سه‌شنبه 25 مهر 1396 - 15:13
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

گزارش

 

محمدرضا صادقي

 

مراسم اختتاميه دهمين دوره جشنواره قلم زرين برگزار شد

 

مراسم اختتاميه دهمين دوره جشنواره قلم زرين با حضور سيدمحمد حسيني وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي ، بهمن دري، معاون فرهنگي وزير ارشاد، محمد اللهياري، مدير کل اداره کتاب و کتابخواني وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي و دکتر غلامعلي حداد عادل،نماينده مجلس شوراي اسلامي و جمعي ازا هالي قلم در محل انجمن قلم ايران برگزار شد.

در ابتداي اين مراسم، دکترمحسن پرويز سخنگوي انجمن قلم و سرداور جايزه قلم زرين گفت: پيشنهاد اوليه انجمن شكل‌گيري روز بين‌المللي قلم، بعد از طرح شدن روز قلم در جهان اسلام بود. اين موضوع به سازمان ارتباطات اسلامي منعكس شد و به شوراي فرهنگ عمومي رفت. سرانجام تنزل پيدا كرد و به روز قلم جمهوري اسلامي تبديل شد.

او ادامه داد: اين روز فرصت مغتنمي است براي دست‌اندركاران اين حوزه كه برنامه‌هاي خود را اعلام كنند و در گردهمايي نواقص را ببينند و آينده را طراحي كنند و سعي كنند از اين فرصت استفاده كنند و سال بعد گامي رو به جلو بردارند. جشنواره قلم زرين فعلا در داخل كشور برگزار مي‌شود و جشنواره‌هايي مانند قلم زرين و حبيب غني‌پور كه به همت اميرحسين فردي در حال برگزاري هستند نمونه‌هايي از جشنواره‌هايي هستند كه مي‌توانند به صورت مستقل دست به انتخاب بزنند و معيارها و تكنيك‌هاي خاص خود را دارند.

پرويز تاكيد كرد: ما نگاه‌مان به ادبيات هنر براي هنر نيست و فكر مي‌كنيم هنر بايد در خدمت مردم باشد.

او ادامه داد: برگزاري اين جشنواره به نفع كشور است و اميدواريم از سطح ايران فراتر برويم.

سرداور جايزه قلم زرين درباره داوري‌هاي اين جشنواره، گفت: در جشنواره قلم زرين بخشي به نقد و پژوهش، بخشي به داستان و بخشي نيز به شعر اختصاص دارد. در حوزه نقد و پژوهش آثار كمي در همه سال‌ها بررسي شده و آثار منتشر شده در كشور در اين حوزه اندك است كه چند دليل مشخص هم دارد. امسال در بين آثاري كه به ما رسيده بود، آثار خوبي مشخص كرديم و شايد برخي از آنها بهتر از سال‌هاي گذشته بود و تصميم هيات داوران اين بود كه علاوه بر تذكر كمبود اين آثار، برخي موضوع‌هاي مطرح شده در اين حوزه تكراري است و نكته اضافه در ساير كتب ندارد.

در ادامه، مجتبي رحماندوست نويسنده و نماينده مردم تهران در مجلس شوراي اسلامي، غزلي را كه براي امام زمان (عج) سروده بود خواند و با اشاره‌هايي به سوره «عصر»، وظيفه قلم را توصيه به حق و صبر خواند و تاكيد كرد: پايداري و مقاومت در شرايطي كه دشوار است و زمينه براي بريدن تو فراهم شده، ضروري است.

او ادامه داد: اثر هنري و ادبي كه مخاطب را به سمت ياس بخواند در اين شرايط كار دشمنانه‌اي است و ما در كشورمان اين امكان را داشته‌ايم كه مباني‌مان را حفظ بكنيم و قدم به قدم جلو برويم و اين الگوي جهان شده و در بيداري اسلامي هم ديده شده و حالا دشمنان مي‌خواهند آن را بشكنند. در اين شرايط وظيفه نويسنده توصيه به صبر و به حق است.

رحماندوست با اشاره به حضور نويسندگاني كه در اين نشست بوده‌اند، گفت: اين نويسندگان الان بايد در مصر و تونس مي‌بودند، حس و حال و فضاي آنجا را درك مي‌كردند و اثري در خور خلق مي‌كردند.

او افزود: ما اتحاديه نويسندگان جهان اسلام و اتحاديه نويسندگان فارسي‌زبان را نداريم. همچنين بايد امكان ترجمه آثار فارسي به زبان‌هاي ديگر را فراهم كرد.

در ادامه آيين، بهمن دري معاون فرهنگي وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي با اشاره به رسالت‌هايي كه براي اهالي قلم وجود دارد، گفت: من فكر مي‌كنم چند رسالت براي اهالي قلم وجود دارد. بخشي از آن را انجمن قلم ايران مي‌تواند انجام دهد و بخشي هم مراكز دولتي مانند ما. فعاليت انجمن قلم مايه مباهات است. احساس مي‌كنيم اين حلقه و شبكه بايد مورد تقويت قرار بگيرد. به لحاظ صنفي بايد به اعضاي اين انجمن توجه شود. همچنين فكر مي‌كنيم فعاليت‌هاي بنياد ادبيات داستاني هم بايد حمايت خودش را به اهالي قلم متوجه كند.

معاون فرهنگي وزارت ارشاد با اشاره به تاكيد مقام معظم رهبري درباره ادبيات داستاني، گفت: مقام معظم رهبري از ميان آنچه كه درباره فرموده‌اند، بخش بزرگ آن درباره ادبيات داستاني است و ايشان در اين زمينه تنها نظريه نگفته‌اند، بلكه روش‌هاي عملي و تكنيك‌هايي را براي مخاطب‌شناسي و مخاطب‌سازي گفته‌اند و براي جامه عمل پوشاندن به اين نكات، اعضاي اهالي قلم مي‌توانند ياري كنند.

وي افزود: در داستان‌ها ما خيلي خلاء داريم و از آنجا كه استعدادهايي وجود دارد، اگر انجمن قلم با بنياد ادبيات داستاني همكاري كند مي‌توانند اين استعدادها را شناسايي كنند.

در ادامه اين نشست، عباس براتي‌پور سرداور شعر، شعرخواني كرد و با اشاره به معيارهاي انتخاب اثر برگزيده، گفت: معيارهاي مدنظر در بررسي و داوري شعرها، وزن و قافيه در شعر كلاسيك، موسيقي دروني براي شعر سپيد، عنصر عاطفه و احساس، فرم و ساختار، خلاقيت و نوآوري و كاربرد آرايه‌هاي كلامي در شعر بود.

در ادامه، احمد شاكري سرگروه داوران بخش داستان با اشاره به آثاري كه در بخش داستان داوري شده‌اند، گفت: با مرور آثار سال 90، سه اثر به مرحله پاياني رسيد و از آنجا كه اثر برگزيده بايد 85 امتياز و اثر تقديري 75 امتياز بگيرد تنها يك اثر مورد تقدير قرار گرفت.

او با اشاره به آثاري كه در اين حوزه داوري شده، گفت: در مرحله پاياني حضور آثار كمي از زنان را شاهد بوديم. با وجود حضور زنان در ادبيات خاطره‌نويسي و ادبيات عامه‌پسند، آنها در ادبيات داستاني حضور چنداني ندارند.

وي افزود: تنوع موضوعي در اين جشنواره قابل توجه است. روايت تاريخي، پرداختن به موضوعات اجتماعي، اسطوره‌ها، انقلاب و دفاع مقدس ديده مي‌شد. همچنين اگر بخواهيم اين آثار را آسيب‌شناسي كنيم، فقر تجربي نويسندگان در روايات‌شان ديده مي‌شود. خصوصا اين در آثار تاريخي مشخص‌تر است. با مروري بر آثار ضعف عمومي ديگري ديده مي‌شود و آن، ضعف عزيمت نويسندگي است. داستان‌نويسي براي برخي نويسندگان، حرفه‌اي و نيمه‌حرفه‌اي و نوعي مشغله است و اين نگاه نوآوري و جوشش مفاهيم داستان را كمرنگ ساخته و اين برخلاف روح شورانگيز انقلاب است.

او ادامه داد: سه اثر از آثار راه‌يافته به مرحله پاياني، تمركز برخي جريان‌هاي ادبي به موضوعات خاص و به وجود آمدن نوعي سفارشي‌نويسي جديد را نشان مي‌دهد.

در ادامه اين آيين، حجت‌الاسلام و المسلمين صادقي‌رشاد رييس پژوهشگاه فرهنگ و هنر اسلامي با تفسير برخي از آيات قرآن كريم و وظايفي كه براي قلم در آن آمده، پرداخت.

همچنين سيدمحمد حسيني، وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي با حاضر شدن در مراسم پاياني دهمين دوره جايزه قلم، بيان كرد: مي‌خواستم در اين جلسه درباره روز قلم حرف بزنم و معتقدم اين مناسبت‌ها مجال و فرصتي براي پرداختن به قلم، كتاب و فرهنگ است. ما در هفته كتاب و نمايشگاه كتاب هم چنين مجالي را مي‌يابيم.

او افزود: ما در جلسه شوراي فرهنگ عمومي تصميم گرفته‌ايم كه روزي را براي روز ادبيات كودك و نوجوان داشته باشيم كه نظر ما بر اين بود كه در اين روز درگذشت مهدي آذريزدي يعني 18 تير ماه باشد اما اكنون كه با آقاي حدادعادل مشورت مي‌كردم، او گفت چون با كودك و نوجوان سر و كار داريم، بهتر است روز تولد ايشان به عنوان روز ادبيات و نوجوان باشد كه از نظرم اين نكته جالب آمد.

حسيني ادامه داد: ما از شيوه‌هاي مختلف براي انتقال احساسات بهره مي‌گيريم كه يكي از شيوه‌هاي آن قلم است. بيان شفاهي اثري گذرا دارد اما آنچه نوشته مي‌شود ماندگار مي‌شود و زمان و مكان را در مي‌نوردد و در هر جايي مي‌تواند ارتباط برقرار كند. همه بزرگاني كه آثارشان از گذشته مانده، به اين دليل است كه از عمر با بركت خود استفاده كرده‌اند. اصرار ائمه هم به نگارش انديشه‌هاي ناب از همين روي بوده است.

وي با اشاره به ويژگي‌هاي مدينه فاضله، گفت: وقتي مدينه فاضله را توصيف مي‌كنند،مي‌گويند مدينه علم و آگاهي،و اين به همين دليل است كه خدا به قلم قسم خورده است. برخي قسم خداوند را به قلم فرشتگان الهي مي‌دانند اما خداوند به هر قلمي كه در راه ترويج انديشه‌هاي الهي بنويسد، قسم خورده است. وقتي كه قلم در مسير درست باشد قداست خاص خود را دارد. ويژگي‌هاي مدينه فاضله را گفته‌اند كه در آن ظلم نيست، فاصله طبقاتي و ناداني نيست و هر قلمي و هر كتابي كه در جهت رفع اين مسائل باشد خدا به آن قسم خورده است. قلمي كه در رفع فقر، توسعه و آباداني باشد خداوند به آن قسم خورده است.

در ادامه اين مراسم از برگزيدگان جايزه قلم زرين تقدير شد و برگزيدگان جايزه خود را از دست وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي، محسن پرويز، بهمن دري، غلامعلي حدادعادل و رضا رسولي دريافت كردند.

البته پيش‌تر اعلام شده بود امسال در بخش داستان به اين دليل كه امتياز نامزدها به حد نصاب نرسيده است، اين جايزه تنها از يكي از نامزدها تقدير مي‌كند و برگزيده‌اي ندارد. در بخش داستان، كتاب‌هاي «قسمت دوم» نوشته سيدهاشم حسيني / انتشارات سوره مهر، كتاب «قديس» نوشته ابراهيم حسن‌بيگي / انتشارات كتاب نيستان و كتاب «کمي ديرتر» نوشته سيدمهدي شجاعي / انتشارات كتاب نيستان نامزد شده‌ بودند و در نهايت از كتاب‌ «قسمت دوم» سيدهاشم حسيني تقدير شد.

همچنين از ميان نامزدهاي بخش شعر اين جايزه يعني: كتاب‌هاي «تو سيب و گندم تو خود حوا» محمد مرادي / انتشارات سوره مهر، «مجموعه اشعار مريم خرمشاهي» / انتشارات وثوق، «گريه‌هاي شمع، خنده‌هاي باد» عاليه مهرابي / انتشارات شاني، «آه است و آتش نيست» رجب افشنگ / انتشارات صرير و تجلي مهر و «دنيا به کبوترانش پشت کرده است» محمدرضا عبدالملکيان / انتشارات مرواريد، تنها از كتاب «تو سيب و گندم تو خود حوا» محمد مرادي تقدير شد.

نامزدهاي بخش پژوهش جايزه قلم زرين به اين شرح‌ بودند: كتاب «موج و مرجان» نوشته مجتبي بشردوست / انتشارات سروش،«ادبيات داستاني» نوشته محمدرضا سرشار / انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامي، «نقد ادبي و نوعيت متن» نوشته عبدالعلي دستغيب / انتشارات نويد شيراز و «تاريخ ادبيات و نقد ادبي در ايران و جهان» نوشته علي آبان (شفايي) / انتشارات جمال هنر. از اين ميان تنها «ادبيات داستاني» نوشته محمدرضا سرشار تنها برگزيده دهمين جايزه قيلم زرين بود.

 

يكشنبه 18 تير 1391 - 11:13


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری