چهارشنبه 1 شهريور 1396 - 0:59
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

گفتگو

 

شيما حسن زاده

 

حوزه هنري به کمک انقلاب آمده است

 

 

گفتگو با محسن پرويز:

«گرچه آمار بالاي بازديدکنندگان و رقم بالاي خريد کتاب در نمايشگاه تهران از نقاط مثبت اين نمايشگاه محسوب مي­شود اما از سوئي ضعف جدي در توزيع کتاب را هم نشان مي­دهد و نبايد از خاطر برد که به دليل شبکه توزيع نامناسب کتاب در کشور مردم و حتي ناشران و کتاب فروشان مجبور مي­شوند هر ساله نيازهاي خود را از نمايشگاه کتاب تهران تهيه کنند و اين امر نشان مي­دهد ما هنوز پس از سالها در سيستم توزيع کتاب مشکلات جدي داريم و هنوز راهکار مناسبي براي اين جريان يافت نکرده­ايم.»

محسن پرويز معاون سابق امور فرهنگي وزارت ارشاد اسلامي امروز مهمان ما است. چهره­ي جدي و بيان آرام و با اعتماد به نفس پرويز بهترين فرصت براي به چالش کشيدن اتفاقات اخير نمايشگاه کتاب تهران را به ما مي­دهد. پرويز همچنان که از دستاوردهاي مهم نمايشگاه کتاب تهران منصفانه به دفاع مي­پردازد. برگزاري نمايشگاه را هم خالي از ضعف نمي­داند: اگر نمايشگاه کتاب تهران از جنبه­ي فروشگاهي خارج شود و جنبه نمايشگاهي صرف داشته باشد خيلي از ناشرين کشور به لحاظ مالي مشکلات عديده­اي پيدا خواهند کرد بنابراين اگر مي­خواهيم به رونق کتاب در جامعه افزوده شود بايد علاوه بر نمايشگاه کتاب پاتوق­هاي دائمي در کشور برپا شود نه اينکه جنبه­ي فروشگاهي نمايشگاه را حذف کنيم از طرفي برخي سؤال مي­کنند چرا با وجود بالا رفتن سرانه بازديد و ميزان آمار بالاي خريد کتاب توسط خريداران و برپائي هرچه باشکوه­تر نمايشگاه کتاب تهران همچنان با معضل پايين بودن مطالعه در کشور روبرو هستيم که به نظرم مي­شود به موضوع از منظر ديگري نگاه کرد. جامعه­ي ما در زمينه­ي مطالعه با مشکلات عديده­اي روبرو است و فرهنگ ما در اين زمينه اشکالات اساسي دارد که برپائي نمايشگاه کتاب تهران آن هم با ويژگي­هاي کم نظير موجب شده تا حدودي مشکلات در اين زمينه حل شود و مردم با فرهنگ کتاب خواني آشنا شوند اما يقين دارم که اگر نمايشگاه کتاب تهران با اين ويژگي­ها برپا نمي­شد موقعيت مطالعه در کشور و سطح جامعه ما به مراتب اسفناک­تر از اين شرايط را تجربه مي­کرد و مي­توان مهمترين دستاورد نمايشگاه کتاب تهران را آشنا کردن مردم با فرهنگ مطالعه عنوان کرد. اگر نمايشگاه کتاب هر ساله برگزار نمي­شد وضعيت نشر در کشور هم دست کمي از شرايط مطالعه و کتابخواني پيدا نمي­کرد.

محسن پرويز متولد سال 1342 تهران است او سال 1371 دکتراي طب عمومي از دانشکده پزشکي دانشگاه شهيد بهشتي تهران اخذ کرد و پس از آن در سال 1377 دوره تخصصي فيزيولوژي را در دانشگاه علوم پزشکي تهران گذراند. دکتر پرويز از سال1374 هم زمان با تحصيلات تکميلي و تخصصي خود در دانشگاه به تدريس پرداخت و در عين حال از فعاليت­هاي مطبوعاتي و ادبي غافل نماند و از طريق نوشتن داستان­ها، گزارش­ها، مقاله و نقد ادبيات داستاني با بعضي از جرايد کشور همکاري داشته است و برخي از آثار او عبارتند از: معلم خودماني، بوي گل، بوي او، ديگر از پرستو خبري نيست، آن روز در کنار تو، غربيل و گنجشک و . . .

او در سال 1385 با حکم محمدحسين صفار هرندي وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي وقت به سمت معاون امور فرهنگي وزارت ارشاد اسلامي منصوب شد. از اولين فعاليت­هاي پرويز در وزارت خانه ارشاد اسلامي مي­توان به حذف يارانه کاغذ اشاره کرد. او هدف از انجام اين کار را اعطاي يارانه به کتاب­ها به عوض ناشران دانست. پرويز در چهار دوره رئيس نمايشگاه بين المللي کتاب تهران بود و در دوران تصدي او پس از دستور رئيس جمهور مبني بر تغيير مکان نمايشگاه کتاب، نمايشگاه کتاب تهران به مصلاي امام خميني انتقال پيدا کرد.

از جمله کارهاي بنيادين او در امور کتاب و کتابخواني مي­توان به برقراري جوايزي چون جلال آل احمد، گام اول، کتاب فصل، احيا و تقويت دو جشنواره پروين اعتصامي، شعر فجر، تأسيس خبرگزاري کتاب ايران (اينبا) به عنوان تنها خبرگزاري تخصصي کتاب در ايران و جهان و بنياد ادبيات داستاني و . . . اشاره کرد.

پرويز به مدت کوتاهي پس از پايان مسئوليتش در وزارت ارشاد به رياست هيئت موسس انجمن قلم ايران انتخاب شد او همچنين به سمت معاونت فرهنگي دانشگاه علوم پزشکي تهران منصوب شد.

دکتر پرويز از جمله مديران و کارشناسان فرهنگي است که به گفته خودش هميشه و در هر حالت نسبت به پاسخ گوئي به سؤالات فرهنگي و هنري پيشقدم و حساس بوده است. پس ما هم از اين فرصت کمال استفاده را مي­بريم:

- با توجه به جايگاه مديريتي شما در عرصه فرهنگي و هنري آيا مي­توان روند برگزاري نمايشگاه کتاب را يک بستر رو به رشد دانست؟  

ما يکي از مسائلي که در نمايشگاه داريم بحث مکان نمايشگاه است اين مکان يک محل مکفي نيست و براي تحت پوشش قرار دادن همه­ي اهالي شرکت کننده در نمايشگاه کفايت نمي­کند. از طرفي نکته­اي هم نيست که در اختيار مسئولين نمايشگاه باشد مثلاً بگوييم مسئولين نمايشگاه مي­تواند حرکتي انجام دهند و يک کار نوئي در اين زمينه رخ بدهد يکي از مشکلات اصلي نمايشگاه مکان آن است که اگر ما بتوانيم اين مشکل را حل کنيم و همه تلاش­ها مي­ رفت به سمت پرداختن به کيفيت آثار طبيعتاً اين نمايشگاه بسيار باشکوه­تر از اين برگزار مي­شد و البته بايد گفت که برگزاري نمايشگاه هم نياز به يک نهاد دائمي دارد و شرايط موجود پاسخ گوي اين نياز نيست.

- اگر ما بتوانيم نمايشگاه­هاي دائمي کتاب را در استان­ها داشته باشيم و سيستم توزيع را هم سروسامان بدهيم ديگر ضرورتي براي برگزاري نمايشگاه به گونه­ي فروشگاهي که هم اکنون شاهد آن هستيم خواهد بود؟

بله. نمايشگاه بين المللي که جايگاه خودش را دارد همين الان هم نمايشگاه کتاب استاني را داريم منتها آن نمايشگاه­ها نمي­تواند جاي اين نمايشگاه را بگيرد مهمترين دلايل آن هم اين است که نمايشگاه بين المللي کتاب در واقع محل مبادله فکر ميان ناشران و مؤلفان و کتاب فروشان است از طرفي نمايشگاه­هاي استاني هرگز به اين گستردگي نيستند ناشران خارجي را ما مکرر نمي­توانيم به اين نمايشگاه­ها بياوريم در واقع همه­ي کشورها يک نمايشگاه دارند و در کنار آن نمايشگاه­هاي فرعي ديگر هم ممکن است در آنها برگزار شود که خوشبختانه کشور ما از اين امر مستثني نيست.

- اينکه نمايشگاه کتاب تبديل به فروشگاه شده است يک آسيب است يا يک فرصت؟

ما توانسته­ايم از ابزارهايمان بسيار خوب استفاده کنيم. ما به لحاظ توان و پتانسيل ابزار مفيدي داريم که مي­توانيم نمايشگاه را به سمت کارکرد تضارب آرا سوق بدهيم اما اينکه مصلحت اين باشد که نمايشگاه تبديل به بازار مبادلات شود يا از اين جريان خارج شود اين به نظرم غيرطبيعي و غيرمنطقي است و نمي­شود نمايشگاه کتاب تهران را تبديل به نمايشگاهي کرد که در آن اعضا شرکت کننده صرف پرداختن به تبادل نظر و آرا در آن شرکت کنند نمايشگاه کتاب تهران از ابتدا با هدف فروش کتاب آغاز به کار کرده است راه اندازي نشده است که عده­اي بيايند و در غرفه­اي با يکديگر صحبت کنند فقط اين موضوع نيست و نمي­تواند باشد. شايد بتوان تلفيق اين دو مورد با يکديگر داشته باشيم. که اگر اين اتفاق بيافتد هيچ کدام به ديگري ضربه و ضرر نخواهد زد منتها ما فضاي کافي نداريم اگر اين فضاي کافي وجود داشت مي­توانستيم بخش نمايشگاهي را مقداري گسترده­تر کنيم و بخش فروشگاهي هم سر جاي خودش باشد.

- در بحث سازندگي زمينه­هاي کتاب خواني در کشور چه ميزان نهادهاي متولي در اين زمينه فعال و مؤثر حرکت کردند؟

اگر بخواهيم اين زمينه سازي را در سند چشم انداز فرهنگي ايران 1404 مشاهده کنيم بايد بگوييم که اين سند يک سند کلي است و در بخش فرهنگي هم يک جمله دارد که بايد پيشرو باشيم و به جايگاه نخست دست پيدا کنيم اين يک کليت است. اما وقتي اين جمله از کليت وارد جزئيات مي­شود مقداري دقت بيشتر دارد بر نحوه رسيدن به اهدافي که مدنظر قرار داده­ايم. به نوعي بايد مسيرهاي رسيدن به هدف چشم انداز تبيين شود. در بحث روند رو به جلو نمايشگاه کتاب نظر مقام معظم رهبري اين نيست که شرايط حاضر نمايشگاه تغيير کند و اتفاق ويژه­اي براي آن بيافتد و به نوعي به کليت تعبير کند ايشان استقبال مردم را به خوبي تمجيد مي­کند و اينکه ملت با شور و شوق مي­آيند و کتاب­ها را مي­بينند و خريداري هم مي­کنند اين نکات را ايشان هميشه تعريف و تمجيد کرده است و فکر نمي­کنم که از راستاي فرمايشات ايشان در برگزاري نمايشگاه خارج شده باشيم منتها پيشرفت کار و بهبود کمي و کيفي و بهبود بخشيدن به زيرساخت بايد بيشتر در رأس قرار گيرد. البته اينکه بخواهيم عملکرد نهادهاي متولي در اين زمينه را بررسي کنيم نيازمند بررسي آمار و ارقام و به نوعي ارائه گزارش کار دارد و بايد از طرفي محدوديت­ها را بررسي کرد همچنين بودجه بندي و صرف بودجه­ها و ميزان نيروهاي انساني و فراز و فرودهاي قانوني را بايد کنار يکديگر قرار بدهيم تا بتوانيم به يک نتيجه درست دست پيدا کنيم. تصور من اين است که حوزه هنري سازمان تبليغات که بعد هنري جريان را در دست گرفته است نيروهاي خوبي در آن وجود دارد و تلاش خوبي در آنجا در حال انجام شدن است نيروها بسيار خوب سازمان دهي شده است و خيلي جاها هم به کمک انقلاب آمده است.

- در نمايشگاه امسال کتاب­هاي انقلابي و دفاع مقدس به خصوص از نشر سوره مهر با اقبال زيادي روبرو شد. اين اقبال عمومي از چه تفکري نشأت مي­گيرد؟

اين اتفاق در سال گذشته هم حادث شد به هر حال کتاب خوب و با کيفيت که در اين مملکت منتشر مي­شود اگر به خوبي هم اطلاع رساني شود مردم اين کتب را خريداري مي­کنند طبيعي است و اين اتفاق غيرطبيعي نيست.

- برخي معتقدند چون اين ناشر دولتي و حکومتي است براي انتشار کتاب به نوعي از ديگر ناشرين دست بازتر عمل مي­کند.

به هيچ وجه اينگونه نيست اينها حرف­هاي بيخودي است. اگر موفق هم نمي­شدند باز مي­گفتند ببينيد با اين همه امکانات ناشر موفقي نبوده است. به اين چيزها ربطي ندارد. کيفيت کتاب و اطلاع رساني در اين زمينه بسيار مهم است. مگر چه امکاناتي در اختيار اين افراد است هرکدام از اين ناشران يک غرفه دارند اطلاع رساني هم که در حوزه کتاب پيرامون همه­ي کتاب­ها صورت مي­گيرد. خوب برخي کتاب­ها خوب تدوين شده است و مورد استقبال است نمي­شود که اين جريان را به صورت غير منطقي زير سؤال ببريم. اگر مقطعي باشد جاي شک دارد اما اين اتفاق دائم در حال رخ دادن است بنابراين نمي­شود منکر اين جريان شد.

- به نظرتان حمايت­هاي مادي و معنوي دولت از ناشرين و مخاطبان راضي کننده بوده است.

اگر بخواهيم به تک تک حمايت­هاي دولت از اين بخش اشاره کنيم مباحث بسيار طولاني بايد مطرح شود و بحث کردن پيرامون آن بحث مفصلي را طلب مي­کند. اما به هر حال دولت تلاش کرده است که ناشرين حداکثر رضايت را داشته باشند.              

 

سه‌شنبه 16 خرداد 1391 - 9:20


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری