جمعه 24 آذر 1396 - 23:29
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

مقاله

 

ترجمه: غزال حسين زاده

 

مينياتوريست چيره دست ايراني

 

نگاهي به زندگي و آثار فرخ بيگ

 

فرخ بيگ نقاش ايراني در سال 954 ق(قرن 17 ميلادي) به دنيا آمد.  او گرجى‏زاده تازه ‏مسلمانى بود كه از گرجستان به ايران آمد.

فرخ بيگ يکي از نقاشاني است که از سبک مينياتور ايراني، سبک مينياتور مغولي را ابداع کرد. فرخ بيگ تعليمات اوليه خود را در خراسان فراگرفت و احتمالا به همراه گروهي از هنرمندان در تهيه هفت اورنگ جامي به سفارش ابراهيم ميرزا حاکم مشهد نقش داشته است.

وى همراه با برادرش سياوش‏ بيگ تحت حمايت شاه‏ طهماسب قرار گرفت و در دربار سلطنتى جايگاه ويژه اي پيدا كرد و سپس در زمره معتمدين سلطان حمزه ميرزا وليعهد درآمد.

فرخ بيگ در 996 ق به هند رفت و چون نقاش چيره دستي بود به دربار اكبر شاه مغول راه يافت. او در زمان جهانگير شاه مغول نيز مورد احترام بود و رياست نقاشخانه سلطنتى را بر عهده داشت.

جهانگير شاه مغول همواره فرخ بيگ را ستايش مي کرد و از او به عنوان «هنرمند بي رقيب در عصر خود» و «جنگجوي زمان» ياد مي کرد.

فرخ‏بيگ در كهنسالى نيز نقاشي مي کرد و تا هفتاد سالگى اين کار را ادامه داد. فرخ چيله و فرخ خرد از شاگردان معروف وى بودند.

جزئيات واقع گرايانه اي که در مينياتورهاي فرخ بيگ به چشم مي خورد که ممکن است از آثار گياه شناسان اروپايي نشات گرفته شده باشد.  

عنصر شبيه‏ سازى در آثار فرخ بيگ قدرتمندانه انجام گرفته است. او در ترسيم چهره هم مهارت ويژه اي داشت. بيشتر آثار او چهره‏سازى و شبيه‏پردازى بوده است. او در ترسيم جانوران، پرندگان و دشت و گل و ... چيره دست بود.

دكتر مهدي غروي درباره فرخ بيگ مي نويسد: «جهانگير در سال 1034 (1605م) به تخت نشست در همين سال فرخ بيگ را به رياست نقاشخانه رساند و وي بايستي تا سال مرگ يا از كار افتادگي در رياست بوده باشد.

به احتمال قوي فرخ بيك در سال 1020 (1611م) فوت كرده است و بطور قطع مي توان گفت كه در سال 1025 (1615م) ديگر زنده نبوده است.

در توزوك جهانگيري  مي خوانيم كه اين هنرمند نامدار در سال 1020 (1609م) كه سال عروسي شاه جهان بوده حيات داشته و مفتخر به اخذ يك منصب جديد و دوهزار روپيه شده است و جهانگيرشاه به وي لقب «نقاشي كه در همه اعصار نظير نداشته» داده بود.

در موزه جنوب كنزنگتن در لندن يك نقاشي از چهره اي روحاني موجود است كه در زير آن نوشته شده عمل فرخ بيگ در سن هفتادسالگي ، در تمام آثار اين هنرمند نفوذ سبك ايراني – هندي اصيل نمودار است.

 در مرقع شاه جهان كه در همين موزه است سه نقاشي شماره هاي 1 و 3 و 4 متعلق به اين استاد است كه شماره هاي 3 و 4 داراي امضاء است وي درين آلبوم يك سياه قلم نيز دارد.

در مجموعه چستربيتي يك و در مرقعي كه به گورگيان تعلق دارد دو اثر از فرخ بيگ هست كه در يكي از اين نقاشي ها شاه طهماسب نشسته است و مطلبي را به يكي از منشيان درباري ديكته مي كند تاريخ اين نقاشي (1020) 1611 م است.

در دو مرقع اردشير جمعاً چهار اثر از فرخ بيگ وجود دارد سه تا در مرقع شاه جهان و يكي كه سياه قلم است در مرقع جهانگير.»

از آثار اوست:

1-تصوير شاهزاده جوانى كه كلاه عمامه‏اى پردار به سر گذاشته، با ذکر: «كمترين بنده‏ها فرخ مصور» 2-تصوير درويش پيرى كه عباى تيره و بلندى به تن كرده و ذکر: «رقم فرخ‏بيك در سن هفتاد سالگى كشيده»

3-تصوير شاهزاده هندى كه در يك دست طوطى و در دست ديگر گلى دارد، با ذکر: «عمل فرخ‏بيك»

4-تصوير پيرمردى كه روى صندلى بافت حصيرى نشسته است، با ذکر: «عمل نادر العصر فرخ بيك در سن هفتاد سالگى مرقوم ساخت» و ...

در سال 1024 هجرى سيزده اثر ديگر فرخ بيگ در «احوال و آثار نقاشان» ذكر شده است.

 

چهارشنبه 7 تير 1391 - 12:1


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری