جمعه 28 دی 1397 - 2:54
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

كتاب

 

ياسر حمزه لوي

 

کلاغ قصه

 

نگاهي به شايد همين اطراف باشد

واژه کلاغ قصه براي هر خواننده اي تدايي کننده داستان هاي کودکانه است اما اينبار عباسعلي سپاهي يونسي از اين اصطلاح در خلق اثرش با مزمون شعر استفاده کرده است.شايد همين اطراف باشد کتابي در حيطه شعر کودکان از همين نويسنده وانتشارات امير کبير مي باشد.گرچه در متن اشاره اي مستقيم به هدف از نگارش کتاب نشده است اما با مطالعه دقيق اشعار مي توان به اين اهداف پي برد.کتاب مزکور شامل هفده قطعه شعر در غالب شعر نو  يا اصطلاحا شعر نيمايي است. در نگارش ذکر شده سعي بر آن بوده تا  با پرهيز از تقليد به خلق اثري متفاوت رسيد.همان طور که اشاره شد گرچه نويسنده سعي بر اجتناب از اين تقليد نموده است اما رنگ و بوي اشعار شاعران اين سبک در اين کتاب ديده مي شود به طوري که حتي اين تاثير را مي توان در نام قطعات نيز مشاهده نمود.در ادامه به بررسي هر يک از اين اشعار مي پردازيم.

اگر بيايي از سفر قطعه آغازين کتاب مذکور که در وصف غيبت امام زمان (عج) و همچنين درد فراق شاعر در دوري از او سروده شده است، اين باور را در ذهن مخاطب ايجاد مي کند که تاکيد بيشتر شاعر بر مسائل مذهبي مي باشد. اما در واقع چنين نيست و زمينه سروده هاي شاعر بسيار پراکنده و همچنين در ارتباط با موضوعات مختلف اجتماعي- فرهنگي – مذهبي و غيره مي باشد. شايد انتخاب اين فطعه به عنوان آغاز کننده به دليل دادن  بار معنوي بيشتر به کتاب است. در هر صورت در ارتباط با محتواي قطعه مي توان گفت که شاعر توانسته است با استفاده از کلمات و نشانه هاي ظهور و غيبت امام زمان (عج) به مقصود خود رسيده باشد کلماتي از اين دست : جمعه، غم هجران، وسعت جهان و...

کلاغ قصه ها سروده بعدي اين شاعر در اين مجموعه مي باشد که اشاره بر داستان هاي کودکي دارد.در اين قطعه سعي بر آن بوده است که مخاطب را با استفاده از فضايي تاريک و غم آلود به دوران کودکي باز گردانده و اين نکته را متذکر شود که دنيا زودگذر است و ما براي رسيدن به اين مجال از دوراني گذر کرده ايم که بازگشت به آن غير ممکن است و تنها راه برگشت عبور از کوچه هاي خاطر مي باشد. انتهاي قطعه با اين بيت تمام ميشود :خانه ات کجاست اي کلاغ پير قصه ها.اين گفته خود تاکيدي بر امتداد جهان دارد و متذکر مي شود که با وجود تمام حسرت ها دنيا از حرکت نمي ايستد.

همانطور که در بالا نيز بدان اشاره شد شاعر با الهام از قطعات شاعران بزرگ اين سبک پا به اين عرصه نهاده و همان گونه که ملاحظه مي گردد قطعه بعدي تقديم به شاعر بزرگ و معاصر، قيصر امين پور شده است.در اين بخش شاعر به فضاي حاکم بر ادبيات و به خصوص حوزه شعر و شاعري پرداخته و با نگاهي معترضانه به اين فضا سعي در نقد آن نمود.اما هدف اصلي شاعر تکيه بر غم از دست دادن شاعر بزرگ، قيصر امين پور بوده و به عقيده او بعد از مرگ شعراي بزرگ عرصه شاعري و فضاي ادبي کشور دچار دگرگوني اساسي مي شود.

در قطعه بعدي همخواني تصوير با نام شعر بسيار به جا بوده و در اثر گذاري آن نقش اساسي را ايفا مي کند. انتظار تکه اي از داستاني خانوادگي است که به وضوح رنج دروني شخصيت را با کلماتي کوتاه بيان مي کند. در اين قطعه نيز مانند اکثر قطعات از شخصيت کلاغ بهره برداري  به جا و مثبتي شده است. تشکر نام شعر بعدي است که شاعر بر اثرش نهاده و در آن باز از فضايي استفاده نموده است که در بر هم زدن تعادل خواننده تاثيري شگرف دارد.در اين قطعه به دلتنگي هاي شاعرانه اشاره شده و اين دلتنگي با غروب پاييزي وصف گرديده است.باز هم کلاغ نقطه کليدي بوده و باعث مي گردد ارتباط قطعات با استفاده از اين کلمه حفظ گردد.

اشتباه روايت ديگري از کلاغ قصه هاست اما اين بار بايد از منظر ديگري بر اين شخصيت نگريست اين بار از باب دلتنگي کلاغ قصه است. به نظر نگارنده در اين اثر اغراق زيادي بر اين شخصيت شده و از آرايه جان بخشي به شکل ديگري استفاده شده است با وجود تمام اين مشکلات هنوز زنجيره معنايي بين قطعات از هم گسيخته نشده و بعد از اتمام اين شعر مخاطب احساس درگير شدن در کل مجموعه را در خود دارد.اما جواهر خدا اثر بعدي، موضوعي تقريبا متفاوت تري را بيان ميکند همانطور که از نامش پيداست اشاره و تکيه اصلي بر گوهر دروني انسان دارد. در اين قطعه شاعر اين نکته را گوش زد مي کند که انسان گرچه در اين دنيا زندگي مي کند اما در انتها به اصل خود وبه پروردگار مي پيوندد. از ديگر نکات اين شعر اشاره بر دنياي پر زرق و برقي است که باعث جدايي انسان ار معبودش شده است و همچنين در انتها شعر سعي بر تشويف مخاطب بر بازگشت به معنويات و بازگشت به خوبي ها دارد.

سهم، بازگشت مجموعه به شخصيت اصلي يا همان کلاغ است. اين بار از نگاهي اجتماعي با تکيه بر مسائل و مصاعب زندگي شهري است. در اين قطعه شاعر با نگاهي منتقد به زندگي شهري، سعي در بيان فريادي دارد که در درون خود او را از زندگي معنوي جدا ساخته است. غروب،جيک جيک،قار قارکلماتي است که اعتراض را به حيا هوي شهري بيان مي دارد. در مفابل نيز استفاده از نشانه هاي زندگي شهري اين نوع زندگي بيان شده است. اثري ديگري را که با همين عنوان مي توان تفسير کرد مترسک يا درخت است که اينبار شاعر با نگاهي فردي  به موضوع سعي در مقايسه شر در مقابل خير دارد.

در اين عصر کمتر شاعر و نويسنده اي را مي توان يافت که به زندگي اجتماعي و معضلات آن توجه اي نکرده باشد. عباسعلي سپاهي نيز از اين قاعده مستثني نمي باشد و در شعر زندگي پيچيدگي زندگي را به تصوير کشيده و اين بار تنها به بيان اين دشواري ها بدون اعتراضي آشکار اشاره مي کند.

بي اجازه خدا بادها تکان نمي خورند آغاز خوبي است براي تاکيد و ياد آوري وظايف انساني ما در برابر خداوند و همچنين تاکيد بر غفلت ما از اين وظايف.دلتنگي زنجيره داستان و شخصيت پردازي را بار ديگر به هم پيوند مي دهد.شاعر در اين قطعه همانطور که در آثار پيشين نيز اشاره شد تاکيدي بر حالات روحي خود کرده و به نظر مي رسد اين شعر در فراق و هجران سروده شده و اشاره بر مقابله دو حس متضاد در شاعر دارد.

نزديکي نام ها در اين مجموعه از شعر باعث سر در گمي خواننده شده و به نظر ميرسد يکي از انتفاد هاي وارد بر آن همين نامها و نزديکي مزامين به هم است به طوري که ملاحظه گرديد کلاغ قصه ها در ابتداي کتاب و قصه کلاغ ها در انتهاي آن داراي اين خصيصه مي باشند. اما به نکته اي نيز اشاره مي نامييم که موضوعات بررسي شده و مورد تاکييد وتاييد در دو اثر متمايز بوده به طوري که در قطعه قصه کلاغ ها موضوع معنوييات و راز خلقت انسان محوريت را تشکيل داده و جدايي انسان و تفاوت زندگي پس از آفرينش  نيز در آن مستتر است.

آرزو و شيرين کاري از قطعات ديگر اين کتاب مي باشد که به نظر نگارنده خارج ار مبحث اصلي و هدف شاعر بوده و از بحث در مورد اين آثار اجتناب مي گردد.اما نردبان باز هم به غفلت هاي انساني اشاره مي کند غفلتي که باعث سقوط انسان ها به چاه ناداني و نا آگاهي شده به طرزي که رهايي از اين جهل براي انسان هاي در دام يک آرزو مي باشد. کلمه نردبان در اين شعر استعاره از درجات است که يک انسان براي رسيدن به معبود خود بايد طي کند مي باشد.

آخرين قطعه اي که به آن مي پردازيم با نام خداست که الهام بخش شاعر بوده و نام مجموعه نيز از اين شعر استخراج شده است.شايد همين اطراف باشد تاکيدي مستقيم بر آيات قرآني است و همانطور که ملاحظه مي شود شاعر توانسته است با استفاده از اين آيات به برقراري ارتباط عميقي با خواننده دست پيدا کرده و موجب نفوذ هر چه بيشتر در مخاطب شود.در مجموع به اين نکته اشاره مي نماييم که شاعر در رساندن مفهوم بسيار موفق بوده و توانسته است با کلماتي ساده و عاميانه با مخاطب تا انتها همراه شود.

در آخر نيز به تصوير گري زيبا و بي نقص اثر نيز اشاره مي کنيم. اين تصاوير در رساندن پيام ها و همراهي با مضمون بسيار موثر بوده و بيان گر اين مطلب مي باشد که براي به تصوير کشيدن و هماهنگي بين اشعار و تصاوير زحمات بي شماري کشيده شده است.همچنين با توجه به فاصله معنوي انسان ها از ذات دورني خود نياز به وجود آثاري اين چنين کوتاه اما عميق در ميان آثار ادبي ارزشمند مي باشد.

 

 

يكشنبه 30 بهمن 1390 - 9:21


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری