چهارشنبه 7 فروردين 1398 - 5:18
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

كتاب

 

اكرم اماني

 

مصر (مجموعه جهان ما)

 

- مصر (مجموعه جهان ما)

- محمد صدر هاشمي

- کتابهاي جيبي وابسته به انتشارات اميرکبير، چاپ اول 1390

- شابک: 5- 242- 303- 964- 978

- قيمت: 3000 تومان

در قرآن کريم آيات بسياري درباره­ي ضرورت و اهميت شناخت سرزمين­ها و اقليم­هاي ديگر آمده است. مجموعه جهان ما نيز در همين راستا و با هدف ترغيب جوانان ايران اسلامي به شناخت دنياي پيرامون تدوين و منتشر مي­شود. در هر کتاب از اين مجموعه يک کشور از زواياي گوناگون تاريخ و جغرافيا، سياست و اقتصاد، اجتماع و فرهنگ مورد بررسي و معرفي قرار مي­گيرد. کتاب حاضر نيز درباره­ي سرزمين و مردم مصر مي­باشد. مصر را بايد با مصر شناخت؛ با نيل، با هرم­هاي سه گانه، با فراعنه، با کاخ­ها و معابد پر هيبت الاقصر، و . . .

نيل عظمتي به درازاي تاريخ دارد؛ از دل آن زندگي­ها جاري شده و تمدن­ها برخاسته است. هرم­هاي سه گانه با معماري و اندوخته­هاي اسرارآميز خود، با سينه­هايي ستبر و قامت­هايي استوار، فاتحانه در مرز ميان تاريخ و ماقبل  آن ايستاده­اند. پيش از اين همه، در عظمت اين سرزمين همين بس که خاستگاه انبياي الهي بوده است و رسولاني چون موسي (ع) و يوسف (ع) آموزه­هاي آسماني را به مردم اين ديار هديه کرده­اند. تنها شناسنامه­ي باستاني مصر نيست که چنين اعتبار و منزلتي به آن بخشيده است، تاريخ هزار و چند ساله­ي دوره­ي اسلامي نيز بر آن اعتبار و منزلت افزوده است. قرن­ها قاهره مرکز علمي و فرهنگي جهان اسلام و مصر مقصد بسياري از عالمان و اديبان و سياحان جستجوگر بوده است . . .

پس از پيشگفتار و مقدمه مؤلف به مناطق جغرافيايي، عوارض طبيعي، رودخانه­ها و درياچه­ها و آب و هوا مي­پردازد و عنوان مي­کند که مصر به لحاظ ويژگيهاي جغرافيايي به چهار منطقه عمده تقسيم مي­شود. بطور کلي نويسنده در اين قسمت به بررسي سرزمين و اقليم مصر مي­پردازد و به رودخانه­ها و درياچه­هاي مهم آن اشاره مي­کند. در قسمت بعدي نگارنده مصر را در عرصه­ي روزگار و بين امپراتوري­هاي قديمي و جديد بررسي مي­کند و مي­گويد: در ميان تمدن­هاي کهن تاريخ، مصر اولين تمدني بود که قواعد نگارش را با نشانه­هاي تصويري ابداع کرد. مصريان باستان که به ثبت حوادث و رويدادهاي زمانه علاقمند بودند، توانستند با اين شاهکار فرهنگي فرازهاي بلندي از تاريخ باستان را به نام خود رقم بزنند و بدين سان مصر اولين تمدني بود که داراي تاريخ مکتوب گرديد، لذا به عنوان مادر تمدن بشري شناخته شد . . .

قسمت بعدي کتاب به زندگي و مردم مصر، از جمله نژاد، زبان، دين، پيروان و اديان و مذاهب، تشکيلات ديني، دانشگاه­ها، خانواده و . . . اختصاص دارد.

نگارنده در ادامه به ورود اسلام به اين سرزمين اشاره مي­کند و مي­گويد از اواخر قرن چهارم ميلادي تا ورود اسلام به مصر، مسيحيت دين غالب مردم اين سرزمين، و اسکندريه از بزرگ­ترين مراکز تبليغ مسيحيت در شرق بود. ورود اسلام به مصر در عهد خليفه­ي دوم با مقاومت چنداني روبرو نشد، زيرا نفرتي که مردم مصر از شيوه­هاي حکومتي حاکمان رومي داشتند و تنگناهايي که به لحاظ مذهبي بر آنان تحميل مي­شد سبب شده بود آنان به دنبال زمينه­هايي براي رهايي از چنين شرايط نامطلوب باشند، لذا ورود مسلمانان با شعارهاي ساده اما انساني و دلنشين به عنوان عنصري آزادي بخش تلقي شد و مورد استقبال قرار گرفت به گونه­اي که در کمتر از يک قرن، اسلام دين غالب مردم شد . . . در مصر باستان خانواده اساس زندگي و سنت معمول جامعه نظام تک همسري بود و چند همسري – بجز دربارهاي سلاطين – به ندرت وجود داشت. خانواده در مصر باستان متشکل از شوهر، همسر و فرزندان او بود. در نظام خانواده عناويني چون پدر، مادر، خواهر و برادر وجود داشت و ديگر القاب چون عمو، دايي و . . . کاربرد نداشت.

عيد فطر از اعياد مذهبي مردم مصر است که ميراثي از گذشته است و همواره با جشن و سرور خاصي همراه مي­باشد. مردم مسلمان مصر چند روز مانده به عيد به استقبال اين روز خجسته مي­روند و شب عيد را با خواندن آوازهايي خاص که از سروده­هاي قديمي و ريشه در اساطير مصر باستان دارد، مي­گذرانند. در روز عيد پس از خواندن نماز عيد به ديدار اقوام و خويشان و زيارت قبور اموات مي­روند. مصريان در تعطيلات ويژه­ي عيد به برگزاري مسابقات ورزشي و بازيهاي مختلفي چون بازي با چوب و آتش بازي مي­پردازند . . .

سياست و حکومت مصر بخش بعدي اين کتاب را شامل مي­شود که در آن به قانون اساسي، قوه­ي مجريه، مقننه، قضائيه، فعاليت احزاب و روابط ايران و مصر اشاره مي­شود. همچنين بخش کشاورزي، خدمات، صنعت و معدن و بازرگاني خارجي اقتصاد و معيشت مردم مصر را شامل مي­شود.

نگارنده در ادامه به ادبيات، هنر، تئاتر، سينما، موسيقي و رسانه­هاي مردم مصر مي­پردازد و مي­گويد: در پي تأسيس مراکز پژوهشي در حوزه­ي زبان و ادبيات، اين کشور دوره­اي از شکوفايي را آغاز کرد و از چنان پويايي برخوردار شد که بسياري از صاحب نظران نهضت ادبي و احياي ميراث فرهنگي اعراب را مديون اديبان و فرهيختگان مصري دانسته­اند . . .

هنر يکي از مؤلفه­هاي اصلي تمدن مصر باستان است، به ويژه آثار به جاي مانده که آميزه­اي از باورهاي ديني، اسطوره­ها، تخيلات شاعرانه و واقعيت­هاي زندگي و ارزش­هاي رايج آن زمان که در صورت­هايي پر جلال و شکوه نمايش داده شده است . . .

بخش پاياني کتاب به سفر و گردشگري مصر اختصاص دارد و نويسنده به اماکني همچون قاهره، مسجد جامع ابن طولون، جامع الازهر، مسجد و مدرسه­ي سلطان حسين، حمام­هاي قديمي قاهره، مسجد رأس الحسين، مقام حضرت زينب (س)، مرقد سيده­ي نفيسه، برج قاهره، موزه­ي مصر، موزه­ي هنرهاي اسلامي، رودخانه­ي نيل و . . . به عنوان جاهاي ديدني مصر اشاره مي­کند و در انتهاي کتاب نيز به معرفي آثار باستاني اسکندريه – يکي از زيباترين شهرهاي مصر در ساحل مديترانه – از جمله قلعه­ي قايتباي، موزه­ي آبي، کتابخانه جديد اسکندريه، کوه موسي و قله­ي کاترينا و . . . مي­پردازد.        

 

 

 

شنبه 19 فروردين 1391 - 14:16


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری