پنجشنبه 2 خرداد 1398 - 5:9
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

كتاب

 

اكرم اماني

 

نقش جنبش­هاي معنوي نوظهور در جنگ نرم

 

 

- نقش جنبش­هاي معنوي نوظهور در جنگ نرم

-حميدرضا مظاهري سيف

- موسسه فرهنگي بهداشت معنوي – عصر آگاهي، چاپ اول 1390

- شابک: 1-7-91246- 600-978

قيمت: 2500 تومان

حق و باطل همواره روياروي هم بوده­اند و در اين رويارويي از شيوه­ها و راه­هاي گوناگوني براي پيروزي خود استفاده مي­کنند. اما تفاوت بزرگي که ميان شيوه­هاي دشمني باطل و روش­هاي مبارزه­ي حق وجود دارد، اين است که هيچ گاه ارزش­هاي باطل را بکار نمي­گيرد نه در حقيقت، نه در باطن و نه در ظاهر؛ زيرا اساساً امکان ندارد، چون فريب و دروغ از ساختار ارزشي حق بيرون است و در واقع حقي که با دروغ و فريب به ميدان بيايد به راستي حق نيست. اما باطل به راحتي خود را در چارچوب ارزشي حق قرار مي­دهد و رنگ و لعاب آن را به خود مي­گيرد، تا راه نفوذش را در جبهه­ي حق باز کند. جنبش­هاي نو پديد معنوي را مي­توان از ديدگاه­هاي مختلف مورد بررسي قرار داد، از منظر کلامي – فلسفي، از منظر عرفاني، از منظر جامعه شناختي، از منظر روان شناختي و دست آخر از منظر علوم استراتژيک. با استفاده از ديدگاه اخير آشکار مي­شود که سرمايه گذاري­هاي عظيم و برنامه ريزي­هاي بلند مدتي براي توليد و توسعه­ي جنبش­هاي نو ظهور صورت گرفته است . . .

فرضيه­ي تحقيق حاضر اين است که جنبش­هاي معنوي نوپديد يا به اختصار جمن­ها، ابزارها و راهکارهايي براي نبرد نرم هستند، که با تغيير فرهنگ ديني مردم، فرهنگ سياسي را دگرگون مي­کند. حميدرضا مظاهري – نويسنده کتاب – پس از مقدمه­اي کوتاه ابتدا به تعريف جنگ نرم، نقش فرهنگ ديني در جنگ نرم و عناصر مؤثر فرهنگ ديني بر فرهنگ مي­پردازد و پس از آن به چيستي جنبش­هاي معنوي نو پديد، اهداف آن، تکثرگرايي، شک گرايي، احساس گرايي، ناعقل گروي در دين ورزي و خودمحوري معنوي اشاره مي­کند.

مظاهري درباره­ي جنگ نرم مي­گويد: تعاريف زيادي از جنگ نرم وجود دارد، برخي از اين تعاريف بسيار شبيه تعاريفي است که از جنگ رواني ارائه مي­شود، اما در واقع جنگ رواني تفاوت زيادي با جنگ نرم دارد. جنگ نرم در برابر جنگ سخت قرار دارد و جايگزيني براي جنگ­هاي نظامي است. اما جنگ رواني مکمل انواع جنگ است و در انواع جنگ­هاي نرم و سخت کاربرد دارد. بنابراين هرگاه جنگ سخت در ميان باشد به احتمال زياد جنگ رواني نيز هست؛ اما جنگ نرم در آن جبهه هيچ معنايي ندارد. البته در خصوص جنگ نرم بايد گفت که هميشه با جنگ رواني همراه است و جنگ رواني يکي از ضروريات جنگ نرم است. نگارنده در پايان ساده­ترين تعريف جنگ نرم را چنين بازگو مي­کند: «تلاش غيرنظامي براي ايجاد تغييرات فرهنگي در رقيب، به طوري که در جهت منافع مهاجمان بازي کند.»

نظر مظاهري درباره­ي جنبش­هاي معنوي نوپديد اينگونه است که او معتقد است اديان جديد يا جنبش­هاي ديني نوپديد بطور مشخص از عصر روشنگري به تدريج از گوشه و کنار قلمرو تمدن غرب يا مناطقي که مهاجمان و مهاجران غربي قدم گذاشته بودند، سر برآوردند. در دهه­هاي 1960 و 1970 اين موج به شدت گسترش يافت و با حمايت کانونهاي ثروت و قدرت و تلاش بي وقفه­ي مراکز علمي و مؤسسات فرهنگي به پديده­اي جهاني تبديل شد. امروزه در جهان هزار دين تازه و جنبش معنويت گراي نوظهور پديد آمده و روز به روز بر تعداد آنها افزوده مي­شود . . .

با اين همه تاکنون کوشش­هايي براي تعريف جنبش­هاي ديني نوپديد صورت گرفته اين جنبش­ها نمونه­هاي جهاني هستند، برخي در يک منطقه­ي خاص و چند کشور فعاليت دارند و برخي فقط توانسته­اند در يک کشور رشد کنند و پيش روند . . .

نويسنده از جنبش­هاي معنوي نوپديد براي سهولت و اختصار با عنوان جمن ياد مي­کند و 5 محور؛ تکثرگرايي، شک گرايي، احساس گرايي، ناعقل گروي و خود محوري معنوي را مهمترين اهداف يک جنبش معنوي نوپديد مي­داند. مظاهري درباره­ي اهداف جمن­ها مي­گويد: اهداف جمن­ها به صورت آثاري در زندگي و شخصيت افرادي که تحت تأثير تعاليم آنها قرار دارند، بروز مي­کند و به زندگي آنها شکل مي­دهد. در کشور ما شرايط فرهنگي، اقتصادي، اجتماعي و طبقات اجتماعي که هدف جمن­ها قرار گرفته­اند به گونه­اي بوده است که برخي از اين اهداف به صورت برجسته­اي در شخصيت و سبک زندگي آنها مؤثر واقع شده است.

وي معتقد است جمن­ها در بين کساني گسترش پيدا مي­کنند که سه ويژگي داشته باشند: اول، سطح متوسط به بالاي مطالعه و کلاس فرهنگي؛ دوم، دارايي کافي براي تامين هزينه­­هاي مربوطه نظير خريد کتاب و نشريات، پرداخت شهريه براي دوره­هايي که برگزار مي­شود و ساير هزينه­هاي جانبي؛ سوم، کمي فراغت که فرصت پرداختن به اموري نظير مطالعه و تمرينات و شرکت در دوره­ها را فراهم سازد . . .

بررسي­هاي ميداني نشان مي­دهد که بيشتر مخاطبان نشرياتي که مروج جمن­ها هستند، در مناطقي زندگي مي­کنند که معمولاً بالاي شهر ناميده مي­شود. تمام مؤسساتي که در زمينه­­هاي مربوط به جنبش­هاي معنوي نوپديد فعاليت دارند و دوره­ها يا کارگاه­هايي را در اين باره برگزار مي­کنند در مناطق مرفه شهرها بويژه شهر تهران قرار دارند . . .

در ادامه نگارنده به بررسي عناويني همچون؛ کارکرد جنبش­هاي معنوي نوپديد، تحير در تشخيص حق و باطل و دشمن شناسي، بحران هويت ديني، تعارض ميان نمادهاي ديني و معاني آنها، واکنش احساسي به جاي کنش عقلاني و خودمحوري سياسي مي­پردازد.

مظاهري سخن پاياني خود را اينگونه بيان مي­دارد که جنگ ميان حق و باطل امروز آغاز نشده و امروز هم به پايان نخواهد رسيد، اين ستيزي ادامه دار است و به صورتهاي مختلف سخت و نرم و در عرصه­هاي گوناگوني از جمله در زمينه­ي جنبش­هاي معنوي نوپديد همچنان ادامه خواهد داشت. رويدادهايي مثل آشوب­هاي بعد از انتخابات 88، تنها جلوه­هاي خشن و قانون شکنانه­ي اين نبرد هستند، که البته با ماهيت جنگ نرم بسيار متفاوت است. مهاجمان جنگ نرم تغييرات فرهنگي را دنبال مي­کنند، به صورتي که فرهنگ سياسي مردم را تغيير دهند که با اين تغييرات حکومتي که بر پايه­ي اراده­ي مردم و بر بنياد جمهوري اسلامي شکل گرفته ديگر هيچ پايه و اساسي نخواهد داشت . . .

حاصل اينکه يکي از مهمترين ابزارهاي جنگ نرم جنبش­هاي معنوي نوپديد هستند. جمن­ها مي­توانند با ايجاد تغييراتي در فرهنگ ديني، فرهنگ سياسي پشتوانه­ي نظامي جمهوري اسلامي را دگرگون کنند. هم از اين رو براي حفظ نظام و پاسداري از کيان ملي لازم است روند رو به گسترش آنها در کشور مهار شود.       

 

 

 

چهارشنبه 16 فروردين 1391 - 9:31


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری