جمعه 27 مرداد 1396 - 5:38
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

گزارش

 

داود خسروي

 

عکس‌هايي با ذکر سبحان الله

 

 

گزارش مراسم نکوداشت عکاس شهيد «سعيد جان بزرگي»

 

به گزارش خبرگزاري فارس، در آغاز اين مراسم مجيد سرسنگي رئيس خانه هنرمندان ايران در سخناني گفت: در حوزه فرهنگ و هنر هنوز خيلي ظرفيت وجود دارد که بتوانيم از ارزش هاي دفاع مقدس استفاده کنيم.

وي افزود: اگر بتوانيم فضاي دفاع مقدس را در فرهنگ و هنر کشورمان احياء کنيم بسياري از نواقص اين حوزه برطرف خواهد شد.

سرسنگي در توضيح گفته خود افزود: منظور اين نيست که تمام آثار هنري با موضوع جنگ و دفاع مقدس باشد بلکه مي توان در اين آثار هنري، ارزش هاي اين دوران طلايي در تاريخ ايران را متجلي کرد.

در ادامه اين مراسم نماهنگي از زندگي و حضور شهيد جان بزرگي در جبهه و در منطقه شيميايي حلبچه پخش شد.

قناديان سخنران بعدي اين مراسم بود که در سخناني گفت: در بسيج هنرمندان سنتي گذاشته شده است که هر سال را به نام يک شهيد هنرمند نام گذاري مي کنيم و امسال به نام شهيد سعيد جان بزرگي رقم خورده است.

وي در ادامه با بيان اين که روي حقايق را زنگار و غباري فرا مي گيرد افزود: کار هنرمند زدودن اين غبارها از روي حقايق است که شهداي هنرمند اين ويژگي در آثارشان متجلي تر است چون خودشان نيز از همين جنس حقيقت هستند.

قناديان هنر همه شهدا به ويژه شهداي هنرمند را انتخاب يکي از دو راه حق و باطل دانست و گفت: هنر همه شهدا به ويژه شهداي هنرمند انتخاب راه حق بود.

او به بخشي از وصيت نامه شهيد جان بزرگي اشاره کرد و گفت: شهيد جان بزرگي در وصيت نامه خود به آيه اي از سوره توبه تمسک مي جويد و مي گويد: اي زمينيان چرا به زمين چسبيده ايد؟ بنابراين راز پرواز اين شهدا همين جاست. کساني که زميني هستند و تفکري که زميني است قدرت پرواز ندارد، بايد بندها را بگسلند تا انسان آزاد شود و از زمين کنده شود.

ادامه اين مراسم به برگزاري ميزگردي با حضور سيف الله صمديان، نادر طالب زاده و احسان رجبي اختصاص داشت که درباره آثار شهيد سعيد جان بزرگي به بحث و بررسي پرداختند.

در پايان اين مراسم نيز از همسر و فرزند شهيد جان بزرگي با اهداي لوح تقدير و هداياي ديگري تقدير شد و نمايشگاهي از عکس هاي شهيد جان بزرگي در خانه هنرمندان ايران افتتاح شد.

در بروشور اين نمايشگاه نوشته شده است: «شهيد سعيد جان ‌بزرگي پيش از بيست سالگي به جبهه‌هاي حق عليه باطل رفت. اولين کارش نقاشي ديوارهاي دوکوهه بود. در بيست سالگي به سراغ عکاسي آمد و در جبهه‌هاي جنوب و غرب دوربين به دست گرفت. بعد از جنگ تحميلي به تحصيلات دانشگاهي در رشته‌ عکاسي تا مقطع کارشناسي ارشد ادامه داد و سال 1375 دانشجوي نمونه شد.»

او که جانشيني معاونت فرهنگي لشکر 27 محمد رسول الله (ص) را در پرونده‌ خود داشت، در سال‌هاي 78 و 79 به عنوان عکاس سازمان حج و زيارت به مکه اعزام شد.

شهيد جان‌بزرگي تلاش‌هاي موثري در تاسيس انجمن عکاسان انقلاب و دفاع مقدس داشت و در نمايشگاه‌هاي مختلفي شرکت کرد که مهمترين آنها نمايشگاه گروهي «انسان از نگاه چهار» در خانه‌ عکاسان ايران، نمايشگاه «نگاه ايراني» در تهران و پاريس و همچنين انتشار کتاب‌هاي حلبچه، جلد ششم جنگ تحميلي، حماسه‌هاي مقاومت و نگاه ايراني است.

نمايشگاه آثارسعيد جان بزرگي، با موضوعاتي چون حج، بمباران‌هاي شيميايي حلبچه و صحنه‌هاي جنگ تحميلي تا 30 تيرماه در نگارخانه‌ بهار خانه هنرمندان ايران برپاست.

اين مراسم با همکاري انجمن عکاسان انقلاب و دفاع مقدس، سازمان بسيج دانشجويي، سپاه محمد رسول الله(ص)، انجمن عکاسان مطبوعات ايران، بنياد روايت فتح و خانه هنرمندان ايران برگزار شد.

ميزگرد بررسي آثار شهيد سعيد جان ‌بزرگي

در مراسمي که به يادبود شهيد سعيد جان بزرگي در خانه هنرمندان ايران برگزار شد، ميزگردي نيز با حضور احسان رجبي عکاس و همرزم شهيد، سيف الله صمديان عکاس و نادر طالب زاده هنرمند تشکيل شد.

احسان رجبي از همرزمان شهيد سعيد جان‌بزرگي و از جمله عکاسان دوران جنگ در اين ميزگرد به يادآوري خاطراتش با اين شهيد از دوران جنگ اشاره‌اي داشت و گفت: در دوران جنگ تحميلي در منطقه دوکوهه کانکسي داشتيم که به صدام اختصاص داشت و اين کانکس جايگاه ويژه‌اي شده بود براي سعيد جان‌بزرگي که در آن طراحي و نقاشي مي‌کرد.

او کاريکاتورهايي از صدام مي‌کشيد و آثارش را براي رزمنده‌ها به نمايش مي‌گذاشت و به اين ترتيب عکس‌هاي خبري جنگ و عکاسي جنگ بچه‌هاي لشگر نيز در همين کانکس شکل گرفت.

مهمترين کارکرد عکس‌هاي جنگ، تاريخ‌نگاري است

رجبي با انتقاد از بي توجهي نسبت به عکس‌هاي جنگ تحميلي گفت: عکس‌هاي دوران دفاع مقدس اگر مورد توجه قرار بگيرد مي‌تواند به نوعي تاريخ‌نگاري جنگ تحميلي باشد، برخي از اين عکس‌ها را خود شهدا گرفته‌اند که اگر به اين عکس‌هاي در اختيار نهادهاي مختلف توجه شود، مي‌توان انسان محوري و تفاوت جنگ ما را با جنگ‌هاي ساير کشورهاي دنيا به چشم ديد.

رجبي با بيان اين که عکس‌هاي جنگ در دوران جنگ جنبه خبري دارند و با پايان جنگ در رديف اسناد جنگ قرار مي‌گيرد گفت: مهمترين کارکرد عکاسي جنگ همين تاريخ‌نگاري است.

وي در ادامه از سيف الله صمديان يکي ديگر از عکاسان باسابقه کشورمان خواست تا تعريفي از عکاسي جنگ وجنس نگاه شهيد سعيد جان بزرگي در آثارش ارائه کند.

جان‌ بزرگي از مناسبت، تاريخ مي‌ساخت

صمديان نيز به مقدمه‌اي که بر کتاب آثار اميرعلي جواديان نوشته است اشاره کرد وگفت: جنگ با تولد اولين انسان آغاز شد و با مرگ آخرين انسان خواهد مرد. اکنون انسان‌هايي با اختراع دوربين عکاسي قصد دارند که به ثبت اين وقايع بپردازند.

وي در ادامه درباره شهيد سعيد جان‌بزرگي گفت: سعيدي که من در کلاس‌هاي دانشگاه تا آخرين روزهاي حياتش در بيمارستان ديده‌ام در يک جمع‌بندي کوتاه مي‌توانم بگويم که او انسان خاصي بود که از مناسبت تاريخ مي‌ساخت درست برعکس ديگران که از تاريخ مناسبت مي‌سازند.

او کار بزرگي را در دوران جنگ و به ويژه شهر بمباران شده حلبچه کرد و ثبت تصاوير حلبچه، سندي ماندگار براي نشان دادن جنايت همه کساني شد که باعث مرگ سعيد و همه مردم شهر حلبچه شدند، سعيد در دل بمباران شيميايي حلبچه، همه نشانه ها را براي ثبت جنايات صدام و همه کشورهايي که مواد شيميايي آن را تأمين کرده بودند، در اختيار گرفت که اميدوارم روزي برسد تا اين آثار به درستي و با دقت مورد بررسي قرار بگيرد.

عکس‌هايي که سعيد را قرباني کرد

صمديان با اشاره به ويژگي عکس‌هاي سعيد جان بزرگي از حلبچه گفت: او توانست به موقع به ثبت اسناد جنايت صدام بپردازد، اين عکس ها با وجود آن که بسيار تلخ هستند اما به لحاظ ترکيب بندي و برداشت عکاسانه زيباست و گواهي براي تاريخ محسوب مي‌شوند که چگونه صدام به قتل عام مردم کشورش پرداخت و در نهايت خود سعيد نيز قرباني اين نوع نگاه و اين جنايت شد.

سعيد در جست وجوي هنر متعهد بود

نادر طالب‌زاده نيز در ادامه درباره اين شهيد و آثارش گفت: سعيد جان‌بزرگي در ذاتش هنرمند بود و در جستجوي هنر متعهد.

وي افزود: سعيد در شهر حلبچه دست به خطر مي‌زند و عکس‌هايي مي‌گيرد که در نهايت برايش شمارش معکوس مي‌شود. 

وي در ادامه به نابودي بخشي از اسناد و عکس‌هاي دوران جنگ تحميلي اشاره کرد و گفت: من هم فيلم‌هاي 35 بسياري از دوران جنگ تحميلي دارم اما هيچ کس تاکنون براي ساماندهي اين فيلم‌ها سراغي از من نگرفته است.

طالب زاده با تأکيد بر اهميت چاپ و انتشار عکس‌هاي دوران جنگ  گفت: ثبت وقايع انقلاب و دفاع مقدس بسيار مهم بوده است و امروز چاپ و انتشار اين آثار داراي اهميت است.

شهادت 20 عکاس در جنگ تحميلي

احسان رجبي در بخش ديگري از سخنانش درباره تأثير عکس‌هاي شهيد جان بزرگي در اثبات حقانيت ايران در جنگ تحميلي گفت: بازتاب بين‌المللي عکس‌هاي سعيد در اثبات حقانيت ايران در جنگ تحميلي بسيار تأثيرگذار بود.

وي همچنين به تعداد عکاسان شهيد در دوران دفاع مقدس اشاره اي کرد و گفت: در دوران جنگ تحميلي حدود 20 عکاس، شهيد شده اند که نه در جايي ثبت شده و نه گفته شده است.

دغدغه جان‌بزرگي در انتشار عکس‌هاي جنگ

رجبي با ذکر خاطره اي از سعيد جان بزرگي در زمان تأسيس انجمن عکاسان انقلاب و دفاع مقدس گفت: روزي سعيد من را به انجمني برد و گفت: اين جا انجمن عکاسان انقلاب و دفاع مقدس است که قرار است کارش ساماندهي و ثبت و ضبط عکس‌هاي دوران انقلاب و دفاع مقدس باشد.

اين دغدغه سعيد بود که عکس‌هاي جنگ تحميلي بازتاب بين‌المللي داشته باشد و هميشه مي‌گفت اگر بتوان تا زماني که عکاسان جنگ زنده‌اند براي هر کدام از آن ها يک کتاب از آثارشان همراه با نگاه خاص خودشان و يادداشت هاي آنها منتشر کرد، کاري بسيار باارزش خواهد بود.

اين عکاس همچنين به تلاش انجمن عکاسان ايران براي ثبت و ضبط عکس‌هاي دوران انقلاب و دفاع مقدس اشاره کرد و گفت: بخش بسياري از عکس‌هاي سعيد جان‌بزرگي در انجمن عکاسان انقلاب و دفاع مقدس جمع‌آوري و ساماندهي شده است همين طور عکس‌هاي بسياري ديگر از عکاسان جنگ از جمله خود من نيز ساماندهي شده به طوري که بعد از ساماندهي، عکس‌هايي را مي‌ديدم که خودم هيچ وقت نديده بودم.

جفا در حفظ و نگهداري عکس‌هاي دفاع مقدس

وي در ادامه با بيان اين که در حفظ و نگهداري عکس‌هاي دوران جنگ تحميلي جفا شده است گفت: فيلم‌هاي جنگ متولي خاص خود را دارد  اما هيچ متولي براي حفاظت وثبت و ضبط عکس هاي دوران انقلاب و جنگ تحميلي که برعکس فيلم‌هاي دفاع مقدس، مبتني بر واقعيت است، وجود ندارد و اگر انجمن عکاسان انقلاب و دفاع مقدس به ساماندهي اين آثار نمي‌پرداخت، بسياري از عکس‌هاي جنگ تحميلي تاکنون از بين رفته بود.

ساماندهي عکس‌هاي جنگ به دور از سياست‌زدگي

در ادامه صمديان در پاسخ به اين که چه راهکاري براي برون رفت از اين مشکل وجود دارد گفت: در طول دوران 2500 ساله شاهنشاهي ايران، تاريخ درست و دقيقي به نسل بعدي منتقل نشده است و هر شاهي تاريخ خود را آن طور که مي‌خواست مي‌نوشت و به اين ترتيب پل ارتباطي نسل‌هاي مختلف را قطع مي‌کردند، ما از صفر شروع کرديم ولي در تکرار تاريخ باز هم بوي نامطبوعي از نوع تاريخ نگاري ما در عکس و تصوير به مشام مي‌رسد.

صمديان در بخش ديگري از سخنانش به کتاب عکس جنگ تحميلي اشاره کرد و گفت: روزي که اين کتاب را در آلمان مي خواستيم چاپ کنيم، يادم هست که سردبير روزنامه اشترن در ملاقاتي که با  او داشتيم از ديدن اين عکس‌هاي اين کتاب که کار عکاسان ناشناخته‌اي بود اظهار تعجب کرد و من معتقدم که حسن انتشار کتاب عکس جنگ تحميلي، مطرح کردن عکاسان ناشناخته‌اي بود که قرار نبود شناسانده شوند و هم اکنون نيز انجمن عکاسان انقلاب و دفاع مقدس به دور از سياست‌زدگي‌ها دست به چاپ و نشر چنين عکس‌هايي زده است.

وي افزود: در مقطعي از انقلاب اسلامي، بر اثر سياست‌زدگي، بسياري از عکس‌ها و اسناد آن دوران را از بين برديم.

صمديان درباره شيوه نگهداري از عکس‌ها و نگاتيوهاي دوران انقلاب و دفاع مقدس در مطبوعات پرتيراژ آن زمان يعني کيهان هم گفت: در دوران پيش از مديريت فعلي روزنامه کيهان، روزي براي بازديد از آرشيو عکس اين روزنامه به آن جا رفتم، آرشيو بسيار وحشتناک بود، ريل‌هاي زنگ زده، نگاتيوهايي که به هم چسبيده بود و علاوه بر اعوجاج شيميايي نوعي اعوجاج بصري نيز ايجاد کرده بود، تصورش را بکنيد در آن زمان تنها از يک فريم اين نگاتيوها بر حسب نيازشان به صورت خيس استفاده مي‌کردند و مابقي به بايگاني فرستاده مي شد.

قرار بود اين عکس‌ها را من برايشان ساماندهي کنم اما ديگر خبر ندارم چه بلايي سر آن‌ها آمده است. مشکل ما اين است که تنها به نياز همان روزمان فکر مي‌کنيم و به فرداها نمي‌انديشيم.

او در بخش ديگري از سخنانش به کاظم اخوان ديپلمات ربوده شده ايراني در لبنان اشاره کرد و گفت: کاظم اخوان نيز هم شأن سعيد جان‌بزرگي بود که اميدوارم روزي بازگردد که اين‌ها کارهايي را در زمينه عکاسي کردند که در ذهنيت يک عکاس حرفه‌اي نمي گنجيد اما روح لطيف و معتقد آنها در ثبت تصاويرشان دخيل بود.

احسان رجبي نيز در خاتمه اين ميزگرد گفت: تمام عکس‌هاي شهيد جان بزرگي با ذکر سبحان الله همراه بود.

 

يكشنبه 25 تير 1391 - 10:3


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری