جمعه 27 مرداد 1396 - 11:27
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

گزارش

 

محمدرضا صادقي

 

حاشيه نگاري هاي يک رويداد بزرگ فرهنگي

 

نگاهي گذرا به ده روز برپايي بيست و پنجمين نمايشگاه بين المللي کتاب تهران

 

بيست و پنجمين نمايشگاه بين المللي کتاب هم چندي پيش به پايان رسيد و به اين صورت پرونده يکي ديگر از بزرگترين رويدادهاي فرهنگي کشور بسته شد، البته نمايشگاه امسال ويژگي هاي خاصي هم داشت که مرور برخي از آنها خالي از لطف نيست. نکته اول نامگذاري اين نمايشگاه بود که در نوع خود قابل توجه بود. به بيان ديگر، ربع قرن جهاد فرهنگي را شايد بتوان بهترين شعاري دانست كه مي شد براي نمايشگاه كتاب تهران بعد از 25 سال انتخاب كرد اما ميزان تحقق اين شعار و تطبيق آن با آنچه كه در نمايشگاه بيست و پنجم اتفاق افتاد، موضوعي ديگر است كه بايد در مورد آن كمي تامل كرد. نمايشگاه كتاب تهران در حالي به 25 سالگي خود رسيد كه هنوز از بعضي مشكلات و كمبودها رنج مي برد. نداشتن مكان دائمي براي بزرگ ترين رويداد فرهنگي كشور مهم ترين و بزرگ ترين ضعف نمايشگاه كتاب تهران است كه آن قدر درباره آن گفته و نوشته شده كه موضوعي تكراري و كليشه اي به نظر مي رسد و نوشتن دوباره درباره آن نه لطفي دارد و نه فايده اي. اما نكته اينجاست كه بسياري از مشكلات اجرايي نمايشگاه از همين ضعف نشأت مي گيرد. هواي گرم و دم كرده شبستان مصلي، فاصله زياد سالن هاي بخش هاي مختلف از هم، نبود امكانات تسهيلاتي مناسب به اندازه كافي، نبود انسجام در تبليغات محيطي، نبود پاركينگ مناسب وبه اندازه و ... همه مشكلاتي هستند كه ريشه آن ها در دائمي و تخصصي نبودن مكان نمايشگاه كتاب است. پس تا زماني كه ريشه اين مشكلات حل نشود حرف زدن درباره آن ها كاري عبث و بيهوده خواهد بود. بر اين اساس در شرايط حال ناديده گرفتن همه اين ضعف ها و قناعت به وضعيت موجود را شايد بشود عاقلانه ترين كار ناميد.

امسال هم شبستان اصلي نمايشگاه اصلي ترين قسمت نمايشگاه بود؛ جايي كه سالن ناشران عمومي ناميده مي شود و ناشران اين بخش بر اساس حرف الفبا(البته با كمي اغماض) در آن قرار گرفته بودند. در مركز اين فضا هم مثل سال گذشته سه غرفه كتابخانه ملي، كتابخانه مجلس شوراي اسلامي و مجمع ناشران انقلاب قرار گرفته بود كه مي شد آن را مركزي براي پيدان كردن ساير غرفه ها دانست. كمي
آن سو تر از اين مركز، درست در ضلع شمالي شبستان، غرفه هاي بزرگ تر و زيباتر قرار داشتند. ناشراني همچون اميركبير، سروش، قطره، سوره مهر، شاهد، صدرا در اين مسير قرار داشتند. البته براي پيدا كردن هر ناشر، توجه به بنرهاي اطلاع رساني نصب شده در ابتدا و انتهاي هر راهرو كه ناشران قرار گرفته در آن را نشان مي داد بهترين گزينه بود. اگرچه اين نوع چيدمان چندان مناسب نبود و باعث ترافيک انساني و رفت و آمدهاي بي دليل مي شد.
اطلاع رساني در نمايشگاه كتاب را بايد يكي از مهمترين تسهيلات لازم دانست كه هرچقدر تعداد باجه هاي آن بيشتر باشد باز هم كم است چرا كه يكي ازمهم ترين مسايلي كه در بهتر برگزار شدن اين گردهم آرايي بزرگ فرهنگي موثر است، اطلاع رساني دقيق به مراجعان درباره راه ها و مكان غرفه هاي ناشران مختلف است.
امسال هم مانند ساليان گذشته، در نمايشگاه كتاب تهران غرفه هاي خاصي براي پاسخگويي به مراجعان برپا شده بود. حدود 200 نفر در شش ايستگاه مستقر در نقاط مختلف مصلي، كار اطلاع رساني را به بازديدكنندگان بر عهده داشتند و حدود 30 ايستگاه اطلاع رساني محيطي هم ايجاد شده بود تا مخاطبان با استفاده از اينترنت، به اطلاعات لازم درباره كتاب هاي مورد نظرشان دسترسي پيدا كنند. 10 خط تلفن ثابت هم پاسخگوي سئوالات علاقه مندان به بازديد از نمايشگاه كتاب تهران بود و آنها مي توانستند در خانه يا محل كار خود يا هر جاي ديگري كه حضور دارند، به اطلاعات مورد نيازشان از نمايشگاه كتاب تهران دسترسي پيدا كنند.
از سوي ديگر در غرفه هاي اطلاع رساني، نقشه هاي راهنما يا به اصلاح «كروكي» هم به مراجعان داده مي شد، نقشه اي كه در آن نحوه استقرار و سالن بندي نمايشگاه به بازديدكنندگان ارايه مي شد.
درباره كتاب هاي خبرساز نمايشگاه امسال هم مي شود به كتاب «نورالدين پسر ايران» خاطرات سيدنورالدين عافي و نوشته معصومه سپهري اشاره کرد كه به عنوان يكي از پرفروش ترين كتاب هاي نمايشگاه معرفي شد. مهم ترين دليل اهميت اين كتاب را بايد در يادداشت رهبر معظم انقلاب بر آن جست وجو كرد. راوي و نويسنده اين كتاب در سومين روز از نمايشگاه در غرفه سوره مهر با مخاطبان خود ديدار و گفت و گو كردند.
كتاب مهم ديگر نمايشگاه امسال«پايي كه جا ماند»؛ خاطرات خودنوشت سيدناصر حسيني پور از روزهاو سال هاي اسارتش در زندان هاي مخفي و مخوف رژيم بعث عراق بود. نويسنده و راوي اين كتاب در دومين روز نمايشگاه با مخاطبان خود ديدار كرد و در جمع آن ها گفت:« از 808 روزي كه در اسارت بودم، تنها خاطرات 200 روز را مكتوب كردم. من در جزيره مجنون ديده بان بودم. كار ديده بان مشخص است و تفاوتش با رزمنده عادي در اين است كه عمل او بايد حساب شده و دقيق باشد و به روز گزارش بدهد. وقتي اسير شدم هم ديده بان بودم، اما نه ديده باني كه فعاليت جبهه و خاكريز عراقي ها را زير نظر داشته باشد، بلكه ديده بان بدي ها و خوبي ها.»
از جمله بخش هاي مهم نمايشگاه بخش جنبي بود. فعاليت هاي اين بخش همچون سال هاي قبل در سه بخش انجام شد؛ سراهاي اهل قلم، سراهاي كليات و سراي كودک و نوجوان. در سراي اصلي اهل قلم برنامه هايي مانند رونمايي از كتاب هاي مهم و فاخر و تجليل از اهالي قلم برپا مي شد. در غرفه ديدار كه در طبقه شبستان روبه روي محراب مصلي برپا شده بود هم كتاب هاي برگزيده جوايزي مانند كتاب سال و كتاب فصل مورد نقد و بررسي قرار مي گرفت. در سراي كليات نيز جلسات و كارگاه هايي با موضوع كتابداري، كتابخانه و كتابخواني برگزار مي شد.
اما فعاليت هاي جنبي سراي كودک نمايشگاه امسال با تغييراتي عمده مواجه شده بود كه از جمله آنها برگزاري حدود 20 نشست با حضور 20 نويسنده كتاب هاي برگزيده حوزه كتاب در جوايز ملي و مخاطبان خردسال و يا دانش آموز آنها بود.
در بخش بين الملل هم فعاليت هاي كميه جنبي برقرار بود كه در نيم طبقه دوم شبستان برپا خواهد شد. برنامه هاي اين بخش شامل معرفي نشر ايران در بازارهاي جهاني و بررسي وضعيت ترجمه آثار از زبان فارسي به زبان هاي ديگر است. بر اين اساس مجموعاً حدود 200 نشست در سراهاي مختلف اهل قلم مصلي برگزار شد.

اما در بخش پاياني و مراسم اختتاميه نمايشگاه امسال، ناشران زير مجموعه سازمان تبليغات اسلامي دو دستاورد مهم و ارزشمند داشتند که يکي برگزيده شدن انتشارات سوره مهر در بخش عمومي و دولتي بود. در اين بخش هيات داوران به دليل توجه ويژه به آثار ارزشمند ادبيات پايداري، ارزش‌هاي انقلاب اسلامي، دفاع مقدس، نگاه ارزش گرايانه به موضوع هاي مهم متناسب با سياست‌هاي راهبردي نظام در عرصه فرهنگي، عنايت ويژه به فرهنگ ديني، ملي، مفاخر و مشاهير اسلام و ايران، کيفيت آثار از حيث رعايت اصول فني چاپ و نشر، توجه به نياز مخاطبان جامعه و داشتن آثار چاپ نخست، انتشارات «سوره مهر» را به عنوان ناشر برگزيده سال ۹۰ برگزيد.

همچنين هيات داوران «انتشارات اميرکبير» را به دليل توجه به نياز مخاطبان و عنايت ويژه به تبيين فرهنگ ديني و ملي و همچنين غرفه‌آرايي مطلوب شايسته تقدير اعلام كرد.

 

 

شنبه 30 ارديبهشت 1391 - 10:54


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری