شنبه 28 مرداد 1396 - 6:30
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

گفتگو

 

ميلاد بهاري

 

در سال توليد ملي، به فرهنگ و داشته‌هاي فرهنگ بومي‌مان توجه کنيم

 

گفت‌وگو با محمد ناصري؛ مسئول کارگاه قصه و رمان حوزة هنري

محمد ناصري، مسئول کارگاه قصه و رمان حوزة هنري است که تأليف آثاري چون «فرياد» مجموعه‌داستاني براي نوجوانان، سفرنامة «جاي پاي ابراهيم» و «يک قطره، يک دريا» را در کارنامة خود دارد. با وي که دبيري جشنواره شهيد غني‌پور در حوزة کتاب انقلاب اسلامي و جشنواره کتاب‌هاي آموزشي رشد را بر عهده داشته است، دربارة وضعيت کتاب‌هاي حوزة انقلاب به‌خصوص رمان و داستان به گفت‌وگو پرداختيم.

 

اثر برگزيده و فاخر در حوزة کتاب به‌خصوص رمان و داستان بايد چه ويژگي‌هايي داشته باشد؟

اثر برگزيده و فاخر داراي ويژگي‌هاي عمدتاً فني و تکنيکي است و رمان و داستان خوب بايد داراي جذابيت باشد. علاوه بر اين مهم‌ترين شاخص تأثير عميق در مخاطب از نظر حسي، نوع نگرش تازه، ارائة اطلاعات مؤثر به مخاطب، و يا همة اين موارد با همديگر است. يک اثر در صورتي مي‌تواند نزد مخاطبان حرفه‌اي و يا داوران مقبول قرار گيرد که ضمن داشتن ويژگي‌هاي تکنيکي، در مخاطب و خواننده تأثيري عميق ايجاد کند.

وضعيت کنوني رمان و داستان انقلاب را چگونه ارزيابي مي‌کنيد؟

خلأ در زمينة رمان و داستان انقلابي را اولين بار آقاي فرد در حوزة هنري اعلام کرد و گفت که در زمينة انقلاب اسلامي خلئي حس مي‌شود، که به آن اداي دين نکرده‌ايم. آقاي مؤمني نيز در اين زمينه فعاليت‌هايي داشته‌اند. به نظر مي‌ر‌سد، اگر ده سال اخير را به دو دورة زماني پنج‌ساله تقسيم کنيم، در پنج سال دوم قدم‌هاي مثبت و آثار خوبي از نظر کمي و کيفي در حوزة رمان و داستان انقلاب داشتيم؛ يعني در اين پنج سال گذشته نويسندگان اين حوزه تکاني خورده و آثار خوبي منتشر کرده‌اند. اگر به کفة سنگين‌تر ترازو نگاه کنيم، مي‌بينيم که تعداد کتاب‌هايي که در اين حوزه منتشر شده است، کم نيستند؛ از جملة آن‌ها مي‌توان به «شاه بي‌شين»، «تالار پذيرايي»، «اشک آخر» و «گل سنگ» اشاره کرد، که ضمن داشتن محتواي بسيار مناسب و غني، مهر تأييد جشنوارة انقلاب بر آن‌ها خورده است.

با توجه به نام‌گذاري سال جاري به نام توليد ملي و حمايت از سرمايه و کار ايراني، مسئولان و نهادهاي دست‌اندرکار حوزة کتاب چه فعاليت‌هايي مي‌توانند در زمينة توليد کتاب به‌خصوص رمان و داستان ملي و انقلابي داشته باشند؟

توليد ملي در هر حوزه‌اي مقتضيات خاص خود را دارد و در حوزة فرهنگ مخاطبان اصلي در اين زمينه خود فرهنگيان هستند که در زمينة تأليف و چاپ کتاب بومي همراه با خلاقيت‌هاي نو بايد رويکرد ملي از خود نشان دهند. مثلاً زماني در حوزة کودک و نوجوان بار ترجمه بيش از تأليف، به‌خصوص در زمينة ادبيات داستاني، بود ـ که چنين وضعيتي خوب و مناسب نبود. نه اينکه ترجمه بد باشد؛ بلکه شرايطي ايجاد شد که عرصة توليد داخلي و ملي کاهش يافت. چون ما در حوزة کتاب کار فرهنگي مي‌کنيم، بايد به فرهنگ و داشته‌هاي خود در اين حوزه توجه داشته باشيم. مديران فرهنگي و مسئولان بايد براي خلق آثار مناسب و قابل اعتنا، همراه با خلاقيت و نوآوري، با توجه به فرهنگ ديني و ايراني شرايطي فراهم کنند تا به انقلاب اسلامي حق مطلب را ادا کنيم.

آثاري که در جشنواره‌هاي مختلف منتشر مي‌شود، آيا بعد از اتمام جشنواره بررسي، نقد و يا چاپ مي‌شود؟

در سال‌هاي اخير، در جشنوارة شهيد غني‌پور، ما فقط وظيفة انتخاب و معرفي آثار برتر داستان و رمان در حوزة انقلاب را بر عهده داشتيم؛ نه حمايت و پشتيباني از اين آثار. در جشنوارة دهم شهيد غني‌پور در سال 1389، که با حضور آقاي دري (معاون فرهنگي وزير ارشاد) برگزار شد، اعلام کرديم که وظيفة ما فقط برگزاري جشنواره و معرفي آثار برگزيده است و آقاي دري، مسئول فرهنگي، مي‌بايست کاري براي اين آثار انجام دهد. وي اعلام کرد که وزارت ارشاد يک چاپ از همة کتاب‌ها را خريداري مي‌کند و در اختيار کتابخانه‌هاي عمومي در سطح کشور مي‌گذارد. جشنوارة شهيد غني‌پور جشنواره‌اي مردمي و مسجدي است که ساز و کار حمايت از چاپ کتاب‌ها را ندارد؛ ولي عرصه را براي معرفي آن‌ها در قالب جشنواره فراهم مي‌کند؛ به هر حال وعدة آقاي دري در اين زمينه بايد عملي شود.

در حوزة نقد و بررسي کتاب‌هاي انقلاب نيز حوزة هنري فعاليت‌هاي خوبي انجام داده است و در همين جلسات در تنور نقد دميده است، که با استقبال فراوان روبه‌رو شد. نقد موجب بيان نقاط قوت و ضعف يک اثر مي‌شود، که جا دارد صدا و سيماي جمهوري اسلامي همچون رسانه‌اي ملي در حوزة کتاب ـ به‌خصوص رمان و داستان انقلاب، که جاي بسي کار دارد ـ وارد شده و دست به توليد برنامه و برگزاري نشست‌هاي علمي و تخصصي بزند. براي آنکه بتوانيم به بحث توليد رمان و داستان انقلاب رونق بيشتري دهيم، همه بايد دست به دست هم دهيم.

چگونه مي‌توان زمينة معرفي رمان‌ها و داستان‌هاي انقلاب را فراهم کرد؟

معاونت‌هاي فرهنگي مي‌توانند کتاب‌هاي حوزة انقلاب اسلامي را با حمايت ويژه در اختيار کتابخانه‌هاي عمومي قرار دهند و فعاليت‌هاي ناشراني چون سورة مهر در زمينة چاپ و انتشار کتاب‌هاي انقلابي را در دستور کار قرار دهند. بايد شرايطي فراهم شود تا ناشران بتوانند کتاب‌هاي حوزة انقلاب را به خوبي براي علاقه‌مندان معرفي کنند. بازخواني رمان‌هاي انقلاب، برگزاري نشست‌ها و ميزگردهاي تخصصي و علمي و آسيب‌شناسي اين حوزه براي دستيابي به موانع راه انتشار اين گونه کتاب‌ها بسيار مهم است.

 

سه‌شنبه 2 خرداد 1391 - 9:8


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری