سه‌شنبه 2 آبان 1396 - 5:42
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

كتاب

 

ياسر حمزه لوي

 

زندگي و قيام امام حسين (ع)

 

با نگاهي بر سرچشمه نور، فرازهايي از زندگاني امام حسين (ع)

يکي از جنبه هايي که همواره مورد نظر نويسندگان آثار مذهبي بوده است، زندگي نامه نويسي است. اين بار نيز موسسه البلاغ به تدوين آثاري ازرشمند از زندگاني امام حسين (ع) پرداخته است. البته همانطور که  در قسمت هايي از کتاب حاضر نيز به آن اشاره شده است، اين موسسه در زمينه نشر چنين کتبي فعاليت هاي بسياري داشته است به طوري که يکي از اين کتب، فرازهايي از زندگي امام حسين (ع) مي باشد. همچنين در ابتداي اثر دو مقدمه به چشم مي خورد که اولي مربوط به ناشر و دومي نيز مقدمه مولف مي باشد. وجود هر دو اين مقدمه ها لازم به نظر مي رسد و هر کدام از اين مقدمه ها به نوعي مطالبي مکمل و هم راستا با يکديگر را بيان مي کنند.

اما بخش هاي اصلي کتاب شامل چهارده قسمت مي باشد. که به صورتي سلسله وار داستان روايت گونه اي از زندگي امام حسين را به نمايش مي گذارد. مولود خجسته اشاره اي مفصل بر تولد امام حسين (ع) دارد. در اين بخش زمان تولد، مکان تولد و از همه مهمتر داستان گريستن حضرت محمد (ص) در زمان تولد امام ذکر شده است. البته آيات به کار برده شده در اين بخش مانند مقدمه بدون ترجمه نمي باشد. يکي از ايرادات وارده بر مقدمه آغازين استفاده از آيات بدون ترجمه است.

در ادامه نويسنده قدر منزلت امام حسين (ع) را ناشي از عواملي نظير قرآن و رواياتي از حضرت محمد (ص) که به منزلت آن حضرت اشاره مي کند، مي داند. و همچنين طبقه بندي مناسبي نيز از اين عوامل ارائه مي کند. در واقع نويسنده آياتي از قرآن را ذکر مي کند که مستقيما از منزلت امام حسين (ع) سخن به ميان آورده است. آيه تطهير، آيه مباهله، آيه مودت از جمله مصاديق اين بخش بر شمرده شده است. آيات با ترجمه اي شيوا و روان استفاده شده که اين امر براي انتقال پيام کمک کننده است. رواياتي که به کلام حضرت محمد (ص) اشاره دارد نيز مشخص کننده منزلت امام حسين (ع) است به طوري که در جايي به نقل از آن حضرت بيان مي گردد که : خدايا! من، او (حسين) را دوست دارم، تو محبوبش گردان.

نويسنده در بخش بعدي مروري بر شخصيت امام داشته است. در اين قسمت شخصيت امام حسين (ع)،با مصاديق بسياري از نظر فکري نزديک به شخصيت امام حسن (ع) شمارده شده است. ارائه مثال هايي که بازگو کننده شعاع شخصيت امام حسين (ع) است نيز از جمله اين مصاديق است. همچنين يک طبقه بندي کلي از شخصيت امام ذکر شده است که در زير به بررسي مختصري هر کدام از آن ها مي پردازيم.

رابطه امام با خداوند که در مجموع به دو قسمت کلي، يعني اشاره به نماز ظهر عاشورا که بيان گر عمق رابطه آن حضرت با خدا است و همچنين رابطه عاشورا با شهامت وشهادت امام حسن (ع) تقسيم مي شود. رابطه امام با مردم که اشاره به بعد اخلاقي و رفتاري امام دارد. مواردي نظير فروتني امام و غفو وبخشش آن حضرت به وسيله و با مصاديقي از روايات بيان مي گردد. اين قسمت نيز مانند اکثر بخش هاي کتاب مذکور روايات مناسب و مرتبطي را به کار برده و تقسيم بندي هاي ارائه شده فهم خوانندگان را افزايش مي دهد. شعاع انديشه هاي امام با چها روايت توضيح داده شده است. همانا گروهي خدا را به خاطر چشمداشت مي پرستند، چنين عبادتي، عبادت تجار است و دسته اي خدا را از روي ترس مي پرستند، چنين پرستشي از آن بندگان است...

نقش امام در جاودانگي اسلام نيز مانند اکثر بخش هاي مرتبط،به زمان امام علي (ع) و عصر امامت امام حسن (ع) و همچنين بعد از رحلت امام حسن (ع) تقسيم مي شود. در مورد هر کدام نيز توضيحات و توجيحات مناسبي ارائه گشته است. در ادامه توضيحات مربوط به زندگي نامه آن حضرت رويدادهاي پس از تحقق پيمان صلح بررسي مي شود که اين بخش به صورتي داستان گونه و رواياتي پي در پي ارائه مي گردد که اين نکته به جذب مخاطبين عام کمک شاياني مي کند. در واقع نويسنده اين قسمت از زندگي امام را به صورتي توصيفي ارائه مي کند و تحليلي شخصي از مسائل صلح و پيمان شکني معاويه ارائه مي کند. نويسنده بيان مي کند که معاويه با پنج روش توانست اين پيمان را زير پا گذاشته و پيمان شکني کند. همانطور که ذکر شد اين تحليلات شخصي نويسنده است. گرچه اين تحليلات شخصي است اما بسيار به جا به کار برده شده است.

چرا قيام و انقلاب؟! اين قسمت علل قيام بزرگ امام حسين (ع) از ديدگاه خود ايشان مورد بررسي قرار مي گيرد. البته بيشتر دلايل ذکر شده اجتماعي بوده و فقدان شعور جهت مقابله با انحرافات برشمرده مي شود. در اين بخش نويسنده مکتبي را تشريح کرده و يکي از دلايل اصلي انقلاب و قيام عاشورا را روشن شدن حقايق مکتب مي داند. اين فصل از کتاب برخورد امام را کاملا سياستمدارانه توصيف مي کند.

در ادامه توصيفات فصل به فصل، پيمان شکني اهل کوفه بيان مي شود. نکته جالبي که در اين فصل به چشم مي خورد روايتي هيجان انگيز از داستان مسلم بن عقيل است. استفاده از تعابير ادبي زيبا در اين بخش از ديگر نکات جالب توجه است که نظر هر مخاطب را به خود جلب مي کند.

همانطور که مي دانيم بعد از پيمان شکني اهل کوفه و با توجه به اين که امام حسين (ع) در آستانه روزهاي حج خطر حمله يزيد بن معاويه و هتک حرمت خانه خدا را حس مي کند، به سمت عراق حرکت مي کند. در اين فصل براي شيوايي و جذابيت بصري از رواياتي از امام حسين (ع) به زبان عربي استفاده شده است. معاني اين روايات و سخنان نيز ارائه گشته است که اين نکته در بخش هاي ديگر کتاب کمتر به چشم مي خورد. نمونه اي از اين روايات را به صورتي اشعاري از زبان امام حسين (ع) در زير بيا مي نماييم.

 

سامضي و ما بالموت عار علي الفتي                                           

اذا مانوي حقا و جاهد مسلما

نزول اجلال امام حسين (ع) در سرزمين طف در واقع آمادگي امام، در رويارويي با سپاه يزيد را به نمايش مي گذارد. بخش احساسي کتاب را مي توان به اين فصل منسوب کرد به دليل اينکه براي توصيف روز عاشورا تعابير زيبا استفاده شده و مقدمه اي گيرا براي بيان نقل و توصيفات آن روز بيان کرده است به همين جهت اين فصل مانند شاه بيت يک شعر، شاه فصل کتاب است چون عمق فاجعه و بزرگترين واقعه زندگي امام حسين (ع) را بيان مي کند و به نظر مي رسد براي تاثير گذاري هر چه بيشتر کل مطالب ، بيان اين قسمت لازم است.

بخش هاي پاياني کتاب را مي توان بخش هاي فرعي که ارتباط مستقيمي با زندگي نامه آن حضرت ندارند ناميد. در واقع اين فصل ها در اطراف زندگي و علي الخصوص واقعه عاشورا قرار دارد و بررسي آن ها به جهت شناخت و تاثير گذاري بيشترلازم به نظر مي رسد.اولين فصل از بخش هاي فرعي نقش زن در انقلاب امام حسين (ع) است. عمده نکته مهمي که در اين بخش بيان مي شود نقش زنان اسلام در رسوا سازي بني اميه است. در واقع نويسندگان با نظرات شخصي خود نقش زنان را اين گونه بيان مي کنند. در اين مورد به نظر مي رسد نقش هاي ديگر زنان و نقش هاي کليدي آن ها ناديده گرفته شده است و بهتر بود اگر به اين بخش بيشتر پرداخته مي شد. اما نکته مهمتر بيان سخناني از زنان بزرگ اسلام است که بسيار به جا و مناسب به کار برده شده است و اين مطلب از نکات برجسته اثر مي باشد.

بازتاب انقلاب خونبار امام حسين (ع) بخش فرعي دوم است. در واقع اين فصل بايد در مورد واقعه عاشورا سخن به زبان مي آورد و رسالت اصلي اين بخش نيز همين نکته است امام متاسفانه کمتر از اين واقعه سخن به ميان آمده وشايسته تر آن بود که به اين مهم در طول کتاب مخصوصا در خلال اين فصل بيشتر توجه گردد.

زيارت عاشورا، از مهمترين ادعيه هايي است که مسلمانان به آن توسل داشته و در مراسم هاي مختلف، در اجتماعات بسياري خوانده مي شود. آخرين فصل زيارت عاشورا است که توسط مترجم ارائه شده و در واقع با بيان اين بخش سعي بر آن بوده است که مطالب کتاب کامل شود. لازم بود اين فصل اولا در ابتدا ارائه شود و دوما نيز ارائه آن توسط مولفين باشد. موثر ترين قسمت تقسيم بندي زيارت عاشورا و ارئه مستندات اين دعا است. همچنين کتاب حاضر محتواي زيارت عاشورا را نيز مورد تحليل قرار مي دهد. از جمله بخش هاي کاربردي رفرنس ها و مستندات است که به اعتبار اثر و معتبر شدن مطالب ذکر شده در کتاب کمک کرده و همچنين بسياري از شبهات را در مورد تاريخ صدر اسلام بر طرف مي سازد.

در انتها لازم مي دانيم نکاتي را چه مثبت و چه منفي برشماريم. از نکات مهم و مثبتي که مي توان نام برد ترجمه روان، و استفاده از رفرنس هاي زياد که به اعتبار آثار مي افزايد اشاره کرد.و همچنين به مجموعه اي از اين مولفين اشاره مي گردد که به ترتيبي خاص و زيبا  دست به نشر زندگي نامه هاي امامان و معصومين از حضرت محمد (ص) تا امام دوازدهم زده است که اين عمل خود به تنهايي جاي تقدير و تشکر دارد. اما در مقابل اين نکات به ضعف هايي از قبيل ترجمه نشدن بخشي از آيات و سخنان به کار برده شده در مقدمه کتاب اشاره مي گردد. البته به نظر مي رسد به دليل اينکه بيشتر اين مطالب از آيات قرآن مجيد است ترجمه آن توسط مترجمين ضروري به نظر نرسيده است

در پايان مطلب تشکر و قدر داني را از مترجمين و مخصوصا از مولفين کرده و همچنين نقش ناشر کتاب را در موفقيت اثر متذکر شويم. دين  به خصوص دين اسلام تنها سرمايه معنوي مسلمانان است. براي ترويج اسلام و فرهنگ اسلامي تهيه، تکثير و نشر کتبي که يادآور و زنده نگهدارنده نام، رشادت ها، پيام ها و... سرداران اسلام است ضروري است و به جهت انجام اين رسالت، همت بالايي از دست اندر کاران اين عرصه طلب مي شود. به اميد آن روز

 

 

سه‌شنبه 12 ارديبهشت 1391 - 13:45


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری