چهارشنبه 7 تير 1396 - 4:39
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

گزارش

 

داود خسروي

 

روايتي متفاوت از شهادت حضرت زهرا (س)

 

گزارشي از اجراي نمايش «تا اشکستان»

نمايش «تا اشکستان» به نويسندگي و کارگرداني حميد حرا در سالن اصلي فرهنگسراي نياوران به اجرا درآمد.

به گزارش همشهري آنلاين، «تا اشکستان» روايتي متفاوت از شهادت حضرت فاطمه زهرا (س) را به نمايش مي‌گذارد.

حميد حرا به عنوان نويسنده و کارگردان اين اثر قصد داشت، قصه تازه‌اي از حق جويي‌ها و حق طلبي‌هاي مسيحيان مدينه از حضرت علي (ع) در زمان شهادت خانم فاطمه زهرا را بيان کند.

حميد حرا درباره ايده اوليه شکل‌گيري نمايش «تا اشکستان» گفت : هدف من، اين بود که داستان زندگي حضرت زهرا (س) را از يک زاويه غيرمتعارف ببينم.

ما در اثر قبلي، نمايش «بغضي که ماند» اين واقعه را از منظر يهودي‌هاي شهر مدينه مورد بررسي قرار داديم و در نمايش «تا اشکستان» با نگاهي متفاوت از سوي مسيحيان مدينه رو به رو شديم.

مسيحيان در مواجهه با اين واقعه با حق جويي و حق طلبي برخورد کردند و از حضرت علي (ع) طرفداري کردند.

براي نوشتن داستان اين نمايش، من مستندات تاريخي که از اين موضوع موجود بود را در کنار هم قرار دادم و قصه جديدي با نام «تا اشکستان» را خلق کردم.

اين قصه آثار باقي مانده از کتاب‌هاي اديان پيشين را کنار هم قرار داده در کتب آسماني اديان مختلف ظهور خاتم پيامبران بشارت داده شده بود و در اين کتاب‌ها حضرت علي (ع) را با نام ايليا خطاب مي‌کردند. در اين کتاب‌ها حتي داستان ظلمي که بر فرزندان ايشان شده نيز روايت شده است.

کارگردان و نويسنده «تا اشکستان» در ادامه اظهار داشت: تمامي نمايش‌هاي مذهبي بر چند اساس شکل مي‌گيرند؛ در بعضي نمايش‌هاي مذهبي ما، روايت تاريخي داريم که بايد با مستندات علمي و دقيق پيش برود که گروه‌هايي که در اين زمينه کار مي‌کنند محدود هستند.

يا آثار نمايشي در حوزه اخلاق خلق مي‌شوند البته نمايش ديني تعاريف ديگري هم دارد که شايد آدم ها اهل دين و ديانت کار را بسازند و يا نمايش بسيار معاصر پيش برود و نتيجه‌گيري انتهايي ديني داشته باشد.

به هر روي، گروه‌هايي که در اين حوزه فعاليت مي‌کنند بسيار محدودند و متاسفانه در مجموعه تئاتر ديني، ما متولي ويژه‌اي نداريم.

وي ادامه داد: تئاتر ديني مخاطب وسيعي دارد و نمايش ما در سال گذشته يکي از پر مخاطب‌ترين نمايش‌هاي تئاتر شهر بود.

من که مدت‌هاست در حوزه نمايش‌هاي ديني فعاليت مي‌کنم به دنبال جمع کردن مخاطب مذهبي و ديني براي تماشاي آثارم نيستم زيرا شخص مذهبي از آداب و تشريفات ديني آگاه است و اطلاعات و مستندات تاريخي را مي‌شناسد.

ما به دنبال مخاطبان اهل تئاتر هستيم. در واقع آنها بينندگان اصلي ما هستند و مي‌خواهيم بدين وسيله آنها را از وقايع ديني آگاه سازيم.

نمايش «تا اشکستان» که ساعت 19 هر روز به روي صحنه سالن اصلي فرهنگسراي نياوران رفت کاري از گروه سايه بود و سوگواره نمايشي حضرت زهرا (س) را روايت مي‌کرد.

در نمايش «تا اشکستان» يک صومعه را مي‌بينيم و تعدادي مسيحي مومن که شيث (يک مومن وارسته) از آنان مي‌خواهد که همچنان بر اين ايمان تاکيد داشته باشند و از گرويدن به دين اسلام که ديگر دين‌ها را تهديد مي‌کند، پرهيز کنند.

در آنجا يوحنا کشيش و راهب بزرگ شبانه روز وقت خود را در اتاق مطالعه مي‌گذراند تا به راز خاتم پيامبران پي ببرد. شيث هم قرار است که به هند برود تا در آنجا در ديدار با يک صوفي بزرگ از راز اين پيامبر سر درآورد. اما يوحنا به اين قضيه رسيده که پيامبر اسلام آخرين فرستاده خداست؛ اما شيث از او مي‌خواهد از رفتن به سوي اين پيامبر جلوگيري کند تا او برود و برگردد.

شيث مي‌رود و دير مي‌آيد چر اکه در اين فاصله پيامبر به ديار باقي مي‌شتابد. برخي از مسلمانان با رفتن رسول خدا، دنيازده مي‌‌شوند و ميان آنان اختلاف ايجاد مي‌شود تا حقانيت حضرت علي(ع) و خاندان رسول خدا را پايمال کنند.

بخشي از سپاهيان اسلام براي چپاول قدرت، مرزها و اردوگاه جنگي را ترک مي‌کنند و اسعد خدمتکار صومعه را هم با خود مي‌برند تا از او براي برخي کارها کمک بگيرند. هدف يوحنا هم از فرستادن اسعد رسيدن به اين نکته است که حالا جانشين بر حق رسول خدا چه کسي است؟

 او در عين حال بي‌تابانه به اين نکته اشاره مي‌کند که چرا او فرصت ديدار پيامبر از نزديک را از دست داده است؟! بنابراين نمي‌خواهد از ديدار جانشين او غفلت کند. بالاخره شيث مي‌رسد و بر خاتم بودن حضرت محمد(ص) از جانب آن صوفي بزرگ تأکيد مي‌کند.

آنان شبانه مي‌شتابند تا به ديدار حضرت علي(ع) که در کتاب آسماني‌شان از او به نام ايليا ياد شده است، بروند. غافل از اينکه مسلمانان براي بيعت گرفتن از حضرت علي به در خانه‌اش هجوم برده و فاطمه و طفل در شکمش را با لگد کوفتن بر در از بين برده‌اند.

آنان حتي پاي در خانه‌اش را سوزانده‌اند. با رفتن آنها از دم در، شبانه اهل بيت حضرت فاطمه(س) را به گورستان بقيع مي‌برند تا او را دور از چشم نااهلان دفن کنند.

به گفته حميد حرا کارگردان نمايش «تا اشکستان»، گروه سايه که اين اثر را به تماشا گذاشته است، متشکل از عواملي حدود 60 نفر است که از اين تعداد 20 نفر گروه فرم، 10 نفر بازيگر، و باقي پشت صحنه نمايش هستند.

«تا اشکستان» در 8 پرده ارائه ‌شد و گاهي با آمدن تصاويري که توسط پروژکشن به نمايش در مي‌آمد، پرده عوض مي‌شد.

دکور اين اثر دو نماي متفاوت از صومعه يوحنا و کوچه بني هاشم را به تصوير مي‌کشيد.

حميد حرا در پايان با بيان اينکه از طرف ارگان دولتي هيچ حمايتي از نمايش «تا اشکستان» صورت نگرفته است، گفت: تا اين لحظه هيچ حمايتي از ناحيه ارگان‌هاي دولتي از نمايش «تا اشکستان» صورت نگرفته است.

البته قول‌هايي به ما داده شده که مستلزم تاييد مراتب بالاتر است. تلاش ما اين است که با حمايت اسپانسر بتوانيم اجراي اين نمايش را ادامه دهيم.

طراح حرکات فرم اين اثر به عهده سعيد داخ بود.

کوروش رضايي، سيدجواد طاهري، علي يعقوب‌زاده، عليرضا عمراني، سيدوحيد مير يونسي، سيدعلي سجادي، زين‌العابدين تقي‌پور، رضا حجارزاده، مصطفي يعقوبي، سعيد شيخ الاسلام، مهدي بهي‌زاد و.... در اشکستان نقش آفريني کردند.

گروه هنري سايه کار خود را در سال 1379 با رويکرد انتقال مفاهيم ديني و با استفاده از ابزار تاثير گذار تئاتر و با حفظ فرهنگ و هنر اسلامي و با بهره گيري از جوانان و پيشکسوتان اين حوزه فعاليت هنري  آغاز کرد.

نخستين نمايش اين گروه سوگواره نمايشي «بيرق ماندگار» به مناسبت شهادت حضرت زهرا (س) در تالار مولوي دانشگاه تهران بود، که با استقبال بازديد کنندگان همراه شد.

از فعاليت‌هاي اين گروه تاکنون مي‌توان از اجراي نمايش‌هاي «بغضي که ماند»، «تا اشکستان» ،«آن سوي پنجره»، «طالب‌« و «ضيافت اشک» نام برد.

نمايش «تا اشکستان» تا 6 ارديبهشت ماه در سالن اصلي فرهنگسراي نياوران به روي صحنه بود.

 

دوشنبه 11 ارديبهشت 1391 - 10:55


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری