سه‌شنبه 26 شهريور 1398 - 7:33
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

كتاب

 

اكرم اماني

 

آيه الکرسي پيام آسماني توحيد

 

- آيه الکرسي پيام آسماني توحيد (خلاصه­ي کتاب آيه الکرسي مرحوم استاد فلسفي (ره))

- دکتر حسين سوزنچي – پژوهشکده باقرالعلوم

- انتشارات چاپ و نشر بين الملل، 1386

- شابک: 7- 270- 304- 964- 978

- قيمت: 900 تومان

مرحوم محمدتقي فلسفي خطيب زبردستي بود که در طول حيات حدود يک قرن خويش، خدمات ارزنده­اي به جامعه­ي اسلامي ايران عرضه داشت. سخنراني­هاي پرشور و حرارت وي در زمان خويش نقش مهمي در هدايت جامعه به سمت تعاليم اسلام داشت و در بحبوحه­ي انقلاب نيز يکي از افراد مورد اعتماد حضرت امام خميني براي طرح پاره­اي از مسائل مهم سياسي در جامعه بود. در زمان حيات ايشان، بيش از 200 سخنراني از ايشان در موضوعات مختلف در 16 جلد کتاب زير نظر خود ايشان آماده شد که ايشان براي تبليغ اسلام و بدون هرگونه چشم داشت مادي، نشر آنها را به دفتر نشر فرهنگ اسلامي واگذار نمودند.

کتاب حاضر نيز خلاصه­اي از کتاب آيه الکرسي ايشان است که دکتر حسين سوزنچي آن را تنظيم کرده است. قبل از مطالعه­ي اين تلخيص­ها توجه به چند نکته ضروري است:

1- مرحوم دکتر فلسفي در هر موضوعي که وارد مي­شد به آيات و مخصوصاً روايات متعددي ارجاع مي­داد و متن آيه و حديث را همراه با ترجمه­ي توضيحي ارائه مي­نمود. رويه­اي که در اين کتاب در پيش گرفته شده اين است که در هر بخشي برخي از آيات و احاديث که تناسب کاملتري با بحث دارد، انتخاب شود و در مورد آيات متن آيه و ترجمه آورده شود.

2- سخنراني­هاي ايشان پر از نقل قول از منابع علمي، مخصوصاً منابع علمي دانشمندان غربي، است که تقريباً در اغلب بحث­ها، نقل قول­هاي مستقيم و مفصلي از آثار دانشمندان مختلف با ذکر منبع مشاهده مي­شود . . . لذا در تلخيص حاضر، اين بحث­ها در صورتي که خللي به بحث اصلي وارد نمي­کرده حذف و يا به پاورقي منتقل شده است.

3- يکي از نقطه ضعف­هاي اصلي اين تلخيص­ها، – که به گفته­ي دکتر سوزنچي – چاره­اي جز آن نبود، کاسته شدن از جذابيت­هاي بحث ايشان است.

4- در تلخيص سعي شده که حتي الامکان در جملات نيز از عبارت پردازي­هاي خود ايشان استفاده شود.

نويسنده در مقدمه به وجه تسميه­ي آيه الکرسي، مروري بر مفاهيم اين آيه، اهميت، محدوده­ي و هدف آيه الکرسي، تفاوت انسان و ساير موجودات در عبوديت، طبقه بندي مردم در عبوديت غير خدا و جايگاه آيه الکرسي در نجات از عبوديت غير خدا مي­پردازد و چنين مي­گويد: در آيه الکرسي، پروردگار عالم، خود را با صفت الوهيت که شايسته­ي معبود واقعي است، معرفي فرموده و از حيات و قيوميت و مالکيت و علم و قدرت خويش نام برده است. وي هدف اصلي آيه الکرسي را چنين بيان مي­کند که: هدف اين است که تنها معبود واقعي را به مردم معرفي کند و روح يکتاپرستي را در آنان ايجاد کند و از شرک و بندگي­هاي ناروا آزادشان سازد.

وي در قسمت بعد، تمايل به آزادي را يکي از مهم­ترين خواسته­هاي طبيعي انسان مي­داند؛ و قبول پرستش خداوند در زمينه­ي آزادي معنوي، را مانند پذيرش قوانين عادلانه در زمينه­ي آزادي اجتماعي مي­داند . . .

بحث پيرامون الحي و قيوم و کلمات ديگر اين آيه جز مباحثي است که مؤلف در ادامه به آن پرداخته است و عنوان مي­کند: اولين صفتي که در آيه الکرسي براي خداوند ذکر شده و از اوصاف کمال براي معبود حقيقي به حساب آمده، صفت حيات است. يعني خداوند شايسته­ي بندگي و پرستش، زنده و حي است و مانند معبودهاي ساختگي، مانند بت و آتش و آفتاب و ماه، جماد و مرده نيست . . .

مؤلف در قسمت بعدي درباره­ي مالک واقعي جهان (لَهُ ملک السماواتِ وَ الارض) چنين مي­گويد: آيه الکرسي، در اين جمله، افکار مردم را فراتر مي­برد و به آنها مي­فهماند که معبود واقعي، نه تنها حي و قيوم و برپا دارنده­ي عالم است، بلکه آسمانها و زمين و همه­ي مخلوقات، ملک حقيقي اوست. اين جمله مي­خواهد بگويد اين چه ناداني و جهالتي است که مملوکي، مملوک ديگر را بپرستد و اگر به اين نکته توجه کنيد که همه­ي اين معبودهاي شما مملوک خدا هستند، دست از پرستش آنها برمي­داريد و تنها خداي يگانه را مي­پرستيد.

اعتقاد به مالکيت پروردگار، تاثير عميقي در طرز تفکر آدمي دارد و زيربناي انسان­سازي و از پايه­هاي تعليم و تربيت است. اين عقيده مي­تواند در تمام مظاهر زندگي اثر بگذارد و آدمي را سريع از خود برهاند و به راه انسانيت سوق دهد . . .

نگارنده در ادامه به مسئوليت پذيري انسان معتقد، تفاوتهاي علم آموزي انسان معتقد به مالکيت خدا و انسان مادي، نفي شفاعت بدون اذن خداوند، تفاوتهاي شفاعت حقيقي اخروي با شفاعتهاي دنيوي، ارتباط علم الهي و شفاعت، نقش اعتقاد به علم الهي در تربيت اسلامي و . . . مي­پردازد. نويسنده درباره­ي احاطه­ي علمي خداوند و محدوديت علم بشر مي­گويد: خداوند به همه­ي آنچه در عالم هست، به گذشته و آينده­ي جهان و به تمام حوادث و وقايعي که رخ مي­دهد، آگاه است. علم و آگاهي عبارت است از وقوف به حقيقت و واقعيت چيزي يا پي بردن به نحوه­ي وجود آن، يکي از سرمايه­هاي فطري که خداوند در وجود انسان قرار داده، ميل به شناخت اشياء و پديده­هاست و علم عبارت است از پاسخ­هاي صحيحي که به سؤالات انسان داده مي­شود. اما جالب اين است که هر قدر به معلومات بشر افزوده مي­شود، مجهولاتش نيز فزوني مي­يابد. علم به تمام حقايق به معناي احاطه و وقوف به علم خداوند است و مخلوق محدود هرگز به علم نامحدود خالق دست نمي­يابد. در واقع علم بشر، در حدي است که خداوند به وي توان و اجازه­ي آن را بدهد . . .

معني کرسي، نگهدار جهان و خودفراموشي عناويني هستند که نگارنده در ادامه به آنها مي­پردازد.      

 

 

 

دوشنبه 11 ارديبهشت 1391 - 11:54


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری