جمعه 2 تير 1396 - 11:16
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

مقاله

 

روابط عمومي اداره كل تبليغات اسلامي استان همدان

 

شعبان پلي براي رسيدن به رمضان

 

شعبان المعظم ماه عبادت و بندگي و آراستگي روح و جان به زينت هاي الهي است . اين ماه پر برکت و پر فضيلت مژده اي از برکات و نعمت هاي خاص الهي براي بندگان خاص مي باشد. چرا که درهاي آسمان بر روي عاشقان باز است تا با زندگي عاشقانه معبود را عارفانه صدا زنندو با او راز و نياز کنند .

با ورود به اين ماه فصل نيايش آغاز مي شود و فرصتي مغتنم است براي شستشوي دل و چان از غفلت و گناه و ناپاکي در درياي بي کران الهي تا خود را به خالق هستي نزديکتر کنيم و با دلي پاک و روحاني و روحي شاد و سرشار از اميد به رحمت الهي به استقبال رمضان برويم . شعان پلي است براي رسيدن به رمضان . پس بايد در اين ماه با خود سازي و رستگاري جسم و جان را آماده ي ميهماني رمضان قرار دهيم شايد تا به حال به اين نکته فکر نکرده باشيم که چرا شعبان ماه دلنشين و زيبايي است . با اندکي تفکر به اين نتيجه مي رسيم که تنها ماهي که در آن فقط ولادت و عيد وجود دارد  ماه شعبان است . هيچگونه مصيبت و غمي در اين ماه راه ندارد چرا که بندگان خدا بايد با دلي شاد و آسوده خاطر قدم در راه ماه خدا بنهند .  

وجه تسميه شعبان

شعبان نام ماه هشتم از ماههاي قمري است . شعبان لفظ مفرد به معني شعبه شده ، شاخه ها و فرعها بوده و جمع آن شعبانات و شعابين است . شعبان نام ماهي است که در دوره ي جاهلي به آن عاذل مي گفتند . قدما از آن جهت که ماه شعبان به شتاب مي گذرد به آن وعل مي گويند.

در لغت نامه هاي فارسي وجه تسميه شعبان را از آن جهت مي دانند که در اين ماه خير کثير منشعب مي گردد و ارزاق عباد منشعب مي شوند و تمامي امور مقدره عالم عليحده مي شود وهلال ماه آنرا به گل مي بينند .

پيامبر اعظم (ص)ضمن حديثي در تعريف ماه شعبان مي فرمايند : (( اِنَّما سُمِّي شعبان لِأنَّهُ يَتَعَشَبُ فيهِ ارزاق المؤمنين )) يعني ماه شعبان بدان جهت شعبان ناميده شده است زيرا ارزاق و روزي هاي مؤمنان در اين ماه قسمت مي شوند .هم چنين حضرت علي (ع) مي فرمايند : ((خداوند آن را شعبان ناميده زيرا در اين ماه نيکي ها در آن شاخه شاخه مي شوند)).براي بعضي از ماهها صفتهايي به کار برده اند از جمله محرم با وصف محرم الحرام ، ماه رمضان با وصف رمضان المبارک و ماه صفر با وصف صفر المظفر متصف شده لذا براي ماه شعبان وصف شعبان المعظم به کار رفته است و اين بدان جهت است که خواسته اند عظمت و بزرگي اين ماه را نشان دهند..

فضيلت هاي ماه شعبان

ماه شعبان براي سالک الي الله يکي از منازل ، و داراي مقام و فضيلت بسيار است. شايد علتش وجود ميلاد موفورالسرور پنج تن از امامان و امامزادگان والا مقام باشد . و حتي برخي از صاحب نظران معتقدند فضيلت اين ماه به خاطر شب قدر مي باشد که در نيمه ي اين ماه قرار دارد چرا که برخي از بزرگان شب نيمه ي ماه شعبان را بنا ه روايتي شب قدر مي دانند و يا کمتر از شب قدر نمي دانند .در عظمت اين ماه آمده است که رسول خدا (ص) ميفرمايند : (( شَعبانُ شَهري ،رَحِمَ اللهُ مَن اَعانَني عَلي شَهري )) يعني شعبان ماه من است ، خدا رحمت کند کسي را که مرا در اين ماه کمک وياري نمايد. مولاي متقيان علي (ع) درباره ي ماه شعبان فرمودند: ((خداوند درهاي بهشت را در اين ماهگشوده ونعمت هاي بهشتي را با ارزان ترين قيمت و آسان ترين راه به شما عرضه کرده ، اما شما از آن اِبا داريد ......شاخه هاي نيکي در اين ماه : نماز ، روزه ، زکات ، امر به معروف و نهي از منکر، نيکي به پدر و مادرو خويشان و همسايگان ، ايجاد صلح و صفا بين مردم و احسان به فقرا و مساکين است اما شما به کاري پرداخته ايد که از آن نهي شده ايد ))

اما نکته جالبي که مي توان حدس زد اين است که فضيلت هاي ماه شعبان شايد بدان دليل باشد که در ان ماه ننقطه ي اتصال ساير ماهها به ماه رمضان مي باشدکه به اهميت آن افزوده است .

اعمال ماه شعبان

از آنجايي که اين ماه منسوب به وجود پربرکت پيامبراکرم (ص) مي باشد لذا آن حضرت اين ماه را روزه مي داشت و به ماه مبارک رمضان وصل مي کرد و مي فرمود شعبان ماه من است .

براي اين ماه اعمال و افعال خاصي وجود دارد که در اين مقوله به برخي از آنها اشاره مي کنيم:

روزه گرفتن  پيامبر اکرم (ص) مي فرمايد : ((شعبان ماه من است پس روزه بداريد در اين ماه براي محبت پيامبر خود و تقرب به سوي پروردگار )) . همچنين حضرت علي (ع) فرمودند : ((هر کس روزه بدارد شعبان را براي محبت پيامبر خدا و تقرب به سوي خدا ، خداوند او را دوست بدارد و او را نزديک گرداند به کرامت خ.د در روز قيامت ، و بهشت را براي او واجب گرداند )) و در حديث ديگي فرمودند که : ((روزه ي دو ماه شعبان و رمضان توبه و مغفرت است از خدا )) و اينکه (( روزه ي ماه شعبان وسواس دل و پريشاني هاي جان را از بين مي برد ))  مولاي متقيان علي (ع) نسبت ه روزه ي ماه شعبان اهميت فوق العاده اي  قائل مي شدند و خودشان عامل به اين احاديث بودند چرا که در حديث شوق انگيزي مي فرمايند : (( از زمانيکه منادي رسول خدا (ص) اعلام روزه ي شعبان نمود ، روزه ي شعبان از من فوت نشده و تا آخر عمر هم انشاالله از من فوت نخواهد شد )) در روايات مختلف از روزه ي اين ماه به کفّاره گناهان بزرگ تعبير شده است .

روزه گرفتن در اين ماه به هر اندازه که ممکن باشد مطلوب است البته بهتر آنست که تمام ماه را روزه بگيرد و به ماه مبارک رمضان وصل نمايد . در فضيلت روزه ي اين ماه موارد زير را جهت تشويق و ترغيب مؤمنين ذکر مي نماييم :

- هر کس يک روز از اين ماه را روزه بدارد بهشت بر او واجب شود .

- هر کس در پنجشنبه اين ماه روزه بدارد ملائک به حق تعالي عرض مي کنند : خداوندا ! بيامرز روزه داران اين روز را و دعاي ايشان را مستجاب گردان .

- هر کس روز دوشنبه و پنجشنبه ي ماه شعبان را روزه دارد حق تعالي 20 حاجت از حوائج دنيا و 20 حاجت از حوائج آخرتش برآورد .

- هرکس سه روز آخر ماه شعبان را روزه دارد و به ماه رمضان وصل کند حق تعالي ثواب روزه ي دو ماه متوالي را براي او بنويسد.

  استغفار: يکي از بهترين دعا ها و ذکر ها در اين ماه استغفار است چرا که در روايتي آمده است هر کس هر روز از اين ماه هفتاد مرتبه استفار کند مثل آناست که هفتاد هزار در ماههاي ديگر استغفار کند . ضمناً در اعمال اين ماه وارد شده که هر روز هفتاد مرتبه بگويد :اَستَغفِرالله وأَسئَلُهُ التَّوبَه  ودر جاي ديگر آمده است که هر روز هفتاد مرتبه بگويد : اَستَغفِرُالله الَّذي لا اِ لهَ اِلَّا هُوَ الرَّحمنُ الرَحيم الحَيُّ القَيُّوم وَ اَتوبُ اِلَيه

  صلوات مخصوصه :صلوات مخصوصه ي امام سجاد (ع) درهنگام زوال هر روزه خوانده مي شود که عبادت

است از : (( اللّهُمَ صَلِّ علي محمد شَجَرةٍ النُبُوة و مَوضَعَ  الرَّساله وَ ......))

  خواندن مناجات شعبانيه : يکي از مناجاتهاي معروف حضرت درماه شعبان مناجات شعبانيه ميباشد .دراين مناجات علوم فراواني در رابطه با کيفيت معامله با خدا  وراههاي ادب در طريق معرفت و در خواست و دعا و استغفار در پيشگاه باري تعالي و ... .... بيان شده که از آن به طريق معرفت نفس ياد شده است .

 صلوات:    از آنجايي که اين ماه متعلق به وجود مبارک پيامبر اعظم (ص) مي باشد لذا صلوات فرستادن به پيامبر (ص) و اهل بيت او از اهمّ اعمال مي باشد . از امام صادق (ع) نقل شده است که فرمود : ((و اکثِروا في شعبانَ الصَلاةََ  عَلي نَبِيِّکُم وَ اَهلِه))  يعني در ماه شعبان بر پيامبر و اهل بيت او بسيار صلوات بفرستيد .

  خواندن ذکر شريف:خواندن 1000 مرتبه ذکر شريف (( لا اِلهَ ا ِلاَّ الله و لا نَعبُدُ اِلاّ اِياهُ مُخلِصينَ لهُ الِّدينَِ وَ لَؤ کَرِهَ المُشرِکون....)) که ثواب بسيار دارد از آن جمله که عبادت هزارساله در نامه ي عملش بنويسد.

 صدقه دادن (تصّدق)   صدقه دادن از اعمال برتر اين ماه مي باشد : امام صادق (ع) در جواب کسي که پرسده بود چه عملي در ماه شعبان برتر است؟ فرمودند: صدقه و استغفار

در روايات آمده است که در اين ماه تصّدق دهيد حتي اگر به اندازه  نصف دانه خرما باشد تا حق تعالي بدن او را بر آتش جهنم حرام کند.

از امام صادق (ع) نيز نقل شده است که : ((خداوند صدقه ي اين ماه را پرورش مي دهد و روز قيامت مانند کوه اُحُد ديده مي شود ))

  اعمال شب نيمه شعبان :  شب نيمه ي شعبان ،شب بسيار مبارکي است امام باقر (ع) فرمودند : (( شب نيمه ي شعبان افضل شب هاست بعد از ليلة القدر : خداوند به بندگان فضل خود را عطا مي کند و مي آمرزد آنها را يمن و کرم خويش ))

 شب نيمه ي شعبان شبي است که خداوند قسم ياد نموده به ذات مقدس خود که سائل را دست خالي برنگرداند . پس کوشش کنيد در دعا و ثنا بر خداي تعالي .

پس از اعمال اين شب عبارت است از : اول: غسل که باعث تخفيف گناهان است.  دوم: احياء اين شب به دعا و نماز و استغفار . روايت است که هر کس احياء دارد اين شب را دلش نميرد در روزي که دلها بميرد . سوم : زيارت امام حسين (ع) است . به اين صورت که بر بامي بر آيد و به جانب راست و چپ نظر کند و سپس سر به جانب آسمان کند و بگويد (( السلام عليک يا ابا عبدالله  السلام عليک و رحمةالله و برکاته )) که افضل اعمال اين شب است و باعث آمرزش گناهان مي شود و با اين عمل با روح يکصدو بيست و چهار هزار پيامبر مصاحفه مي کند .چهارم : خواندن دعاي زيارت آن حضرت .  پنجم خواندن ذکر (( سبحان الله و الحمدالله والله اکبرو لا اله  الاّ الله)) هر کدام صد مرتبه ، تا خداوند گناهان گذشته ي او را بيامرزد و حاجت هاي دنيا و آخرت او را برآورد . ششم : خواندن دعاي کميل و... .

   اعمال جمعه ماه شعبان :اباصلت مي گويد در آخرين جمعه ي ماه شعبان خدمت امام رضا (ع) رسيدم .حضرت فرمود : ((اباصلت ! بيشتر ماه شعبان گذشت و اين آخرين جمعه ي آن است.، کوتاهي هاي گذشته را درآن جبران نما ، به کارهاي سودمند بپرداز ، دعا و استغفار و خواندن قرآن را بيشتر کن ، از گناهانت توبه نما تا با خلوص از ماه خدا (رمضان)استقبال کني . )) در باقي مانده ي اين ماه اين ذکر را بسيار بگو: ((اللّهم اِن لَم تَکُن غَفَرتَ لَنا فيما مَضي مِن شَعبان فَأغفِر لَنا فيما َبقيَ مِنهُ )) يعني بار خدايا !اگر در گذشته ي ماه شعبان مرا نيامرزيده اي پس مرا در باقي مانده ي اين ماه بيامرز                                                                                       

 اميد است مؤمنان با مجاهدت و تقوي دراين ماه به اعمال ذکر شده با قلبي پاک و دلي آماده به استقبال ماه رمضان بروند انشاالله

 

 ايرج  يار محمدي  

کارشناس  ارشد الهيات

 

يكشنبه 4 تير 1391 - 11:39


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری