پنجشنبه 23 آذر 1396 - 6:3
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

گزارش

 

اميد زماني

 

نخستين همايش ملي معماري ايراني و اسلامي

 

 اولين همايش ملي معماري ايراني اسلامي با عنوان جايگاه عناصر ديني در توسعه شهري با حضور علي اکبر ولايتي، مشاور عالي مقام معظم رهبري و جمعي از مسئولان استاني در مجتمع فرهنگي دانشگاه آزاد اسلامي مشهد گشايش يافت.

 

شهرسازي يکي از سياسي‌ترين رشته‌هاي فني است

 به گزارش روابط عمومي سازمان تبليغات اسلامي: در ابتداي مراسم محمد هادي عرفان، دبير نخستين همايش ملي معماري ايراني و اسلامي، اظهار داشت: شهرسازي يکي از سياسي‌ترين رشته‌هاي فني است.

 وي تصريح کرد: نخستين همايش ملي موضوع ‌شناسي شهرسازي اسلامي ايراني است که با شرکت اساتيد دانشگاه و محققان و صاحب نظران ذيربط در کشور به مدت يک روز درمشهد برگزار مي شود.

 وي افزود: شرکت کنندگان در اين گردهمايي در محورهاي اصلي آن شامل جايگاه قبله در توسعه شهرهاي ايراني و تأثيرگذاري و تأثيرپذيري کالبدي فضاهاي شهري، جايگاه مسجد در طرح ‌هاي شهرسازي بخش‌هاي توسعه يافته شهرهاي ايران در سه دهه گذشته و جايگاه گلزار شهدا در شهرهاي ايران به بحث و تبادل نظر و يا ارايه مقاله مي پردازند.

 عرفان گفت: از 20 مقاله پذيرفته شده در اين همايش چهار مقاله با عناوين معماري اسلامي، آيينه حکمت الهي، تجلي هويت اسلامي در منظر شهري نمونه موردي ميدان انقلاب، بررسي حضور عناصر ديني در پارک ها و فضاهاي سبز شهري و مقاله بررسي کاربرد نقش مايه‌هاي سنتي ايراني ـ اسلامي در مبلمان شهري معاصر در اين همايش مورد بررسي قرار مي گيرد.

دبير نخستين همايش ملي معماري ايراني و اسلامي تصريح کرد: اين همايش به همت حوزه هنري تبليغات اسلامي استان خراسان رضوي و موسسه حکمت و دانش و با حمايت ‌هاي علمي و معنوي حوزه علميه قم، دفتر آيت‌الله زنجاني از مراجع عظام تقليد، استانداري و دفتر تبليغات اسلامي خراسان رضوي، دانشگاه امام رضا (ع)، آستان قدس رضوي و سازمان بازسازي عتبات عاليات مستقر در اين استان برگزار مي شود.

 مؤسس مرکز مطالعات حکمت دانش و فن شهرسازي و معماري ايراني اسلامي گفت: بررسي مولفه هاي ديني در سيماي شبانه شهرها و بررسي نحوه حضور عناصر ديني در مراکز آموزشي، تفريحي، بوستان ها و فضاي سبز شهرها را ازجمله محورها و موضوعهاي اين همايش عنوان کرد.

 دبير نخستين همايش ملي معماري ايراني و اسلامي اظهار داشت:‌ از مجموع 20مقاله ارايه شده به دبيرخانه همايش چهار مقاله در مدت برگزاري آن ارايه مي شود.

 

هنر اسلامي گوياترين اعضاي معماري ايراني اسلامي است

علي‌اكبر ولايتي، مشاور مقام معظم رهبري، در اين همايش گفت: هر انساني داراي هويت است و با آن هويت شناخته مي‌شود، در حقيقت شناسنامه هر فرد همراه او است و اين نشان مي‌دهد كه اين انسان اهل كجا و متعلق به چه حوزه جغرافيايي و فرهنگي است؛ همچنين هر بخشي از زمين كشور، شهر و منطقه داراي هويت خاص خود است.
 وي ادامه داد: ما در ايران به هر ساختمان قديمي كه برسيم، در صورت داشتن شناخت اندك، تشخيص مي دهيم كه اين معماري مربوط به كدام عصر است و اين بدين جهت است كه معماري‌هاي گوناگون متناسب با ديدگاه‌هاي افراد در قرون مختلف بوده است. معماري‌هاي سده‌هاي گذشته در كشور بر اساس معماري اصيل ايراني و اسلامي انجام مي‌شد كه به تدريج از آن فاصله گرفته است به همين منظور مسئولان و دست‌اندركاران ذيربط از جمله در مناطق شهري خواست با برنامه‌ريزي اصولي به معماري ايراني و اسلامي توجه خاصي داشته باشند.
 ولايتي در بخش ديگري از اين همايش عنوان داشت: بسياري از علوم بايد در يك كشور، به مرحله‌اي از تكامل برسد تا در معماري آن كشور لحاظ شود، به همين دليل در معماري تاريخ تمدن اسلامي اوج معماري قرن‌ نهم تا دوازده است در حالي كه علم رياضي قرن‌هاي سوم و چهارم، علوم تجربي قرن‌هاي چهار، پنج و شش و ادبيات قرن‌هاي پنج، شش و هفت و عرفان عملي در قرون سه و چهار است.
 وي ادامه داد: هنر و مجموعه‌هاي هنري در مجموعه اجزاي فرهنگ و تمدن اسلامي ديررس‌تر است و داراي توجيه منطقي است. معماري در بين اجزاي تمدن اسلامي جزو ديررس‌ترين اجزاي تمدني به لحاظ سيرتكاملي است و آنچه ما مي‌سازيم بايد با هويت ما كه بخشي از آن دين و پيروي از اهل بيت است، هم‌خواني داشته باشد.
 مشاور مقام معظم رهبري تأكيد كرد: متاسفانه شهرهاي كنوني ما هيچ نشاني از معماري و شهرسازي ايراني اسلامي ندارند. بايد در جمهوري اسلامي، شهرها را آسيب‌شناسي كنيم؛ مي‌توان به جرأت گفت كه شهرهاي ما به خصوص شهر تهران در بخش‌هاي جديدي كه ساخته شده، بخش نظارت اسلامي ايراني ندارد، در حالي كه اگر ما به پاريس برويم هر خياباني يك شناسنامه دارد و هر فردي اگر مي‌خواهد ساختماني بسازد بايد حتما طبق آن شناسنامه عمل كند؛ ولي شهرهاي ايران اين گونه نيست اگر به داد شهرهاي كشور نرسيم آن وقت عصر ما بي‌هويت‌ترين معماري در تاريخ ايران مي‌شود، يعني اگر به خيابان‌هاي شهرهايي كه تازه ساخته‌شده مراجعه كنيم هيچ نشاني از هيچ منطقه‌اي حتي از شهرهاي اروپايي هم ندارد، و يك مجموعه در هم ريخته و در هم تنيده نتيجه معماري امروز ما شده است.
 وي با بيان اين كه علم با اسلام مغاير نيست اما نوع ديدگاه و جهان‌بيني متفاوت است، بدين معنا كه آيا انسان اشرف مخلوقات است يا يك باكتري تكامل‌يافته، تشريح كرد: اين نوع نگاه به انسان نشان مي‌دهد كه اسلام با تمدن‌ها و فرهنگ‌ها برخورد مسالمت‌آميز داشته و ما امروز داراي تمدن اسلامي هستيم و اين يعني اسلام جهان شمول است و با جامعيت مي‌نگرد، بدين دليل اين عوامل باعث پويايي و حركت اسلام شده است. اين جزو ويژگي‌هاي اسلام است كه معماري‌هاي ما در مساجد، مدارس و مقابر مي‌‌تواند متبلور شود.
 وي خاطرنشان كرد: يكي از جهانگردان كه در عصر صفويه به اصفهان سفر كرده بود در سفرنامه خود مي‌نويسد: «ما در اروپا مي‌گوييم كه فلان ميدان زيباترين است اما من ميدان نقش جهان را كه ديدم مي‌گويم اين ميدان نقش جهان از آن چيزي كه ما در ونيز داريم زيباتر است.»
 مشاور مقام معظم رهبري در مثالي ديگر بيان كرد: درب مسجد شيخ لطف اله به سمت مشرق است و هنگامي كه فرد مي‌خواهد وارد مسجد شود و در مقابل قبله بايستد بايد نزديك به 130 درجه بچرخد، اما معماران آن زمان مسجد را به گونه‌اي ساخته‌اند كه انسان متوجه اين چرخش نمي‌‌شود و در صورت ورود خود را مقابل قبله مي‌بيند؛ همچنين نورپردازي آن به گونه‌اي است كه منافذ گنبد از بيرون نامعلوم است در حالي كه فضاي مسجد از طلوع فجر تا غروب آفتاب با وجود آن منافذ نياز به نور ندارد.
 ولايتي گفت:‌ اگر به كاشي‌كاري گنبد مسجد شيخ لطف‌اله نگاه بيندازيم شاهد پايداري رنگ زرد آن هستيم در صورتي كه كاشي‌كارهاي امروز تنها براي ۳۰ سال تنظيم مي‌كنند كه در كاشي ترك يا شكستگي به وجود نيايد اما اين گنبد ۴۰۰ سال است كه پابرجاست. شهرهاي ايران به لحاظ معماري درهم ريخته و بدون انسجام هستند و ما امروز شاهديم كه ديگر هيچ اثري از معماري سنتي و اسلامي ديده نمي شود.
 او در پايان اظهار داشت: ساختن اصفهان جديد در زمان صفويه در كنار اصفهان قديم باعث خراب‌شدن شهر قديم اصفهان نشده است، بلكه به گونه‌اي در كنار آن ساخته‌شده كه تفاوتي محسوسي ديده نمي‌شود و اين شهرسازي مسنجم در تاريخ شهرسازي جهان وجود ندارد؛ اين شهرسازي هم هويت اسلامي، ايراني و و هم شكل كمال‌ يافته است. شكل پيشرفته معماري اسلامي ايراني پس از تكامل يافتن حوزه‌هاي علمي و هنري است.
 وي با تاكيد بر اينكه هنر متعالي نشان‌گر تعالي جوامع اسلامي است، گفت: هنر بخش با اهميتي از تمدن اسلامي بوده و هر قدر جوامع اسلامي در راه هنر تعالي حركت كنند زمينه براي ظهور امام زمان (عج) فراهم مي‌شود.
 وي با اشاره به نقش و جايگاه پايتخت معنوي و آستان قدس رضوي در معماري ايراني و اسلامي ادامه داد: وجود بارگاه منور رضوي در مشهد سبب شده تا يكي از كانون ها و مراكز هنرهاي اسلامي و معماري، آستان قدس رضوي باشد.
 اين سبب اميدواري است كه در عصر و زمان ما به اين مقدار در اينجا به هنر و معماري اسلامي اهتمام ويژه ورزيده مي‌شود.

 

 رشد ايران پس از اسلام در زمينه معماري بي‌نظير است 

 در ادامه اين همايش محمود صلاحي، استاندار خراسان رضوي، علوم و رسوم را به عنوان ميراث فرهنگي يك ملت دانست و گفت: علاوه بر اين‌ها مي‌توان با تفكر به خودباوري رسيد.
 وي تصريح كرد: بزرگان ايراني در مقايسه با كشورهاي مشابه 10 و گاهي تا 15 برابر هستند و در گذشته ايران جزو دو تمدن بزرگ جهاني بوده است.
 صلاحي، رشد ايران پس از اسلام را در جهان بي‌نظير توصيف كرد و گفت: يك اشكال تاريخي نيز وجود دارد و آن هم اين است كه با عدم خودباوري حاكمان و نوكري بيگانگان در اعصار مختلف تاريخ، ايران در تمام زمينه‌هاي علمي عقب مانده است.

 

 حفظ جايگاه معماري اسلامي در شهر مشهد يک ضرورت است

 پورحسين، نايب رييس نظام مهندسي ساختمان خراسان رضوي به عنوان يكي ديگر از ميهمانان اين همايش يك روزه در سخناني اين همايش را نخستين همايش پس از انقلاب در نوع خود دانست و اظهار كرد: خراسان رضوي با داشتن 18 هزار مهندس در هفت رشته همچون عمران، معماري، ترافيك و نقشه برداري دومين جمعيت مهندسي كشور پس از تهران را دارا است.
 وي با اشاره به اجلاس وزراي كشورهاي اسلامي كه مشهد را به عنوان پايتخت فرهنگي جهان اسلام براي سال 2017 انتخاب كرده‌اند، تصريح كرد: بايد مشهد جايگاه خود را در معماري ايراني اسلامي بناها پيدا كند.
 پورحسين با اشاره به سخنان رهبر در خصوص ترسيم سياست‌هاي كلي نظام كه بر هويت ايراني ـ اسلامي در شهرسازي تأكيد دارند، افزود: يكي ديگر از تأكيدات مقام معظم رهبري بر رعايت هويت معنوي و تاريخي شهرها به خصوص مشهد و قم بوده است.

 

بايد با زنده كردن مفاهيم اسلامي معماري گذشته ايران را احيا نماييم
  
 در ادامه اين همايش غلامرضا جلالي، نماينده دفتر تبليغات اسلامي خراسان رضوي طرح مباحث شهري را از ضروريات جامعه امروز دانست و بيان كرد: اگر به اديان مختلف نگاه شود، كمتر ديني است كه به روستاها و مباحث فرهنگي آن نپرداخته باشد. در جامعه اسلامي اخلاقيات براي حفظ تعادل است و اين اعتدال اخلاقي با معماري رابطه مستقيم دارد چرا كه شيوه ساخت عمودي و افقي بناها بر افزايش يا كاهش جرم موثر است.
  وي گفت: صورت‌هايي كه در شهرها شكل مي‌گيرند در باطن خود داراي معنايي هستند و هر اندازه نظام معنايي از بين برود، صورت ها نيز رنگ ديگري مي‌گيرند.
 جلالي افزود: ما بايد از مجراي دين و اخلاق بهترين ارتباط را با معماري برقرار كنيم و با زنده‌كردن مفاهيم اسلامي، معماري گذشته ايران را احيا كنيم.
 آيت‌اله معصومي نماينده ولي‌فقيه در منطقه 9 دانشگاه آزاد اسلامي هم كه از ميهمانان اين همايش بود، با تاكيد بر رعايت اصول معماري در شهر مشهد، همكاري و هماهنگي همه ارگان‌هاي مربوط اعم از شهرداري، نظام مهندسي، مسكن و شهرسازي و ساير نهادهاي مرتبط را خواستار شد.

 

لازم به ذكر است اين همايش يك روزه با حضور اساتيد و دانشجويان دانشگاه‌هاي كشور از استان‌هاي مازندران، گيلان، خراسان رضوي، شمالي و جنوبي برگزار شد.

 

يكشنبه 21 خرداد 1391 - 9:39


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری