شنبه 3 تير 1396 - 20:13
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

گزارش

 

اميد زماني

 

نشست نقد و بررسي "نامه هاي كوفي" برگزار شد

 

مجموعه شعر «نامه‌هاي کوفي» سروده سعيد بيابانکي عصر روز دوشنبه 22 خرداد در قالب نشست دوشنبه‌هاي کتاب انديشه با حضور حميد رضا شکارسري و سيد اکبر ميرجعفري نقد و بررسي شد.

بهترين کتابم را مجموعه شعر «سنگچين» مي‌دانم

 در ابتداي اين نشست، بيابانکي در سخنان کوتاهي نامه‌هاي کوفي را از آثار پرفروش خود معرفي کرد و گفت: من خودم هم نمي‌دانم علت اين اقبال به کتاب چيست. شايد به خاطر شعرها باشد و شايد به خاطر موضوع و فضاي شعرها. آنچه که معمولا ديده شده اين است که اين نوع از کتاب‌ها بين يک تا دو سال طول مي‌کشد تا يک چاپش به دست مخاطب برسد اما در مورد اين کتاب اين اتفاق نيفتاده است.

 وي تصريح کرد: اين کتاب را موفق‌ترين کتاب خودم نمي‌دانم. بهترين کتابم را هنوز مجموعه شعر «سنگچين» مي‌دانم که توانست جوايزي را هم به خود اختصاص دهد.

 «نامه‌هاي کوفي» نقد دينداري مزورانه است

در ادامه نشست، حميدرضا شکارسري به عنوان منتقد با اشاره به اينکه اگر او صاحب اين کتاب بود آن را به شکل فعلي بخش‌بندي نمي‌کرد، اظهار کرد: اين کتاب و شعرهايش بايد بر اساس تاريخ سروده شدن قطعات مرتب مي‌شد و اين به ما کمک مي‌کرد تا بدانيم طي يک دوره خاص شاعر چه کرده است و چرا الان مي‌گويد کتاب بهتري از اين هم دارم.

 وي ادامه داد: در بخش شعر سنتي، من بيابانکي را يکي چهره‌‌هاي برجسته چهارپاره سرايي در دهه قبل مي دانم. او ويژگي‌هاي اين قالب را درست مي‌شناسد و مي‌داند چطور بايد در اين قالب شعر روايت کند و در عين حال قصه نگويد و در عين حال روايت شعري خود را در پس شعر پنهان کند.

 شکارسري ادامه داد: بيابانکي به دليل اينکه توانسته بر بوطيقاي چهارپاره و مختصات آن تسلط پيدا کند توانسته اين گونه شعري را نيز خوب اجرا کند. از سوي ديگر او در شعرهايش بر لبه تيغ شعر قدمايي و نوقدمايي قدم مي‌زند و از قضا کمتر هم به سمت شعر قدمايي رفته است که در اينجا منظور من از شعر نوقدمايي شعري است که دايره واژگاني آن به شعر نو نزديک است ولي نوع تصويرسازي آن سنتي است.

 اين منتقد در ادامه با ناموفق خواندن حضور سعيد بيابانکي در اين کتاب در حوزه غزل گفت: بيابانکي در غزل به سمت سنت حرکت مي‌کند. او در بيت‌هايش نوعي استقرار و بيت‌مداري را حاکم کرده است. البته تجربه هم به او کمک کرده که ساختار غزل را حفظ کند اما در مجموع به بوطيقاي شعر سنتي نزديک شده است.

 وي تاکيد کرد: در دهه 70 و 80 شاعران جوان ما شلنگ تخته‌هاي فراواني براي نو کردن فضاي غزل از خود نشان دادند اما اين جريان در فضاي مجازي متوقف ماند و امروز هم بايد توقف آن را بپذيريم. اين موضوع باعث شد که امروزه غزل مدرن از موضع قدرت نتواند حرفي بزند و شاعران غزل سرا نيز به بوطيقاي سنتي غزل بيشتر وفادار بمانند اما با اين حال شاعراني مثل سعيد بيابانکي که تجربه قبلي حضور در چنين فضاهايي را داشتند توانستند در رجعت شاعران ما به سرايش غزل سنتي چهره شوند. در واقع او اين شانس را داشت که به دلايل متني و يا فرامتن با اقبال مخاطب روبرو شود.

 شاعر مجموعه شعر «تنها برف کوچ نکرده است» در ادامه با اشاره به شعرهاي عاشورايي بيابانکي در اين کتاب گفت: شعر عاشورايي در روزگار ما سعي کرده است جدا از ژانر مرثيه به ديگر ژانرهاي ادبي نيز سرک بکشد و مثلا در حوزه‌هاي اجتماعي، سياسي و ... حضور بيابد. مساله اصلي اين است که در شعر آييني و عاشورايي تاکنون از مخاطب خواسته‌ايم که خود به مقايسه وضع موجودش با ماجرايي مثل عاشورا بپردازد اما رفته رفته اين روزها با استفاده از نماد و نيز بهره‌مندي از تکنيک‌هاي به‌روزي مانند کولاژ، تمامي شخصيت‌هاي عاشورا را به روزگار معاصر منتقل مي‌کنيم و از زبان آنها به نقد دينداري  در روزگار معاصر مي‌پردازند.

 وي افزود: سعيد بيابانکي در شعرهاي سپيدش سه نوع از دينداري را به نقد کشيده است. رويکرد مزورانه، زرمدارانه و زورمدارانه و البته براي اين موضوع گاه از شخصيت‌هاي حاضر در تعزيه بهره برده است و گاه از شخصيت‌هاي واقعي که نمي‌خواستند خود را پنهان کنند و لذا من موافق با اين نيستم که حرکت بيابانکي در اين مجموعه شعر چنان که خودش مي‌گويد حرکت موفقي نيست بلکه در نوع حرکتي که شعر نو او در اين مجموعه دارد بايد او را ستود.

چهارپاره‌هاي شهدا بهترين بخش كتاب نامه‌هاي كوفي است

سيداکبر ميرجعفري در اين نشست تلاش بيابانکي براي دور کردن مخاطبش از نگاه ثابت و تکراري به واقعه عاشورا را تحسين کرد.

 وي با اشاره به ويژگي‌هاي شعر بيابانکي در قالب سنتي گفت: چهارپاره سرايي از ويژگي‌هاي شاعرانگي بيابانکي است. اين قالب شعري آخرين قالبي است که در شعر کلاسيک به وجود آمد و سرآغاز نوآوري در شعر ايران در عرصه قالب به شمار مي‌رود. با اين حال اين قالب شعري چيزي نبوده است که اقبال عمومي به آن وجود داشته باشد و موفق بودن شاعران در آن نيز به راحتي ممکن پذير نبوده است.

 وي ادامه داد: بيابانکي از چهارپاره‌سرايان موفق بعد از انقلاب است؛ چون توانسته به خوبي از ميراث شاعراني چون يوسفعلي ميرشکاک، احمد عزيزي و حسين اسرافيلي در اين عرصه بهره ببرد و در عين حال به چهارپاره سرايان غنايي قبل ازانقلاب اسلامي نيز نگاهي بيندازد.

 ميرجعفري افزود: ورود بيابانکي به شعر همزمان با پايان جنگ تحميلي و فروکش کردن عطش و انگيزه شاعران به سرايش اشعاري در زمينه جنگ بود. او در اين فضا با غزل‌هايش نيروي تازه‌اي در شعر انقلاب اسلامي تزريق کرد که از قضا در همان زمانه نيز بسيار موثر و موفق نشان داد.

 اين شاعر و منتقد ادامه داد: تا قبل از مجموعه نامه‌هاي کوفي اشعار بيابانکي ميراث‌دار عماد خراساني و منوچهر نيستاني بود و به همين خاطر هميشه پارامترها و کلماتي که در شعر عرفاني ورود داشته در اشعارش موجود بوده است و اين موضوع حتي پايش را به اشعار عاشورايي او نيز باز کرده و از قضا بيابانکي که ورودش به عرصه شعر با اشعار عاشورايي است با استفاده از همين کلمات توانسته به شکست قالب بپردازد.

 اين منتقد ادبي افزود: نکته‌اي که در اشعار بيابانکي در اين مجموعه ديده مي‌شود اين است که «عنوان نامه‌هاي کوفي» براي آن اساسا نمي‌تواند صحيح باشد، چرا که اشعار اين مجموعه اصلا شکل و شمايل نامه را ندارد و حتي چنين کارکردي را نيز ندارد.

 وي همچنين گفت: کارکرد اصلي اشعار بيابانکي در اين مجموعه وارد کردن ماجراي عاشورا به روزگار معاصر ماست. اين اشعار البته بيش از اين چيزي به ما ارائه نمي‌کنند و در آثار شاعران ديگري نيز مسبوق به سابقه هستند، اما به دليل اينکه بيابانکي قاعده نگاه تکراري و ثابت ما به عاشورا را مي‌زدايد قابل تحسين است.

لازم به ذكر است کتاب «نامه هاي كوفي» در سه فصل خيزراني ، سياه و سفيد و نامه هاي کوفي تدوين شده است كه خيزراني شامل 7 شعر مذهبي، سياه و سفيد شامل 27 غزل و چارپاره عاشقانه و اجتماعي و نامه هاي کوفي 25 نامه ي کوفي مي باشد.
اين کتاب در تيراژ 2500 نسخه و قيمت 2500 تومان در 113 صفحه توسط انتشارات سوره مهر منتشر شده است.

 

چهارشنبه 24 خرداد 1391 - 13:44


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری