شنبه 27 آبان 1396 - 13:38
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

پاي منبر معرفت

 

روابط عمومي اداره كل تبليغات اسلامي استان همدان

 

بهشت آدم کجاست؟

 

 

و إذقال ربک للملائکه إني جاعل في الأرض خليفه ...

  « و آنگاه که پروردگارت به فرشتگان گفت: من قرار دهنده خليفه اي بر روي زمين هستم ...»  ( بقره : 30 )

 برخي از آيات قرآن اشاره دارد که آدمي از گل چسبناک: طين لازب (صافات : 11) و در جاي ديگر مي فرمايد : از لجن بد بو : من حمأ مسنون(حجر : 26) و در جاي ديگر از گل خشک سفالگري : خلق الإنسان من صلصال کالفخار (رحمن : 14) آفريد.

قدر جامع بر اساس قرآن کريم ، آدم در زمين و از خاک ، آفريده شده است. ( بقره : 59 ) در بعضي از آيات آمده که خداوند آدم را از خاک و در اي تعابير آن است که خداوند خلقت آدم را از خاک آغاز فرمود و سپس خاک را با آب درآميخت و بصورت گل درآورد و آنگاه لجن بوينک و سپس همچون سفال خشکيده گرديد.

در وجه تسميه آدم گفته اند که اين کلمه عبري است و بمعناي : زمين و خاک است که معناي ساخته شده از خاک را تداعي مي کند. براي اين نام ( آد م ) چهار وجه ذکر شده است :  1- چون جسم آدم از خاک روي زمين گرفته شده است. (أد يم ). 2- چون پوست او گندمگون بوده است. ( آدم ). 3- چون او از درآميخته شدن عناصر گوناگون و نيروهاي مختلف آفريده شده است. ( أدمه : الفت و اختلاط ). 4- چون او ازدميده شدن روح الهي معطر شده است. ( آدام : آنچه طعام را خوشبو مي سازد. )

و قلنا يا آدم اسکن أنت و زوجک الجنه ... « و به آدم گفتيم ، خود و همسرت در اين بهشت سکونت گزينيد .» ( بقره : 35 ) جنـه  در اصل بمعناي پوشيده از ديده است ، چنانکه  جنـه الليل  يعني : شب تاريک شد و به کودک پنهان در رحم ، جنين و به موجودات نامرئي جن گفته مي شود  ، همينطور به زمين پوشيده از درخت ؛ جنت ، يعني : بوستان و بهشت گفته مي شود. ( تورات، سفر پيدايش 2 – 14)

 

بهشت جاودان ؛ جايگاه آدم و حوا :  

 مرغ باغ ملکوتم ،  نيم از عالم خاک !

 بهشتي که آدم و همسرش در آن سکونت داشتند ، از نظر بعضي از مفسران ، همان بهشت خلد برين و بعضي گفته اند : بهشتي از بهشت هاي آسمان ، غير از بهشت خلد است ؛ زيرا، بهشت خلد ، بهشتي دئمي است که در آن تکليف نيست. و بعضي نيز گفته اند : بهشت بوستاني از بوستانهاي روي زمين است. ( أنوار التنزيل ، قاضي  بيضاوي، ج1 ص49 )  زيرا که شيطان به بهشت خلد راه ندارد.

الف : قرآن از قول شيطان نقل مي کند که به آدم گفت :هل أدلک علي شجره الخلد « آيا مي خواهي تو را به درخت جاودانگي ؛ راهنمايي کنم؟ » (طه : 120)  ب : بعضي از فرمان هبوط چنين استفاده کرده اند که آدم در آسمان بود و فرود آمده است، اين برداشت درست نيست؛ زيرا که قرآن درباره پياده شدن حضرت نوح(ع) از کشتي مي فرمايد: إهبط بسلام منا ( هود : 48 ) و براي رفتن بني اسرائيل به شهر بيت المقدس  مي فرمايد : إهبطوا مصراً ( بقره : 61 ) از واژه هبوط استفاده کرده است.

ج : و ديگر اينکه بهشت جاودان الهي ؛ هميشگي و ابدي است : خالدين فيها لا يبغون عنها حولاً « اهل بهشت در آن جاودانند و از آنجا گرايش به هيچ جاي ديگر را ندارند. » ( کهف : 108 ) و در حاليکه بهشت آدم خلاف آنست. ( قاموس کتاب مقدس ، جيمز هاکس ، ص602 )

از طرفي خداوند در آغاز داستان آدم به فرشتگان فرمود : إني جاعل في الأرض خليفه  و هيچ دليلي نداريم که خداوند اين آدمي را که در زمين آفريده و بعد  به آسمانها برده باشد.

بهشت آدم در کدام نقطه زمين بوده است؟

از نظر تورات ، رودي در بهشت جريان داشته که آدم از آن  استفاده مي کرده و به چهار نهر تقسيم مي شده است : نهر فيشون ، جيحون ، حدقل و فرات. ( تفسير طبري ، محمد بن جرير طبري ، ج1 ، ص121 )

از نظر بعضي از مفسران ، بهشت آدم احتمالاً سرزمين قدس بوده است. (فرهنگ معين ، محمد معين ، أعلام . ج11 ،ص744 ) و اين احتمال مناسب با تأويل آيه فوق به فرمان سکونت بني اسرائيل در سرزمين قدس در همين سوره است.و إذ قلنا ادخلوا هذه القريه فکلوا منها حيث شئتم رغداً ...  ( بقره : 58 )

بهشت عدن که به موجب اين داستان مسکن آدم بود ، بنا به عقيده بعضي از محققان در شمال بين النهرين ، در دشت  فرات ميان شهرهاي عنه و هيت قرار داشت  و بعضي از محققان آن را در ملتقاي فعلي دجله و فرات ميان شهرهاي  اور و اوريدو  نزديک به خليج فارس مي دانند. ( تاريخ طبري ، محمد بن جرير طبري ، ج1 ، ص 121 تا 126 )

 

هبوط گاه آدم و حوا در سرانديب :

 قلنا اهبطوا منها جميعاً ... « گفتيم : همگي از بهشت فرود آييد ... ( بقره : 38 )

در بسياري از روايات ، کوه سرانديب ( سريلانکا يا سيلان ) را در جنوب هندوستان به عنوان محل هبوط و اقامتگاه اوليه آدم (ع) ذکر کرده اند. ( رحله ابن بطوطه ، ج4 ، ص181 تا 182 ) در اين جزيره کوهي است که پرتغاليها آن را کوه آدم ناميده اند و گفته مي شود در آن کوه جاي پاي آدم است. ( مجله الهلال سال 1352 ، شماره : 7 ، ص964 ) ارتفاع اين کوه 7420 پاست. مي گويند گياهي که در اين جزيره مي رويد که آدم و حوا  خود را با برگهاي آن  پوشانند.  ( تاريخ طبري ، محمد بن جرير طبري ، ج1 ، ص 121 ) مسلمانان ، مسيحيان و بودائيان به زيارت جاي پاي آدم که بر روي سنگي بر فراز کوه آدم حک شده ، مي روند . ( رحله ابن بطوطه ، ج4 ، ص182 )

منشأ اين فکر که محل فرود آدم در جنوب هندوستان بوده ، پندار بعضي از مفسران بر اساس آنچه در سفر پيدايش تورات آمده است ، مي باشد ؛ که در بهشت آدم چهار نهر جريان داشته که نخستين آن فيشون مي باشد ، فکر کرده اند رود نيشون نهر هند است و بهشت عدن در هندوستان ، آدم و حوا پس از خروج از هندوستان به جنوب جزيره سرانديب (سيلان) هبوط کرده اند.

اما وقتي باستان شناسان خرابه هاي بين النهرين را مورد کاوش قرار دادند، دريافتند که بهشت آدم در بين النهرين بوده است. ( مجله الهلال ، سال 1352 ، شماره : 7 ، ص 964 )

پس در پايان مي توان نتيجه گرفت که ، بهشت آدم و حوا ؛ بهشت جاودان الهي که خداوند در قرآن به اهل تقوا وعده داده است ، نيست. بلکه باغي از باغهاي زميني بوده و محل سکونت ايشان جنوب بين النهرين است. و ديگر اينکه خداوند آدمي را  از بهشت جاودان بيرون نمي کند. (و ما هم منها بمخرجين) حجر : 48

 

 

إن في ذلک لآيات لأولي النهي

 « هما نا در آن نشا نه هايي براي صاحبان خرد است .»  ( طه : 54 )

 

مسعود  عباسي جامد

 اداره کل تبليغات اسلامي استان همدان

 

 

سه‌شنبه 26 ارديبهشت 1391 - 14:22


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری