جمعه 27 مرداد 1396 - 9:43
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

گزارش

 

سازمان تبليغات اسلامي

 

نوآوري‌هاي فروش کتاب در فضاي مجازي

 


هدف ما در اين مطلب معرفي و ارائة ابتکارات و فعاليت‌هاي خلاقانه‌اي است که براي فروش کتاب در فضاي مجازي انجام شده است. در ابتدا، لازم است به انواع فعاليت در فضاي مجازي با موضوع کتاب اشاره‌اي داشته باشيم. فعالان حوزة کتاب در فضاي مجازي عبارت‌اند از: شرکت‌هاي چاپ و نشر و توزيع کتاب، شبکه‌هاي اجتماعيِ کتاب‌محور، مراجع آنلاين و گروه‌هاي فعال در حوزة کتاب در شبکه‌هاي اجتماعي مجازي. زمينة فعاليت هريک از اين گروه‌ها در شکل بيان شده است. همچنين در شمارة اول فصل‌نامة کتاب مهر، ويژة همايش رسانه‌هاي اجتماعي و کتاب، که سال گذشته از سوي انتشارات سورة مهر برگزار شد، نيز دربارة آن بحث شده است.

فعاليت آنلاين با تمرکز بر روي فروش کتاب

اما زماني که اين فعاليت آنلاين دربارة کتاب را از ديدگاه فروش بررسي مي‌کنيم گونه‌هاي وسيعي از فعاليت به اين شکل اضافه مي‌شود؛ مانند فروشگاه‌هاي آنلاين کتاب (online bookstore)، باشگاه‌هاي تخفيف کتاب، اجارة نسخة الکترونيک کتاب، بازاريابي کتاب از طريق رسانه‌هاي اجتماعي و فهرست‌سازي يا ايجاد کاتالوگ کتاب‌ها.

آمازون

آمازون بزرگ‌ترين نمونة بارز فروشگاه‌هاي آنلاين کتاب است. اين سايت در سال 1995 تأسيس شده و يکي از اولين وب‌سايت‌هايي بود که به فروش کتاب از طريق اينترنت پرداخت. از ابتکارات آمازون در فروش کتاب مي‌توان به امکان ايجاد پروفايل توسط فرد و اضافه کردن کتاب‌هاي مورد علاقه و همچنين امتياز دادن به آن‌ها، امکان نگارش نقد و نظر در مورد کتاب و پيشنهاد کتاب‌هاي مورد علاقه به ديگران اشاره کرد.
1ـ1 ارائه دو گونه نقد دربارة کتاب
آمازون براي هر کتاب دو گونه نقد جداگانه ارائه مي‌کند؛ يکي نقدي که نويسندگان و ويراستاران يا کارشناسان دربارة کتاب نوشته‌اند و ديگري نقدي که مشتريان و خوانندگان سايت دربارة کتاب نوشته‌اند. اين مورد تا حدودي شبيه خريد گروهيِ کتاب و بهره‌گيري از نظر ديگران است. مانند اين است که هنگام خريدِ کتاب با چند نفر از دوستان خود، که کتاب را خوانده‌اند، صحبت مي‌کنيد و نظر آن‌ها را دربارة کتاب جويا مي‌شويد. يا اينکه قبل از خواندن کتاب، نقد چند نفر از نويسندگان و کارشناسان بزرگ را دربارة آن کتاب مطالعه مي‌کنيد، زيرا ممکن است در تصميم شما براي خريد کتاب مؤثر باشد. آمازون هنگام خريد کتاب به شما کتاب‌هاي ديگري را هم، که معمولاً به همراه آن کتاب خريداري شده‌اند، (also bought) پيشنهاد مي‌دهد که اين نيز ممکن است در خريد شما مؤثر باشد.
1ـ2 شبکة اجتماعي کتاب‌محور شلفاري
اين سايت در سال 2008 شبکة اجتماعي کتاب‌محور شلفاري را نيز به تملک خود درآورد. شلفاري يکي از شبکه‌هاي اجتماعي کتاب‌محور بزرگ است که در شناخت ذائقة مخاطبان و پيشنهاد فروش کتاب به آن‌ها بسيار دقيق عمل مي‌کند و توانسته تا حد زيادي به مطالعة رفتار خريد افراد به آمازون کمک برساند. يکي از نکات ظريفي که آمازون براي مطالعة رفتار کتابخواني افراد، با بهره‌گيري از سايت شلفاري، از آن استفاده کرده است دکمة لايک (like button) است که در توضيح آن اشاره مي‌کند در صورت استفادة شما از اين دکمه ما خدمات خاصي را به شما ارائه مي‌نماييم و تجربة خريد بهتري را برايتان فراهم مي‌کنيم.
1ـ3 کتابخوان الکترونيکي
از ديگر ابتکارات آمازون در فروش کتاب تهيه و توليد کتابخوان‌هاي الکترونيک اختصاصي با برندي خاص است. اين کتابخوان‌ها امکان خريد، مطالعه و استفاده از کلية خدمات آمازون را براي مخاطبان فراهم مي‌آورد. همچنين افراد از اين طريق مي‌توانند به طور پيوسته از فروشگاه آمازون خريد کنند و بلافاصله روي کتابخوانِ خود کتاب را داشته باشند، نقد و نظري را که مي‌نويسد در پروفايل آمازون خود و ديگر رسانه‌هاي اجتماعي به اشتراک بگذارد، کتاب را به دوستان خود در سايت آمازون و ديگر شبکه‌هاي اجتماعي پيشنهاد دهند و از امکانات تعاملي سايت آمازون بهره ببرند. اين کتابخوان قادر است 1400 کتاب را در حافظة خود نگه دارد.
1ـ4 مطالعة رايگان صفحاتي از کتاب
از ابتکارات ديگر اين سايت ارائة رايگان چند صفحة اول کتاب است که به فرد امکان نوعي تورق کتاب، قبل از خريد، و آشنايي نسبي با محتواي آن را مي‌دهد. اين کار به سيستم فروش بازِ کتاب شباهت زيادي دارد؛ سيستمي که در آن فرد مي‌تواند قبل از خريد کتاب آن را به نوعي در دست گرفته، فهرست، پيشگفتار، مقدمه و صفحات اوليه آن را مطالعه کند و تصميم بگيرد آيا اين همان کتابي است که به دنبالش بوده يا نه، و بعد آن را بخرد. در شماره‌هاي قبلي نشرية مهر، دربارة سيستم فروش بازِ کتاب مطالبي عنوان شده است.
1ـ5 اجارة کتاب
از ديگر امکاناتي که سايت آمازون به مراجعان و مشتريان کتاب‌هايش ارائه مي‌دهد اجارة کتاب در مدت‌زمان کوتاه و به طور موقتي براي اقشاري مثل دانشجويان است. به اين صورت که فرد با پرداخت هزينه‌اي بسيار کم، در مقايسه با هزينة خريد کتاب، با دريافت نام کاربري و کلمة عبور خاص، نسخة الکترونيک کتاب را براي مدت‌زمان محدودي در اختيار دارد. بعد از زمان تعيين‌شده، کلمة عبور فرد منقضي مي‌شود. در آن زمان کوتاه، فرد امکان مشاهدة متن به صورت الکترونيک، هايلايت کردن و همچنين يادداشت‌برداريِ قسمت‌هايي از متن را دارد.

باشگاه‌هاي تخفيف کتاب

باشگاه‌هاي تخفيف کتاب (discount book clubs) نيز گونة ديگري از فعاليت آنلاين دربارة کتاب و کتابخواني از ديدگاه فروش است. فرد با عضويت در اين باشگاه‌ها مي‌تواند از خدماتي نظير تخفيف ويژه و نيز خريد پکيج و بسته‌هاي کتاب برخوردار شود. شعار اين باشگاه‌ها «عضو شو، تخفيف بگير و پس‌انداز کن» (join and save) است. برخي از اين باشگاه‌هاي تخفيف کتاب در هنگام ثبت‌نام براي عضويت، اجازة انتخاب پنج کتاب با قيمتي برابر با يک کتاب را به فرد مي‌دهند، اما شرايطي را نيز قرار مي‌دهند؛ مثلاً اينکه فرد متعهد مي‌شود ظرف يک سال آينده چهار کتاب ديگر نيز خريداري کند. همچنين فرد بايد کتاب را با گروهي از افراد ديگر مطالعه نمايد. به عبارت ديگر يک گروه از افراد در اين باشگاه آنلاين عضو مي‌شوند يا اعضاي فعلي باشگاه گروهي تشکيل مي‌دهند و از ميان کتاب‌هاي مختلف پنج مورد را انتخاب مي‌کنند و با قيمت يک کتاب خريداري مي‌نمايند. در صورتي که فرد بعد از عضويت از اين بسته کتاب‌ها رضايت نداشته باشد مي‌تواند طي مدت زمان محدودي، بدون هزينه، آن را به باشگاه بازگرداند.

بازاريابي کتاب از طريق رسانه‌هاي اجتماعي

در يکي از مقالات شمارة سوم فصل‌نامه کتاب مهر (تابستان 90) به موضوع بازاريابي کتاب از طريق رسانه‌هاي اجتماعي (social media marketing) و در فضاي مجازي پرداخته شده است که در آنجا راهکارها و مکانيسم‌هاي مختلفي براي استفاده از انواع رسانه‌هاي اجتماعي مناسب جهت تبليغ و ترويج و معرفي کتاب و همچنين افزايش فروش کتاب از طريق استفاده از اين ابزارهاي جديد و تعاملي ارائه شده است. بسياري از نويسندگان و ناشران براي بازاريابي کتابشان در اينترنت روش فروش مستقيم را دنبال مي‌کنند که از روش‌هاي قديميِ بازاريابي است. در صورتي که رسانه‌هاي اجتماعي فرايندي سريع، آسان و ارزان براي ارتقاء جايگاه کتاب در ميان خوانندگان است. براي موفقيت در عرصة ارتباطات شبکه‌اي و حضور در شبکه‌هاي اجتماعي به عنوان يک شرکت بايد به جنبة تعامل و شبکة ارتباطات توجه کنيد، نه تبليغ. درست است که راه‌ها و روش‌هاي زيادي براي تبليغ محصول وجود دارد، تأکيد در اينجا بر اين است که چگونه با مشتري بالقوة خود تعامل و ارتباط برقرار کنيد و به شبکة ارتباطات او وارد شده و او را در شبکة ارتباطات خود داشته باشيد.
بهترين راه تشخيص اينکه بازاريابي رسانه‌هاي اجتماعي براي شما مفيد خواهد بود يا نه، نزديک شدن به آن به شيوه‌اي است که از ابتدا هدف ايجاد آن بوده است. بسياري از افراد راه اشتباه را براي استفاده و نزديک شدن به بازاريابي رسانه‌هاي اجتماعي برمي‌گزينند. جذب ترافيک و بازديدکننده بسيار زياد براي سايت به طور بالقوه امکان ايجاد کسب درآمد فراواني را به همراه دارد اما، قانون شمارة يک را فراموش نکنيد:
هرچه با شبکة افرادي که جذب کرده‌ايد اجتماعي‌تر رفتار کنيد، منافع بيشتري کسب و در نهايت ترافيک بيشتري نيز به سايت خود جذب خواهيد کرد و در نتيجه فروش بيشتري خواهيد داشت.

فهرست‌سازي يا ايجاد کاتالوگ کتاب‌ها

منظور از فهرست‌سازي يا ايجاد کاتالوگ الکترونيکي کتاب‌ها در فضاي مجازي گونه‌اي از فعاليت است که سايت لايبرري‌تينگ (library thing) انجام مي‌دهد.
اين سايت به اعضا و کابرانش اجازه مي‌دهد فهرستي از کتاب‌هايي که در کتابخانه شخصي خود دارند ايجاد و در اين سايت به اشتراک بگذارند. فرد با عضويت در اين سايت مي‌تواند در فهرست کتاب‌هاي کتابخانه‌هاي بزرگ دنيا جست‌وجو کرده و کتاب‌هاي مورد علاقة خود را انتخاب و فهرست و کاتالوگي از آن‌ها ايجاد و به ديگر اعضاي شبکة اجتماعي کتاب‌محور و همچنين ديگر دوستان خود از طريق ايميل و ديگر راه‌هاي ارتباطي ارسال نمايد. البته لازم به ذکر است که اين سايت با يک حساب کاربري رايگان امکان فهرست کردن فقط دويست کتاب را به اعضا مي‌دهد و بعد از آن فرد بايد با پرداخت ماهيانه حق عضويت تعداد بيشتري کتاب را به فهرست خود اضافه نمايد. درواقع درآمد اين سايت و شبکة اجتماعي کتاب‌محور از طريق حق عضويت اعضا تأمين مي‌شود.

نتيجه‌گيري

در يادداشت حاضر، ابتدا به معرفي دسته‌هاي گوناگون فعاليت آنلاين در عرصة کتاب پرداخته شد؛ سپس گونه‌هايي از ابتکارات و فعاليت آنلاين فروش کتاب در فضاي مجازي را معرفي کرديم. اميد است مثال‌هاي ارائه‌شده براي الگوگيري و تطابق‌دهي با شرايط خاص کشور ما در جهت ترويج هرچه بيشتر کتاب و کتابخواني مناسب باشند.


منابع
دانشنامة آنلاين ويکي‌پديا
سايت فروشگاه آنلاين آمازون
سايت شبکة اجتماعي کتاب‌محور شلفاري
سايت شبکة اجتماعي کتاب‌محور لايبرري‌تينگ
مقالة «بازاريابي کتاب از طريق رسانه‌هاي اجتماعي»، کتاب مهر، شمارة سوم (تابستان 90)
سايت ديتابيس باشگاه‌هاي تخفيف کتاب

 

چهارشنبه 23 فروردين 1391 - 8:42


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری