چهارشنبه 26 تير 1398 - 20:52
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

كتاب

 

اكرم اماني

 

خصائص اميرالمومنين علي بن ابيطالب (ع)

 

- خصائص اميرالمومنين علي بن ابيطالب (ع)

- امام حافظ ابي عبدالرحمان احمد بن شعيب نسائي الشافعي

- تصحيح: محمد هادي اميني نجفي

- کتابهاي جيبي وابسته به انتشارات اميرکبير، چاپ اول 1390

- شابک: 4- 1330- 00- 964- 978

- قيمت: 2000 تومان

امام حافظ ابي عبدالرحمان احمد بن شعيب نسائي – نويسنده­ي کتاب خصائص اميرالمومنين – که صاحب يکي از کتابهاي صحيح شش گانه (صحاح سته) برادران اهل تسنن است، کتابهاي مختلفي تأليف کرده است. کتاب حاضر جمع آوري احاديث نبوي است، که در شأن اميرالمومنين علي (ع) و اهل بيت ايشان وارد شده است. علت تأليف اين کتاب اين است که وي در اواخر عمر از مصر به دمشق رفت. چون ديد عده­ي زيادي از منحرفين هستند که علي (ع) را نمي­ شناسند، اين کتاب را تأليف کرد که مناقب و فضائل علي (ع) از قول پيامبر (ص) است، به اين اميد که کسانيکه آن را مطالعه مي­کنند يا مي­شنوند هدايت شوند. اما مردم دمشق که تربيت شده­ي فرهنگ معاويه بودند، با ديدن کتاب، از او در مورد فضايل معاويه سوال کردند، نسايي گفت: اما معاويه، من فضيلتي در او سراغ ندارم مگر اين (فرموده­ي پيامبر) که «خدا شکمت را سير نکند.» مردم به او هجوم آوردند و آنقدر او را زدند که بيمار شد، سپس او را از مسجد بيرون کردند. نسايي گفت مرا به مکه ببريد. او را به مکه بردند و همان جا فوت کرد. عده­ي ديگر مي­گويند در دمشق به علت ضربات شديد مردم بيمار شد، سپس به رمله از شهرهاي فلسطين رفت و در همانجا شهيد و دفن شد؛ که ظاهراً خبر دوم صحيح­تر است.

مترجم – دکتر محمدحسن شجاعي فرد – در مقدمه­ي خود در اين کتاب درباره­ي اين اثر چنين مي­گويد:

1- اين مهم­ترين کتابي است که يکي از بزرگ­ترين علماي اهل تسنن در مورد ويژگي­هايي که اختصاص به اميرالمومنين علي(ع) دارد و بقيه صحابه در آن سهمي ندارند، نوشته شده است.  

2- در حديث­هايي از کتاب، مقايسه­اي بين علي (ع) و ساير صحابه به ويژه خلفاي راشدين آورده است که با برتري مطلق علي (ع) پايان داده است.

3- در اصل کتاب، فقط براي علي (ع) عنوان رضي الله عنه يا کرم الله وجهه آورده است. يعني نسايي خود را مقيد به آوردن عنوان رضي الله عنه براي بقيه­ي صحابه نکرده است. ما هم از اصل کتاب تبعيت کرده­ايم و بجاي عليه السلام عبارت رضي الله عنه يا يعني کرم الله وجهه را جلوي نام علي (ع) گذاشتيم.

4- بعضي از خبرها و حديث­هاي نقل شده توسط کساني است که ارادتي به علي (ع) نداشته و حتي مخالف هم بوده­اند که حکايت از محکم بودن سند دارد . . .

کتاب حاضر شامل 47 حديث به زبان عربي مي­باشد که معني آنها در ذيل هر حديث نوشته شده است و فصل بندي دارد و حديث­هاي وارده در خيلي از فصلها با مختصر تغيير، تکرار شده است که اين موضوع در کتب حديث بسيار معمول است. چون حديث­ها با راوي­هاي مختلف مختصر فرقي با هم دارند براي اطمينان حديث همه­ي راوي­ها را ذکر مي­کنند. البته کتاب اصلي اسناد و مراجع نداشت و اشکالاتي هم در آن بود، خوشبختانه مرحوم دکتر هادي اميني فرزند مرحوم آيت الله اميني صاحب الغدير، حدود پنجاه سال پيش با زحمت زياد اسناد و مراجع اين کتاب را عمدتاً از کتب برادران اهل تسنن است پيدا کرده و در پاورقي ذکر کرده­اند و پس از  تصحيح به چاپ آن اقدام نموده­اند.  

مترجم درباره­ي ترجمه­ي اين اثر مي­گويد: هرچند ترجمه­هايي از اين کتاب وجود دارد اما ظاهراً اين اولين ترجمه فارسي کتاب با اين ويژگيها بعد از هزار و صد و سي سال است. ضمن اينکه ترجمه لغات رعايت شده اما ترجمه محتوايي است؛ و براي تلخيص مطالب، راوي­هاي اوليه در ترجمه، ذکر نشده است، چون فقط اسامي است. ضمن اينکه براي استفاده­ي دانش پژوهان بخش عربي کتاب نيز آورده شده است. لازم به يادآوري است که در اين کتاب نسايي چند حديث آورده است که راويان آن ضعيف هستند و احتمالاً نسايي به دليل نکات آخر اين حديثها که در منقبت علي (ع) است،نهاآنها آنها را آورده است. اما چون مترجم نخواسته در کل کتاب دخالت کند، آن حديثها را علي رغم صحيح نبودن  آن آورده است تا کتاب به صورت کامل عرضه شود. همچنين بايد خاطر نشان ساخت که اين چند حديث ضعيف هرگز از عظمت اين کتاب کم نمي­کند.

برخي از عناوين احاديثي که در اين کتاب آمده است عبارت است از:

1- نماز اميرالمومنين، 2- عبادت علي (ع)، 3- منزلت علي (ع)، 4- فرمايش پيامبر درباره­ي علي (ع)، 5- گفتار نبي (ص)، 6- توجه دادن پيامبر که خواندن سوره­ي توبه با علي (ع) است، 7- علاقه نشان دهيد به دوستي علي (ع)، 8- جايگاه علي (ع) و نزديکي او به پيامبر، 9- برخورداري علي (ع) از خصوصيت رفتن روي دوش پيامبر (ص)، 10- تشويق در کمک به علي (ع) و . . .

درباره­ي نماز حضرت امير چنين آمده است که: «از حبه العربي شنيدم: از علي (ع) شنيدم مي­گفت: من اولين نفري هستم که با رسول الله (ص) نماز خواندم.»

همچنين درباره­ي عبادت حضرت در کتاب آمده که: «از عبدالله بن ابي الهزيل از علي (ع) گفت: من احدي از اين امت را نمي­شناسم که بعد از پيامبر ما، خدا را عبادت کرده باشد مگر من، زيرا قبل از اينکه احدي از امت او را عبادت کرده باشند من او را نه سال عبادت کردم.»

حديث ديگري درباره­ي توجه دادن پيامبر (ص) که خواندن سوره­ي توبه با علي (ع) است آمده: «از انس گفت: پيامبر (ص) ابوبکر را براي خواندن سوره­ي توبه فرستاد. پس صدايش زد و فرمود: هيچ کس نبايد اين امر را تبليغ کند، مگر مردي از اهل بيت من. پس علي را صدا زد و (مأموريت را) به او داد.»

همچنين درباره­ي علاقه نشان کردن به دوستي علي (ع) و دوري کردن دشمني با او چنين آمده است که: «از عامر بن وائله گفت: علي مردم را در رحبه گرد آورد و به آنها گفت: شما را به خدا قسم هر مرد مسلماني شنيده است رسول الله (ص) در روز غدير خم مي­فرمود آيا نمي­­دانيد من نسبت به خود مؤمنان به خودشان سزاوارترم. او ايستاده بود بعد دست علي را گرفت و سپس فرمود: هرکس من سرپرست او هستم پس علي سرپرست اوست. خدايا دوست بدار هرکس او را دوست بدارد و دشمن بدار هرکس او را دشمن بدارد.»

در آخر کتاب نيز نمونه­اي از نسخ اصلي کتاب خصايص (چاپ مصر) آورده شده است.

 

 

سه‌شنبه 5 ارديبهشت 1391 - 9:21


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری