شنبه 29 مهر 1396 - 1:1
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

گزارش

 

محمدرضا صادقي

 

بيان حقايق جنگ با زبان عاشقانه

 

در جلسه نقد کتاب «باد برگ‌ها را سمت دره‌ها مي‌برد» مطرح شد

 

نشست نقد و بررسي مجموعه داستان «باد برگ‌ها را به سمت دره‌ها مي‌برد» نوشته علي الله سليمي  با حضور نويسنده و منتقدان؛ «احسان عباسلو» و «فرخنده حق‌شنو» در سراياهل قلم برگزار شد.

در ابتداي اين نشست، احسان عباسلو با معرفي کوتاه قالب اثر، به هشت داستان کوتاه آن اشاره کرد و گفت:« عمده داستان‌هاي اين کتاب متوجه جنگ و حوادث پس از جنگ‌اند. داستان‌ها روان و با زباني ساده در حجمي کم نوشته شده‌اند که مي‌توان در فرصت کوتاهي آن‌ها را مطالعه کرد. داستان‌هاي کتاب ما را از زمان صلح به جنگ مي‌برد و سپس به زمان حال مي‌آورد.»

وي با اشاره به اين‌که جنگ شايد شروعش شليک يک گلوله باشد، اما انتهاي آن مشخص نيست، توضيح داد:« جنگ براي کساني که تبعات آن را تحمل مي‌کنند تمام نشده است. ادبيات جنگ تبديل به يک ژانر ادبي شده اما در تاريخ ادبيات هيچ کشوري به موضوع جنگ آن گونه که بايد نپرداخته‌اند. حتي در غرب هم اين اتفاق نيفتاده و تنها چند کتاب قابل توجه منتشر شده‌اند. اما جنگ آنقدر زوايا دارد که مي‌توان آن‌ها را مورد توجه قرار داد و ادبيات جنگ بايد بتواند حق اين مباحث را ادا کند. همچنان که اشراف بر موضوع لازمه کار نويسنده است و مؤلفان اگر مي‌خواهند از ادبيات جنگ بنويسند، بايد اطلاعات لازم را در اين موضوع کسب کنند.»

عباسلو ادامه داد:« برخي عناوين داستان‌هاي کتاب «باد برگ‌ها را سمت دره‌ها مي‌برد» مثل عنوان کتاب، فضاي رمانتيک و داستاني دارند اما در محتوا، تلخي‌ها و ماجراها با لطافت و زباني ساده بيان مي‌شوند. بنابراين مي‌توان حقايق را با زبان عاشقانه هم بيان کرد. تلاقي داستان‌ها باهم قشنگ است و نشان مي‌دهد که مي‌توان خيلي از صحنه‌ها را با قالب‌هاي مدرن بيان کرد، اتفاقي که در اين کتاب با تجربه نويسنده به وجود آمده است.»

اين منتقد ادبي افزود:«شخصيت‌هاي داستان‌ها در اين کتاب، هيچ يک با هم مشابه نيستند مگر آن که نقطه اتصال آن‌ها دوران 8 سال دفاع مقدس است. البته نويسنده مي‌توانست پردازش بيشتري روي طرح‌واژه برخي داستان‌ها داشته باشد.»

در ادامه نشست نقد و بررسيکتاب «باد برگ‌ها را به سمت دره‌ها مي‌برد» فرخنده حق‌شنو مجموعه داستان را واقعيت‌گرا و در ژانر دفاع مقدس دانست و افزود:«اين کتاب علاوه بر موضوع که دو بخش جريان جنگ و ديگري عوارض و خاطرات پس از جنگ را دربر دارد، از نظر ساختاري داراي دو سبک کلاسيک و نئوکلاسيک است. در ساختار کلاسيک مي‌توان به آخرين داستان کتاب (مزرعه مين‌هاي گوجه‌اي) اشاره کرد. معتقدم، نويسنده در اين روايت دچار پرگويي شده و اين داستان را مي‌توان بين داستان کوتاه و بلند خواند. زيرا از نظر تعدد شخصيت‌ها به داستان بلند نزديک است و از لحاظ تک موضوعي در قالب داستان کوتاه قرار دارد. البته اگر بخواهيم مشخصات داستان‌هاي مدرن يا پسامدرن را در داستان‌هاي اين کتاب دنبال کنيم به صورت کلي به هيچ يک از اين قالب‌ها دست نخواهيم يافت.»

وي ادامه داد:«داستان‌هاي کتاب «باد برگ‌ها را سمت دره‌ها مي‌برد» داراي ويژگي‌هاي متفاوت از يکديگرند. در طرح يا داستان‌ها کاروري(مانند آثار ريموند کارور) اند که مشخصات يک وضعيت يا موقعيت را بيان مي‌کنند يا بيشتر از قالب زماني در روايت داستان استفاده مي‌شود. اما بيشتر آثار در دو قالب کلاسيک و نئو کلاسيک نوشته شده‌اند.»

حق‌شنو با اشاره به داستان‌ کوتاه«در مسير مرغان دريايي» گفت:«اين اثر از منظر داناي کل محدود نوشته شده و ترتيب حوادث، زاويه ديد و توجه به عمل داستاني، داستان را به نئوکلاسيک نزديک مي‌کند، اما در مفهوم، شخصيت اصلي داستان مشخص نمي‌شود و اين که راوي اصلي چه کسي است.»

وي با اشاره به داستان «ارتفاع هميشگي» آن را روايتي از منظر من راوي خواند و ادامه داد:« موضوع اصلي که يک رزمنده بتواند براي مدت زمان زيادي روي دکل برق، شناسايي منطقه را انجام دهد از واقعيت‌گرايي به دور است اما مشخصات خاصي در ساختار داستان خوب وصف شده‌اند و اگر بند آخر آن نوشته نمي‌شد، ممکن بود داستان در قالب خاطره بماند.»

حق‌شنو با اشاره به داستان «باد برگ‌ها را سمت دره‌ها مي‌برد» افزود:« اين داستان داراي سه نوع روايت در زمان‌هاي حال، گذشته نزديک و گذشته دور است و نقطه برجسته اين داستان آن است که نويسنده بدون پل تداعي، داستان را روايت مي‌کند، ولي لطمه‌اي به آن نمي‌خورد.»

وي با اشاره به داستان «جامانده در غبار» گفت:« اين اثر واقعيت‌گراست و زاويه ديد آن من راوي است اما به دليل مشخص‌نشدن گره داستان، از قالب نئوکلاسيک خارج مي‌شود و مي‌توان گفت که ساختار داستان پيرنگين دارد اما تصويرهاي زنده، نقطه قوت اين داستانند.»

اين منتقد قوت کار مولف را در آن دانست که براي داستان‌هاي خود موضوع دفاع مقدس را انتخاب کرده است و افزود:«بسياري از افراد مي‌گويند که چرا بايد از جنگ نوشت؟ ما مي‌دانيم که هنوز در قالب داستان و رمان آثار قابل توجهي در حوزه دفاع مقدس نوشته نشده اند و بيشترين پيشرفت‌ در قالب خاطره بوده است.»

 

 

 

دوشنبه 11 ارديبهشت 1391 - 12:7


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری