سه‌شنبه 21 آذر 1396 - 9:53
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

فرهنگي و هنري

 

داود خسروي

 

فيلمي اجتماعي پيرامون دفاع مقدس

 

نگاهي به گروه فيلمسازي «شب حورا»(شهاب ملت خواه) به مناسبت ورود فيلم به شبکه ويدئويي کشور:

شهاب ملت خواه متولد 1331 در مشهد مقدس و داراي مدارک تحصيلي کارداني علوم انساني و کارشناسي صنايع دستي از دانشگاه هنر تهران است.

آثار او عبارتند از : نگارش فيلمنامه و کارگرداني فيلم سينمايي شب حورا، فيلم 16 ميليمتري: ديوار، فيلم کوتاه: مسير مکرر، فيلم تلويزيوني: آتا، فيلم ويدئويي: زير آتش و 20 تئاتر صحنه اي، نگارش 250 نمايشنامه راديويي، چندين نمايشنامه و فيلمنامه سريال هاي تلويزيوني، چاپ کتاب هاي رمان خواهر زميني نور و نمايش، فعاليت گسترده در زمينه هاي عکاسي و نقاشي و ...

ملتخواه همچنين مدير عاملي انجمن فيلمنامه نويسان خراسان، معاونت مشاور هنري رياست جمهوري، و عضويت در شوراي سينماي خانگي وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي را عهده دار بوده است.

شب حورا(1386) نخستين فيلم بلند سينمايي ملت خواه است.

شهاب ملت خواه درباره نگارش فيلمنامه شب حورا مي گويد: «فيلمنامه اوليه شب حورا(با نام اوليه فونيکس) به عنوان يك اثر اكشن جاده‌اي، 10سال پيش نوشته شد. وقتي كه قرار شد من اولين كار بلندم را بسازم، تصميم گرفتم اثري خلق كنم كه بتواند از جهات مختلف اعم از قصه، موضوع، مضمون و هم به لحاظ ساختار مناسب باشد، چرا كه فيلم داراي ريتم تند و مناسبي است و مخاطب را جذب كند. اين فيلم را با هدف حفظ ارزشها ساختم كه البته با شرايط خيلي سختي در ساخت روبرو بوديم و متأسفانه ساخت فيلم خيلي به طول انجاميد.»

ملت خواه درباره فيلم شب حورا هم مي گويد: «شب حورا يك فيلم دفاع مقدسي صرف نيست. مسائل امروز جامعه را مطرح مي كند و به زندگي بخشي از افراد جامعه مي پردازد كه جنگ بر روي زندگي آنها تاثير گذاشته است. شب حورا فيلمي است كه به سمت ژانر جاده اي ـ حادثه اي متمايل است و جذابيت هاي خاص خود را براي مخاطب دارد. تمايل دارم در ژانرهاي متفاوتي در سينما به كسب تجربه بپردازم.»

ملت خواه در يادداشتي بر فيلم در بيست و ششمين جشنواره فيلم فجر نوشت: «من همان دم که وضو ساختم/ چار تکبير زدم يکسره بر هر چه که هست-«حافظ»

حورا دلباخته عاشقي است که بيست سال در ناباوري گم شدن معشوق باقي مانده. رامين و کتي در شب حورا پرده از اسرار عشق و مرگ برمي دارند. اما...

زندگي ما انسان ها دو وجه دارد. وجه بيروني و وجه دروني. ما يا با ديگران و اشياي پيرامون مان و جهان عيني زندگي مي کنيم، يا با خودمان، افکار و انديشه هاي مان، تخيل ها و تصور ها و ذهنيت هاي مان.

سينما نمايش گر اين دو وجه از زندگي شخصيت هاي داستاني است که به صورت فيلمنامه نگارش يافته و بايد از عهده بيان درونيات و ارتباط هاي بيروني کاراکترهاي قصه به زبان تصوير برآيد و هم زمان آن چه را که در دنياي ابژکتيو و سوبژکتيو قهرمانان داستان مي گذرد به نمايش بگذارد تا مخاطب بتواند با آنان ارتباط حسي و عاطفي برقرار کند.

 براي رسيدن به اين هدف تکنيک ها و ابزار لازم بايد در خدمت توليد سينمايي قرار گيرند و تخصص هاي مربوط به اين هنر- صنعت دست به دست يکديگر بدهند تا شاکله يک اثر موفق و ماندگار به وجود آيد. از اين رو، سينما عرصه وفاق و همدلي است.

زيرا اگر مجموعه عوامل يک توليد سينمايي داراي ديدگاه مشترک نباشند و هر کس بخواهد ساز خودش را کوک کند، حاصل به جاي يک فيلم فاخر و ارزشمند، محصولي نازل و بي اثر است که مخاطب را پس مي زند و موجب عدم استقبال تماشاگران مي شود.

اگر بخواهيم به يکي از وجوه آسيب شناسي سينماي ملي اشاره کنيم، شايد يکي از آسيب ها همين عدم باور اوليه در عوامل توليدات سينمايي نسبت به قصه و ساختاري است که دست اندرکار توليد آن هستند و سهمي از مسئوليت هاي توليد را برعهده دارند تا ختم به باورپذيري مخاطب آن اثر شود.

به قولي هاليوودي ها دروغ هايي را که به فيلم تبديل مي کنند، آن قدر باور دارند در باور مشترک مخاطبان جهاني خود تاثيرگذار شوند و آثاري را عرضه کنند که رکود فروش هاي آن چناني را مي شکنند. ولي ما با اين سوابق درخشان فرهنگي و دست مايه هاي بکر فکري و هنري کمتر توانسته ايم توفيق توليدات برتر سينمايي را در جهان و حتي در داخل داشته باشيم و به سينمايي بين المللي در حدشان مان دست يابيم.

بگذريم از معدود آثاري که توفيق هاي نسبي داشته اند و در جشنواره هاي مختلف خودي نشان داده اند، اما توقع ما از سينماي ايران خيلي بالاتر از اين حرف هاست و اگر بخواهيم خودمان را فريب دهيم و با تعارف هاي معمول به چيزي که به نام سينما داريم، بسنده کنيم، شايد و حتما حد انصاف را رعايت نکرده ايم و براي آن چه که استحقاق آن را داريم تلاش لازم را انجام نداده ايم.

سينمايي که به رغم حضور استعدادهاي عالي و فوق العاده در ابعاد گوناگون هنري و فني فاقد ابزار لازم اوليه براي رسيدن به اهداف بصري و زيبايي شناسانه اين هنر- صنعت است و به خصوص در بخش آموزشي و تجربه و تربيت نيروهاي کارآمد از پايين ترين سطح سرمايه گذاري برخوردار است، چگونه مي تواند به بالندگي و رشد لازم برسد و با وجود توليد کمي، به کيفيت مطلوب براي جذب مخاطب حتي در داخل کشور نائل شود؟

داستان ها زيبا هستند. منابع تاريخي، اجتماعي، ادبي و غيره براي رسيدن به آثار برجسته و فاخر بسيار داريم. اما زماني که نمي توانيم اين قصه ها را به دليل نبود يا کمبود ابزار لازم به تصوير بکشيم و در آرزوي امکاناتي که بتواند اهداف عيني و ذهني ما را مصور کند، باقي بمانيم، چه جاي خلاقيت و تجربه و رشد مي ماند؟ مشخص است که حاصل، حکايت گنگ خوابديده مي شود!

زماني که متوليان سرمايه گذاري توليدات سينمايي ما به صورت مشخص و با نگاه تخصصي حضور واقعي ندارند و با ريسک پذيري بخش هاي مالي دولتي و خصوصي آن هم با احتياط و تنگدستي مواجه ايم، چگونه توقع داريم که بتوانيم در عرصه اين رسانه زمانه خود وارد رقابت و پيشتازي شويم؟

و حرف آخر: نمي خواستم وارد مباحث گله آميز شوم اما چه کنم که دلم سوخته است و در آرزوي رسيدن به سينماي فاخر، آبرومند، جذاب و تاثيرگذار هستم. زيرا معتقدم: «سينما از جنس روح است. روحي که به وسيله عنصر نور تجلي مي يابد. روحي که با ارواح انسان ها سخن مي گويد و ارتباط برقرار مي کند. به همين دليل، نور در سينما اولين نقش را بازي مي کند.» والسلام. »  

ملت‌خواه در خصوص تاخير در اكران شب حورا در زماني که فيلم هنوز اکران نشده بود، گفت: «اين فيلم براي اكران هيچ مشكلي ندارد، چرا كه جزو معدود آثار سينمايي ايران است که توانسته بدون هيچ گونه جرح و اصلاحي از اداره نظارت و ارزشيابي وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي پروانه‌ نمايش اخذ نمايد.

 اما عليرغم پيگيري هاي من، تاکنون به اکران عمومي نرسيده و پاسخ و توجيه تهيه کننده نيز براي اين اهمال کاري در پخش، تاکنون تأثير عملکرد عنصر نامطلوبي به نام «مافياي اکران» بوده و اينکه بيش از دويست فيلم با پروانه نمايش در صف نمايش عمومي و در بن بستي مستبدانه باقي مانده اند که معلوم نيست چه کسي بايد پاسخگوي اين همه سرمايه، تلاش و وقت هنرمندان و فيلمسازان کشور باشد؟ و اينکه چگونه ممکن است در کنار اين همه تشکيلات سينمايي در وزارت ارشاد، فارابي، خانه سينما و... چنين قدرتي حرف آخر را بزند و براي مخاطبان سينماي کشور تعيين سليقه نمايد؟!

من بايد اعلام كنم كه متاسفانه آقاي اصغري و غلامحسين بلوريان تهيه كننده و مديرتوليد شب حورا، در حق اين فيلم كوتاهي كردند. آنها خيلي از موقعيت‌ها و فرصت‌هاي خوب اكران را از دست دادند و سوزاندند. دستاورد من و مهم‌تر از آن زحمات بسياري از كساني كه براي اين فيلم تلاش كردند را از بين بردند. آنها حتي من را شرمنده خانم فاطمه گودرزي كردند، به اين دليل به نام اين بازيگر اشاره كردم كه ايشان در سال 86 در روزهاي بسيار سرد زمستان و در شرايط خيلي سخت نهايت همكاري را با ما داشت.

آقاي اصغري بدون هيچ دليل منطقي و قانع كننده‌اي و به دلايل شخصي خود اين فيلم را حبس كرده ‌است و كار به جايي رسيد كه من به شوراي داوري خانه سينما شكايت كردم كه چرا اكران اثري كه مي‌تواند هم تأثير اخلاقي – اجتماعي خوبي داشته باشد و براي مخاطب جذاب باشد و هم با فروش خوبي روبرو شود، بايد توسط كسي كه كاربلد نيست، به تعويق بيفتد و من را شرمنده مخاطبان كند. همه زحمات كساني كه چه به لحاظ معنوي و چه به لحاظ مادي سرمايه‌گذاري كردند و وقت گذاشتند، را زير سؤال بردند.

همه دست‌اندركاران همكاري عالي و خوبي با گروه داشتند. تنها كسي كه كم‌كاري كرد آقاي اصغري، تهيه كننده اين فيلم بود و با به تعويق انداختن اكران فيلم، به من، بنياد سينمايي فارابي، سينماي تجربي و تمام كساني كه سرمايه‌گذار اين فيلم بودند، ضربه وارد كرد. من آقاي اصغري را مقصر مي‌دانم، ايشان بايد جوابگو باشد و جبران كند.»

در آن زمان ابراهيم اصغري (تهيه کننده فيلم) در جواب ملتخواه گفت: «آقاي ملت‌خواه اولين فيلم بلند سينمايي خود را ساخته و مي‌خواهد كه فيلم اكران شود. با اكران شب حورا منافع معنوي فيلم شامل حال او مي‌شود و من هم به عنوان تهيه كننده، اگر مي‌خواهم كه هرچه زودتر اكران شود براي اين است كه هم منافع معنوي و هم منافع مادي فيلم نصيبم خواهد شد. در نتيجه انگيزه من براي اكران اين فيلم دو برابر است. اينكه من كوتاهي مي‌كنم و يا نمي‌خواهم كه فيلم اكران شود خيلي غيرمعقول است. اگر قرار بود كه شب حورا به نمايش درنيايد آن را نمي‌ساختيم.

من هم خيلي علاقمند هستم كه شب حورا هرچه زودتر اكران شود و سرمايه‌ام برگردد. اكران فيلم به كساني مربوط مي‌شود كه در امور اكران فيلم‌هاي سينمايي تاثيرگذار هستند و وظيفه من اين است كه به عنوان تهيه كننده متقاضي اكران فيلم باشم و پافشاري كنم.

آقاي بلوريان هماهنگي‌هاي لازم را براي نمايش فيلم در چند سينماي گروه فرهنگي انجام دادند، اما آقاي ملت‌خواه با اين روش مخالفت‌ كردند و گفتند كه مي‌خواهم اين فيلم در گروه‌هاي سينمايي ديده شود.

 اكران فيلم در اين گروه‌ها كمي مشكل است، چرا كه آنها چندين فيلم را مي‌بينند و با اكران تعدادي از فيلم‌هايي كه به نظر آنها بيشترين سود را براي آنها به همراه خواهد داشت، موافقت مي‌كنند. حداقل 50 درصد از فيلم‌ها با اين مشكل مواجه مي‌شوند و تنها شب حورا نيست كه در اكرانش تأخير صورت مي‌گيرد.

گروه‌هاي سينمايي و پخش كنندگان و صنوف پخش فيلم و اكران، استدلال‌هاي منطقي دارند كه بيشتر اين استدلال‌ها مالي است و من نمي‌توانم كه بگويم شما دلايل خود را فراموش كنيد و فيلم را اكران كنيد.»

سرانجام فيلم شب حورا دو سال پس از ساخت آن در سال 1388 به اکران عمومي درآمد.

مشخصات «شب حورا» :

نويسنده و كارگردان : شهاب ملت خواه، تهيه كننده: غلامحسين بلوريان، ابراهيم اصغرى و مركز گسترش سينماي تجربي، فيلمبردار: ابراهيم غفورى، تدوينگر: حسن ايوبى، موسيقى : ستار اوركى، صدابردار : رضا نظرى نيا، طراح صحنه و لباس: داريوش پيرو، بازيگران: فاطمه گودرزى، اميرمحمد زند، حديث فولادوند ، مجيد مشيرى و حديث ميرامينى. مدت فيلم : 90  دقيقه

خلاصه داستان: «شب حورا» قصه همسر شهيد مفقودالاثري است كه در جاده اي گرفتار پسر و دختري نامتعادل شده و درگير خشونت آنان مي گردد و ...

 

 

 

سه‌شنبه 23 خرداد 1391 - 9:7


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری