جمعه 7 آذر 1393 - 2:31
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

مقاله

 

ترجمه: غزال حسين زاده

 

چهارمين مسجد بزرگ جهان

 

«نگاهي به معماري مسجد استقلال اندونزي»

اندونزي با جمعيت نود ميليون نفري، پرجمعيت‌ترين کشور مسلمان جهان به شمار مي‌ آيد. مسجد استقلال بزرگ‌ترين مسجد در کشور اندونزي است که در زميني به مساحت 5/9 هکتار بنا شده است.

طرح ساخت مسجد ده سال پس از استقلال اندونزي از استعمار آلمان و در سال 1954 ميلادي براي اولين بار مطرح شد.

در سال 1955 اين اشتياق در سوکارنو رئيس جمهور اسبق اندونزي هم بوجود آمد تا بزرگترين مسجد اندونزي را بسازد بنابراين طرح ساخت آن را به مسابقه گذاشت.

يکي از شرايط مسابقه اين بود که گنجايش مسجد بايد بيست هزار نفر ‌باشد ظرفيتي که در سال 1984 ميلادي و در زمان کامل شدن مسجد به صد ‌هزار نفر (شامل نمازگزاراني که در حياط مسجد نماز مي‌خواندند) هم رسيد.

از شرايط ديگر مسابقه انتخاب مصالحي با عمر و دوام بالا و در صورت امکان قابل ساخت در محل بود. اکثر معماران اندونزيايي که در اين مسابقه شرکت کردند، از ايده‌هايي ملي‌گرايانه استفاده کردند. در نهايت طرح سيلابان (فوت شده به سال1986 ميلادي) در اين مسابقه رتبه اول را به دست آورد.

دولت اندونزي پارک «ويجاجا کاسيما» را به عنوان محل احداث بنا انتخاب کرد. پارکي که توسط يک کانال به رود‌خانه سيليواگ در مرکز جاکارتا متصل مي‌شد. برگزيدن اين مکان براي بنايي مربوط به استقلال اندونزي از دو نظر جنبه ‌اي نمادگرايانه داشت. يکي آنکه اين مکان، مرکز استقرار استعمار آلمان بود، و ديگر آنکه بنا در محل زندگي يادمان ملي کشور که با عنوان موناس شناخته‌ مي‌شود قرار‌ مي گرفت.

در تاريخ 24 اوت سال 1961 (12 ربيع الاول سال 1381 هجري قمري، مقارن با تاريخ ولادت پيامبر اکرم(ص) از ديد اهل تسنن) ساخت مسجد آغاز و کلنگ آن به وسيله رئيس‌جمهور سوکارنو بر زمين زده ‌شد.

مسجد استقلال در 22 ماه فوريه سال 1978 به طور رسمي مورد بهره‌ برداري قرار گرفت، ولي قبل از اين تاريخ نيز از اين مکان براي اولين بار در سال 1967 براي بر پايي نماز جمعه استفاده شد.

در طي گذر سال ها سرمايه مورد احتياج براي ساخت مسجد از طريق کمک‌هاي مردمي (فعاليت‌ها و نمايشگا‌ه هاي مؤسسه خيريه يايسان‌ دانا‌بانتوان) تامين مي‌شد. در سال 1966 ميلادي معلوم شد که اين کمک‌ها براي ساخت مسجد اکتفا نمي کند.

 بنابراين در سال 1969 ميلادي پروژه به دستور سوکارنو توسط سرمايه‌گذاري دولتي به وسيله بانک اندونزي و وزارت بازرگاني و از طريق دبير‌خانه ايالتي ادامه يافت. بدين ترتيب تا زمان اتمام مسجد در سال 1984 ميلادي ساخت آن بوسيله برنامه‌هاي توسعه پنج ساله دولت انجام پذيرفت.

مسجد استقلال از دو بخش تشکيل يافته است. يکي بناي اصلي که در حدود 100 متر طول و 100 متر عرض دارد و داراي پنج طبقه است. مساحت اعياني اين قسمت از مسجد حدود 36 هزار و 980 متر مربع است که گنجايش حدود 61 هزار نمازگزار را دارد.

گنبد اصلي مسجد با قطر 45 متر و ارتفاع 17 متر در اين بخش جاي گرفته است. بناي اصلي مسجد داراي 12 ستون است که نشاندهنده 12 ربيع‌الاول (تاريخ ولادت پيامبر اکرم(ص) از ديد اهل تسنن) مي باشد.

بخش دوم مسجد از تراس هاي پشت قسمت اصلي تشکيل يافته است که هزار و 800 ستون را شامل مي شود.

تراسي بسيار بزرگ با مساحتي معادل 19 هزار و 800 متر مربع در کنار اين بخش به چشم مي خورد که براي فعاليت هايي همچون برگزاري مسابقات قرآن کريم و يا مراسم عيد فطر و عيد قربان استفاده مي شود.

مسجد استقلال داراي مناره‌اي به ارتفاع 70 و قطر 5 متر است. مناره در سمت راست ورودي بنا قرار‌دارد. کتيبه ‌هاي مسي بر روي ديواره‌ هاي آن به چشم مي خورند.

در فضاي داخلي مناره هيچ قوسي ديده نمي شود و تزئينات بسيار کمي هم در آن استفاده شده ‌است. به کمک نور‌هاي طبيعي و مصنوعي به خوبي روشنايي نمازخانه تامين مي شود. رو‌کار‌هاي فولادي و کاشي‌هاي سراميکي و مرمري داخل به خوبي صيقل يافته تا سطوحي براق‌ و زيبا خلق شوند.

استفاده از عناصر سنتي معماري عثماني در مساجد دولتي مالزي از جمله مسجد استقلال به چشم مي خورد. تاثيرپذيري که که علاوه بر مساجد دولتي مالزي در کشور پاکستان هم ديده مي‌شود.

تاثير معماري سوسياليستي واقع‌گرايانه اتحاد جماهير شوروي هم در بسياري از بناها و يادمان‌هاي اندونزي از زمان جنگ اين کشور براي آزادي تا زمان رياست‌جمهوري سوکارنو( از جمله مسجد استقلال) به‌ روشني حس مي شود.

تاثير مستقيم و غير مستقيم مشاوران شوروي سابق در شکل‌گيري معماري مسجد استقلال غير قابل انکار است. چنانکه سوکارنو در زندگينامه ‌اش مي‌ نويسد: «کشور‌هاي کمونيستي به اندونزي ياد‌بودي براي زنده نگه‌ داشتن تلاش‌ هايش هديه داده ‌اند. کاري که دنياي به اصطلاح آزاد در انجامش ناتوان بود. چرا که ما مردمي هستيم که با سمبل ‌هايمان پيشرفت مي‌کنيم.»

گنجايش مسجد استقلال در فضاي داخلي حدود 100 هزار نفر و همين گنجايش را هم در فضاي باز دارد. اين مسجد همچنين فضايي در حدود 35/3 هکتار براي پارک حدود 800 اتومبيل دارد.

مسجد استقلال همچنين داراي دفاتر مرکزي برخي از سازمان‌هاي مذهبي و ديني اندونزي است. مانند: دفتر مرکزي مجلس علماء اندونزي، شوراي مساجد اندونزي، مرکز توسعه علوم قرآني و تلاوت قرآن، دفتر مرکزي کتابخانه اسلامي اندونزي، اتحاديه هنرمندان و فرهنگ دانان اسلامي اندونزي، سيستم 40 ساعته تفسير قرآن و فدراسيون زنان مسلمان اندونزي و ...

مسجد استقلال داراي فعاليت هاي برنامه‌ريزي شده مذهبي در طي روز، ماه و حتي سال نيز مي باشد. اين مسجد در جنوب شرقي آسيا بزرگترين مسجد از نظر ظرفيت نمازگزار است.

به لحاظ مساحت، مسجد استقلال بزرگترين مسجد جنوب شرقي آسيا و چهارمين مسجد بزرگ جهان است. اندونزيايي ها اين مسجد را به پاس شکر نعمت خداوند و به مناسبت گراميداشت روز استقلال کشورشان بنا کردند، به همين دليل آن را «استقلال» ناميدند.

 

سه‌شنبه 9 خرداد 1391 - 13:44


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری