پنجشنبه 8 تير 1396 - 18:47
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

كتاب

 

محمدرضا صادقي

 

نگاه تيزبين در آن بالا بلند

 

نگاهي به کتاب« دکل ابوذر» نوشته: سردار فتح الله جعفري

 

 کتاب«دکل ابوذر» بعد از کتاب«چزابه»، دومين کتاب خاطرات فتح‌الله جعفري محسوب مي شود که توسط دفتر ادبيات و هنر مقاومت حوزه هنري سازمان تبليغات اسلامي منتشر شده است. راوي در اين کتاب اهميت دکل ابوذر را در روزهايي که همه آزادسازي خرمشهر را انتظار مي‌كشيدند، بازگو  كرده است. درباره اين کتاب مي توان از زواياي مختلف بحث کرد، اما نکته کليدي آن است که در يک موقعيت جنگي، گاه علاوه بر نيروهاي انساني، اشياء و جلوه هاي طبيعي هم هويت مستقل و تاثيرگذاري به خود مي گيرند و در يادآوري يک نبرد تاريخي معمولا ازعناصر تاثير گذار بر آن موقعيت جنگي هم به عنوان يک عنصر تاثيرگذار ياد مي شود. به عنوان مثال، در يادآوري جنگ هاي صدر اسلام، نام بعضي از نبردهاي بزرگ آن دوران همراه با نام مکان وقوع آن رويداد ياد مي شود. مانند جنگ هاي احد و خندق که هر دو برگرفته از نام مکان وقوع نبرد است. اين موضوع درنبردهاي دوران هشت سال دفاع مقدس ملت مسلمان ايران در مقابل متجاوزان به آب و خاک جمهوري اسلامي ايران هم صدق مي کند. در اين دوران هم نام بعضي از اشياء و پديده هاي طبيعي با نبردهاي رزمندگان اسلام عجين شده که از آن جمله مي توان به دکل ابوذر درحاشيه رود کارون اشاره کرد. اين عنوان براي بسياري از رزمندگان دوران دفاع مقدس به ويژه فرماندهان و ديده بانان در جبهه هاي جنوب کشور نام آشنايي است.

 در اين زمينه، اخيراً کتابي هم منتشر شده که خاطرات سردار فتح الله جعفري درباره نقش دکل ابوذر در دوران دفاع مقدس است. اين کتاب پانصد وشصت و يکمين محصول دفتر ادبيات و هنر مقاومت حوزه هنري است که در بخش خاطرات جنگ ايران و عراق، يکصد وهفتاد و نهمين کتاب محسوب مي شود و توسط انتشارات سوره مهر درتهران چاپ و منتشر شده است. در بخش مقدمه اين کتاب آمده است، نام اين دکل را حسن باقري گذاشت؛« دکل ابوذر» اما پيش از آن يک دکل مخابراتي بود که در روزهاي جنگ هم فعال بود و کار مي کرد.

تنهايي اين دکل در بيان هاي گسترده شرق کارون، بي شباهت به تنهايي ابوذر در صحراي ربذه نبود. يافتن اين شباهت ها و نزديک کردن اشيا و شخصيت ها، آن هم در روزهاي پر هياهوي جنگ، نشان از يک ذوق ديني و اعتماد به نفس عجيب دارد.

سردار فتح الله جعفري در اين کتاب کم حجم، اهميت اين دکل را در روزهايي که هيچ خبري از آزادي خرمشهر نبود، بازگو کرده است. او به ما مي گويد حسن باقري چگونه از بالاي اين دکل مراقب منطقه بود تا روزي از شرق کارون نيروهاي ايراني را براي رسيدن به خرمشهر هدايت کند. صبوري او و ديده بان هاي ديگر نام اين دکل را در ادبيات جنگ ماندني کرد. ماندني کرد تا به ما بگويد تا چه اندازه جزييات با اهميت در دفاع هشت ساله مان وجود دارد که هنوز ناگفته مانده است.

ماجراهايي که راوي کتاب تعريف مي کند مربوط به ماه هاي نخست جنگ است؛ زماني که هنوز بسياري از شهرها و بخش هاي کشورمان در اشغال نيروهاي دشمن قرار دارد. او به عنوان يک نيروي اطلاعات عملياتي به عمق مواضع دشمن نفوذ و اطلاعات لازم را به فرماندهان مربوطه منتقل مي کند. از جمله اين فرماندهان، حسن باقري (مسئول و بنيانگذار اطلاعات عمليات سپاه بود که در عمليات آزادسازي خرمشهر، فرمانده قرارگاه نصر بود. او در نهم بهمن 1361 در فکه به شهادت رسيد.) است که بعد از دريافت اطلاعات اوليه از راوي (سردار فتح الله جعفري)، ازجايگاهي در بالاي دکل ابوذر، جزئيات نقطه مورد نظر را مي کاود و به اطلاعات تازه و مفيدي در اين منطقه دست مي يابد. راوي سعي کرده اين صحنه ها را با جزئيات بيشتري براي مخاطب توضيح دهد:««طبق برنامه، بايد به دکل ابوذر مي رفتم. نزديک غروب به آنجا رسيدم. آرام و با حوصله، پله هاي فلزي را بالا رفتم. حدود يک ساعت طول کشيد تا به بالاي دکل رسم. هنوز نفس نفس مي زدم که در ميان نور عصرگاهي، برادر حسن را ديدم که روي دکل و پشت دوربين، غرق تماشاي منطقه است...ديده بان آرام حرف مي زد؛ اگر چه حسن توجه اي به ما نداشت. ديده بان اشاره به حسن کرد و در گوشي گفت: دو ساعتي مي شود که برادر حسن چشم از دوربين برنداشته. يک بار تمام منطقه را کنترل کرد که يک ساعت طول کشيد. بعد به فکر فرو رفت و بعد از کنترل نقشه و عکس هوايي، دوباره منطقه را زير نظر گرفت...»  (ص 17)

موقعيت جغرافيايي محل قرار گرفتن دکل ابوذر هم با جزئيات بيشتري روايت شده تا مخاطب تصوير ذهني و عيني منسجمي از موقعيت دکل در منطقه داشته باشد: من در ميان آسمان ها بودم و زمين زير پايم بود. رودخانه کارون را ديدم که زير نور خورشيد، برق مي زد و يکي دو کيلومتر دورتر، دور دکل پيچ مي خورد و رو به جنوب مي رفت. جنوب دکل، دشت بود اما در غرب، درختچه هاي کوتاهي ديده مي شد.

تقريبا در اکثر صفحه هاي کتاب زير نويس هاي آمده که توضيحات لازم درباره اشخاص و مکان هاي اسم برده شده در متن خاطرات راوي به مخاطب ارائه شده است.

در پايان کتاب، 10 تصوير ضميه مطالب کتاب شده که در توضيح آنها آمده است: عکس هاي انتخاب شده براي نشان دادن دکل ابوذر از آلبوم عکس سردار شهيد حسن باقري است.  

 

شنبه 27 اسفند 1390 - 13:53


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری