشمه دانش ها، زداينده تيرگي ها و مهمترين، استوارترين و ارجمندترين سند شناخت و معرفت است.

پيامي است جاودانه كه هماره بر معبر تاريخ، چونان مشعلي فروزان مي درخشد و انسان را به مقصد اعلي و مقصود والا رهنمون مي شود.

زيباترين گلي كه آدمي از بوستان زندگي مي چيند، دانش است.

شكوهمندترين چلچراغي كه در سراپرده دل بر مي فروزد، بينش.

آن كه همنشيني فرشته را در سر و سروري بر كائنات را در خاطر مي پروراند، ناگزير از طيّ دو مرحله است:‌ نخست آن كه انديشه را از ظلمت جهل برهاند، ديگر آن كه جان را از غبار گناه بتكاند. قرآن كريم در گستره هستي يگانه كتابي است كه هم بر دانش انسان مي افزايد و هم گوهر بينش مي آفريند.

كتابي كه از سرچشمه فياض ابديت و ساحت قدس احديّت، در كمال سلامت و نزاهت فيضان گرفت و با وساطت فرشته منزّه ره پيمود و در قلب پاكترين عبد خداوند جاي گرفت.

قرآن چنان بالا بلند است كه جز پاك انديشان بر كرانه آن بار نمي يابند و جز پيراسته دلان از خرمن نورانيت آن بهره نمي برند.

قرآن روشنترين تابلويي است كه صفات جمال و جلال حق را به تصوير كشيده و مبارك ترين مائده آسماني است كه بر خاكيان گسترده شده است.

قرآن بشارت پاكان، هشدار كژروان، تذكار غافلان و اندرز مردمان است.

قرآن گمشده حكيم، ره توشه عارف، برهان متكلم و معيار محدّث است.

هم با ژرف انديشان سخن دارد و هم با عاميان به گفتگو مي نشيند. هم گمشدگان وادي جهل مقصود خود را از او مي جويند و هم دلسوختگان عاشق، دلداده خود را در آن مي پويند.

قرآن سخن خداوند، معجزه جاويد اسلام، يادگار پيامبر معظم و سفارش امامان معصوم است.

قرآن ثقل اكبر، سنگ زيرين اسلام و جامع كُتب آسماني و متمّم معارف بلند الهي است. قرآن كتابي است كه كوههاي سترگ از تحمل آن ناتوان، خداوندگاران سخن از بلنداي گفتارش انگشت به دهان، و دانشوران از بيكراني معارفش حيرانند.

بظاهر خاموش اما به حقيقت سراسر گوياست.

قرآن ويژگي هاي فراواني دارد كه سبب چيرگي آن بر تمامي كُتب آسماني و زميني شده است. از ميان آنها سه ويژگي جامعيت، جهاني بودن و جاودانگي بيشتر جلب نظر مي كند.

اما جامعيت:قرآن كريم خود در آياتي اعلام كرده كه از بيان چيزي فروگذار نكرده و با آن كه كتابي کم حجم و در مقايسه با همه كُتب موجود از اصل اختصار در حدّ كامل بهره برده، بي ترديد در جامعيت يگانه كتابي است كه جامعه بشريت به خود ديده است.

قرآن از حيطه پيام، گذشته و حال و آينده را مورد توجه قرار داده است و همزمان با اعجاز بياني و عملي اش، حقانيّت خويش را به اثبات رسانده است.

قصه هاي قرآن عرصه عبرت ها گشته و در قالب حوادث گذشتگان، راه و رسم طي طريق آينده را به نيكي نمايانده است.

قرآن در سه بخش خداشناسي، انسان شناسي و هستي شناسي به سه محور مهم و بنيادين عقيده و اخلاق و عمل پرداخته است.

قرآن از علومي همچون ستاره شناسي، علوم زيستي، روان شناسي، جامعه شناسي، تاريخ، مديريت و ساير علوم به مناسبت هاي مختلف به تصريح و اشاره سخن گفته است.

قرآن جهاني هم هست. با آنكه در ميان قومي خاص فرود آمده است، اما با صراحت تمام اعلام داشته كه روي سخنش با جهانيان است. عبارت هايي همچون: يا ايها الناس، يا بني آدم، يا ايها الانسان، يا ايها الكافرون، يا اهل الكتاب دليلي بر اين مدّعاست.

گستره جغرافيايي جهان اسلام كه بخش اعظم آفريقا و آسيا و قسمتي از اروپا را شامل مي شود و نيز حضور ميليون ها مسلمان در قلب امريكا، اروپاي مركزي و ساير مناطق با حفظ شعائر اسلامي، جهاني بودن قرآن را عينيت بخشيده است.

از جمله موانع جدي كه در راه جهاني شدن ساير اديان و مذاهب وجود دارد، راه يافتن خرافه به تعليمات آنها، پرداختن به امور فردي و بي توجهي به مسايل اجتماعي و تأكيد زياد بر امور معنوي و غفلت از دنيا مداري، ناسازگاري با يافته هاي دانش بشري و فقدان سيستم مطلوب براي اداره جامعه را مي توان برشمرد.

اما قرآن كريم در عين اينكه فراوان به آخرت طلبي و پرداختن به معنويات تأكيد مي كند، از هر گونه رهبانيت و زهد بيجا و بي رغبتي بي حد و مرز به دنيا هم منع مي كند تا آنجا كه از پيامبر (ص) مي خواهد بهره و نصيب خويش از دنيا را از ياد نبرد.

قرآن از مردم خواسته است تا زمين را آباد كنند، هم با اعلام برنامه هاي عمومي نظير جماعات و جمعه ايشان را از گوشه نشيني و عزلت باز مي دارد و در كنار آن بر حقوق متقابل فرد و جامعه تأكيد ورزيده است و براي اداره جامعه، نظام قسط و عدالت را پيشنهاد مي كند.

قرآن مردم را در انتخاب عقيده آزاد مي داند و با هر گونه برخورد نامناسب با ساير ملل و مذاهب به شدت برخورد مي كند. براي اثبات حقّانيت و درستي تعليمات خود با استواري تمام به اقامه استدلال و برهان مي پردازد و از مخاطب خود مي خواهد كه در گفته هاي آن تدبّري بايسته داشته باشند.

اينها گوشه اي از عواملي است كه قرآن را در نگاه جهانيان به عنوان تنها كتاب آسماني شايسته پذيرش و پيروي جلوه مي دهد.

قرآن جاودانه هم هست، قرآن زنده است، مرگ بدان راه نمي يابد و به سان گردش شب و روز و آفتاب و ماه در جريان است و نقش آفريني مي كتد.

قرآن با احاطه اي تمام به مسائل و مشكلات انسان ها پرداخته، چنان كه به مقتضاي حال آنان نازل شده و همزاد با ايشان است.

سرّ جاودانگي قرآن در اين است كه در مقابل بسياري از مكاتب نادرست، ارزش ها را از اموري حقيقي و برخاسته از حقايق موجود در دفتر هستي مي داند. بنابراين در بخش عظيمي از تعليمات آن كه مربوط به بايدها و نبايدهاست از بشريت در همه دوران ها خواسته است تا به تكاليف خود به ديده احترام بنگرند و خود را به رعايت آن پايبند سازند.

 قرآن مؤمنان خويش را ندا مي دهد كه خويشتن را بپايند و مراقب باشند و از همراهي با ستم پيشگان بپرهيزند و در مسير هدايت خويش و جامعه تلاش نمايند.

بدين سان قرآن انسان ها را به حراست از منش انساني و پاسداري از فضائل و اخلاق فرا مي خواند.

قرآن كريم دانش وري و دانش اندوزي را مي ستايد و آنرا بايسته اي لازم براي پيروان حق تلقي مي نمايد و با اعلام ضرورت مراجعه ناآگاهان به فرزانگان، مرجعيت فكري و فرهنگي خردمندان را رقم مي زند و از همين روست كه اهل بيت پيامبر عليهم السلام تا هميشه تاريخ مقتداي همه صالحان و پارسايان هستند.

قرآن به صراحت اعلام مي كند كه ملاك ارزش و معيار سنجش به تقوي است و يكسره بر فخرفروشي ها، قوم گرايي ها، نژاد پرستي ها، حزب بازي ها و خودمداري ها خط بطلان مي كشد.

قرآن يگانه كتابي است كه با گذشت زمان همچنان بر قوت و تازگي و نوآوري خويش باقيمانده و در هر عصر و سرزميني، در زندگي مردم جاري و باقي است. آن چنان كه امام صادق عليه السلام مي فرمايد: " قرآن چونان طلوع هر روز و شب ماه و خورشيد، در زندگي مردم جريان دارد و هر روز طلوعي جديد مي نمايد".

هنوز طنين ملكوتي كلام علي عليه السلام گوشهايمان را مي نوازد كه در واپسين لحظات قبل از شهادت در ماه مبارك رمضان توصيه مي فرمود كه: الله الله في القرآن شما را به خدا شما را به خدا درباره قرآن سفارش مي كنم، مبادا بيگانگان در عمل به اين كتاب بر شما پيشي بگيرند.

قرآن عزيز در عصري نازل شد كه جامعه اروپا در اوج انحطاط و قرون وسطاي خويش بسر مي برد و امروزه سوگمندانه بايد گفت:‌ اين كتاب گرانبها بدليل آنكه در جوامع اسلامي به فراموشي سپرده شده و محور قانون زندگي مسلمانان و كشف دردهاي مردم قرار نگرفته، مهجور و غريب يا به گوشه اي نهاده شده و يا بهره اي اندك و تشريفاتي از آن برده مي شود و غرب به غارت فكري ومادي سرزمين هاي اسلامي مشغول است.

ناپلئون بناپارت در بازديد از يكي از كتابخانه هاي مهم كشور مصر، با اشاره به يكي از كتاب ها از مترجم خواست كه آنرا از قفسه بيرون آورد و بخواند و ترجمه كند. اتفاقاً آن كتاب قرآن بود.

آياتي چند براي ناپلئون خواند شد و ترجمه گرديد. مطالب كتاب آنچنان ناپلئون را به خود جلب نمود كه بخش هاي متعددي از قرآن خوانده شد و ترجمه گرديد. در پايان ناپلئون گفت:

واي بر ما ! اگر مسلمانان اين كتاب را بخوانند و عمل كنند و واي بر مسلمانان اگر كه ما بتوانيم ميان اين كتاب و ايشان فاصله بياندازيم.

سال هاست كه دشمنان اخلاق و معنويت در حال تلاش هستند و هر از چند گاه توطئه و نقشه اي جديد در اين مسير طراحي مي كنند: گاه كتاب موهن آيات شيطاني، گاه تحريف آيات و سوره هاي قرآن، گاه توّهم ناكارآمدي قرآن در عصر جديد و همين طور تخريب چهره درخشان و پاك پيامبر (ص) و تفاسير و برداشت هاي موهوم وموهن...هدف همه اينها جدا كردن جوانان و ملت قهرمان ما از سلاح كارآمد قرآن است.

قرآن بدان جهت كه منبع اصلي و اساسي دين و شالوده نظريه پردازي اسلام عزيز در معادلات فردي و اجتماعي بشمار مي رود و با آهنگ ملكوتي و واژگان ژرف و قصه هاي پُرعبرت و توصيه ها و موعظه هاي تأثيرگذارش و معارف بلند و انسان سازش سرمايه اي عظيم و ذخيره اي گران قدر براي ما محسوب مي شود و مي بايست در قالب ها و شكل هاي گوناگون شوؤن جامعه حضور پيدا كند.

مخاطب قرآن فقط قشر فرهيخته جامعه يا فرهنگيان و حوزويان و دانشگاهيان نيستند. فقط پژوهشگران و اصحاب قلم و بيان نمي باشند، بلكه كودكان و نوجوانان هم هستند. بي جهت نيست كه بيش از 53 قصه در قرآن از سرگذشت پيامبران تا سرنوشت ملت ها را بيان مي كند. اين قصه ها بهترين نرم افزار براي هنرمندان و اصحاب سينما است كه در كنار سخت افزار مدرن و چشمگير و پُرتحرك و جذاب بتواند عامل تربيت موجب ظلم ستيزي و زمينه حق باوري گردد.

دانشمندان عرصه هاي روان شناسي و جامعه شناسي، مديريت و سياست، حقوق و حتي طبّ نيز مي توانند به بهره گيري از ساحت علمي قرآن اقدام كنند. پژوهشكده هاي قرآني و مؤسسات علمي در حوزه قرآن با حضور انديشمندان قرآني از حوزه و دانشگاه امروز بيش از هر زمان ديگر راه هاي ناپيموده اقتصاد و مديريت و علوم اجتماعي و مشاوره را بايستي جستجو كنند. امروز مهمترين ابزار قدرت و اقتدار، دانش و علم است و قدرت علمي عامل رشد و عزت و توسعه مي باشد. قرآن اقيانوس بيكرانه اي است كه مي تواند غوّاصان سخت كوش خويش را به قله هاي عزت و قدرت و ثروت و اخلاق و فرزانگي برساند.

ستايش خداوندي را كه با نعمت بي بديل نظام اسلامي تحت زعامت امام عادل و ولي فقيه، قرآن را از كُنج كتابخانه ها به ميدان دفاع مقدس و ادبيات عرفان و حماسه و متن مناسبات اجتماعي و هنرنمايي هاي هنرمندان و عرصه هاي دانش و بينش كشاند.

امروز در مجلس و دولت در كنار حوزه و دانشگاه و جلسات مذهبي و محافل قرآني خيزشي عظيم براي بهره بردن از ساحت قرآن كريم آغاز شده است.

اينك نه فقط به روخواني و روان خواني يا به تفسير و تجويد قرآن يا به نگارش مقالات قرآني و پژوهش هاي آن اكتفا نمي شود، بلكه اعتبارات و بودجه ها، مؤسسات و دانشكده ها و پروژه هاي تحقيقاتي و طرح هاي عملي در محورهاي گوناگون فردي و اجتماعي به قرآن توجه مي شود.

جمهوري اسلامي هم در مسابقات قرآني پيشتاز است، هم در عمل به قرآن پيشگام است و هم در شناخت رسالت هاي قرآني كوشا مي باشد. اين همه در كنار ارادت عميق و كهنه مردم قرآن دوست و قاريان و عالمان و دانشمندان و مديران مرهون تأكيدها و باريك بيني هاي رهبر معظم انقلاب كه خود فرهيخته اي قرآني مي باشند، فراهم آمده است.

سازمان تبليغات اسلامي با تاسيس دارالقرآن الکريم در طول 3 دهه از زواياي گوناگون در خدمت قرآن کريم بوده است.نهضت عظيم قرآن آموزي،برگزاري محافل نوراني قرآن و تربيت دهها هزار استاد،ومعلم و مربي قرآن و گسترش فرهنگ قرآني و انتقال آموزه هاي وحياني به دلهاي تشنه و انديشه هاي آماده براي جذب پيام الهي و اهتمام ويژه در مراقبت از مصحف الهي در چاپ و نشر و دهها گام ديگر ،از اقدامات ستودني اين نهاد مقدس به شمار مي رود.

اينک زندگي در سايه قرآن و تجلي انوار اميد بخش قرآن در عرصه خانواده ،ساحت پيش روي ماست.همه اين اقدامات براي آن است که زندگي ما رنگ و بوي قرآن بگيرد و از ترنم آواي ملکوتي کلام الله،سبک ارتباط خانوادگي ما ،تغذيه شود.

ماه مبارک رمضان بهترين فرصت براي دستيابي به چنين آرماني است.

اين دهان بستي دهاني باز شد                               خورنده لقمه هاي راز شد

دلهاي خاشع و ذهن و ضمير هاي دلبسته به لطف الهي،سرزمين بارش رحمت حق همراه با آهنگ جان افزاي قرآن مي شود.اميد آنکه در اين گام مبارک نيز خانواده بزرگ سازمان تبليغات اسلامي خود در کاشانه نوراني خويش،پيشگام باشند و از تجربه و تلاش ايشان ديگران نيز درس آموز شوند.

    

 

شنبه 31 تير 1391 - 13:46


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری

 

از اين نويسنده يا گزارشگر