شنبه 25 آذر 1396 - 4:45
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

فرهنگي و هنري

 

نيما نوربخش

 

روايتگر پهنه نيلگون درياها

 

نگاهي به کارنامه فيلمسازي محمد بزرگ نيا به مناسبت بزرگداشت او در جشنواره فجر امسال:

 

 

محمد بزرگ‌نيا (متولد 1323 در مشهد)، کارگردان و تهيه‌کننده، فارغ التحصيل مدرسه عالي تلويزيون و سينما (دوره دوم) است. وي پس از پايان تحصيلات، فعاليت هنري اش را در تلويزيون آغاز و با ساخت فيلم هاي مستند، در گروه ورزش ادامه داد. او پيش از آنکه شروع به ساختن فيلم‌هاي سينمايي کند، 25 سال سابقه فعاليت در تلويزيون و مستندسازي را داشته است.

وي با دستياري کارگردان در فيلم پستچي وارد سينماي ايران شد. وي در سال هاي 1372 و 1383 توانست جايزه بهترين کارگرداني را از جشنواره فيلم فجر به دليل کارگرداني فيلم هاي جنگ نفت‌کش‌ها و جايي براي زندگي  کسب کند.

بزرگ‌نيا درباره علت توجه خود به دريا در فيلم‌هاي قبلي خود مي گويد: «احساس کردم زندگي در دريا با خشکي بسيار متفاوت است و فهميدم که جنوب براي خود دنياي ديگري دارد.

واقعيت اين است که در دوران دانشجويي سفري به جنوب داشتم و تقريبا سرتاسر جنوب را طي کردم و آن منطقه مرا جذب خود کرد. جنوب ايران خصوصيات مهم و اساسي دارد؛ از جمله اينکه منطقه بکري است، تنوع فرهنگي دارد و به ‌عنوان يک عنصر ناشناخته است.

علاوه بر اينها کشورمان با داشتن درياي سر تا سري در جنوب و داشتن درياچه‌اي بزرگ در شمال، هنوز مردمش اطلاعات دقيقي از مسائل مربوط به دريا ندارند. بخش عظيمي از حمل ‌و نقل دنيا از جمله کشورمان، از طريق درياها انجام مي‌شود. تجارت، اقتصاد، موقعيت استراتژيک و ذخاير نفتي عظيم نفت و گاز در جنوب و دريا عواملي بود که توجه مرا جذب کرد تا در اين عرصه فعاليت کنم.

باعث تاسف است که ما فرهنگ دريايي نداريم. اگر با دريا در ارتباط نباشيم بخشي از اقتصاد و بخشي از فرهنگ خود را از دست داده‌ايم.

در گذشته فيلم‌هايي درباره دريا ساخته شده است که اکثريت آن نيز به دست کارگرداناني بوده است که خود فرزند جنوب بوده ‌اند و اين مطلب انگيزه‌اي شد تا من توجه ويژه‌اي به دريا داشته باشم و اين انگيزه پس از فيلم «کشتي آنجليکا» بيشتر شد. پس از خواندن کتابي درباره خليج‌فارس فهميدم که چرا خليج‌فارس به زادگاه تمدن و مهد تمدن معرفي شده است.»

بزرگ‌نيا در مورد ايده اوليه ساخت فيلم راه آبي ابريشم(آخرين اثرش) مي گويد: «ايده اوليه اين فيلم از زمان فيلم «کشتي آنجليکا» به من رسيد در آن زمان در کتابي نوشته شده بود که در قرن چهارم اولين سفر ايراني‌ها به چين اتفاق افتاد و توضيحاتي نيز درباره اين سفر در آن کتاب داده شده بود همان زمان ايده اين فيلم به ذهن من رسيد که فيلمي بسازم که در آن ماجراي اولين سفر ايرانيان به چين را روايت کنم.

البته پس از کشتي آنجليکا ايده اين فيلم مسکوت ماند تا زماني که در چند سال گذشته خليج فارس مدعيان دروغيني پيدا کرد به همين جهت من به فکر ساخت فيلمي با محوريت خليج‌ هميشه فارس افتادم تا بتوانم اثبات کنم که خليج فارس ادعايمان نيست بلکه حقيقتي بسيار بزرگ است.»

بزرگ‌نيا درمورد تحقيق و پژوهش براي اين فيلم مي گويد : «خطر بزرگ براي فيلم، اين بود که واقعي از آب درنيامد به همين دليل براي گذر از اين خطر بايد تحقيق و پژوهشي بزرگ بر روي آن انجام مي‌شد که نگارش و تحقيق اين فيلم دو سال به طول انجاميد.»

بزرگ نيا درباره ساخت تنها 5 فيلم در طول 23 سال حضور در سينماي حرفه‌اي مي گويد: «راضي هستم زيرا در اين مدت فيلم‌هايي ساختم که دوست دارم. اين نوع فيلم‌ها از نظر تحقيق، نگارش، تأمين سرمايه و فراهم کردن شرايط توليد زمانبر بوده و داراي پروسه‌اي طولاني هستند. ممکن است چند سال فقط فراهم‌آوردن سرمايه طول بکشد. همين‌ها باعث مي‌شود بين فيلم‌ها فاصله بيفتد. اما ساخت اين قبيل فيلم‌ها با همين مدت زمان قابل‌قبول است. شايد اگر جوان‌تر بودم و انرژي مضاعف داشتم فيلم‌هاي بيشتري مي‌ساختم.»

بزرگ نيا درباره شرايط فيلمسازي در ايران و مقوله سينماي ملي مي گويد: «ايران از نظر نيروي انساني و متخصص در هر زمينه‌اي فوق‌العاده است اما متأسفانه ضعف اساسي سينماي ما، در بخش تکنولوژي و سرمايه است.

قطعا بخش خصوصي نمي‌تواند هزينه‌هاي اين قبيل فيلم‌ها را تأمين کند چرا که به ساخت فيلم‌هايي روي مي‌آورد که برگشت سرمايه را تضمين مي‌کند. توقع اينکه بخش خصوصي روي اين قصه‌ها سرمايه‌گذاري کند کمي دور از ذهن است چرا که براي خريد يک دوربين هم مشکل دارد، چه برسد به سرمايه‌گذاري‌هاي ميلياردي روي موضوعات ملي.

فيلم‌هاي تاريخي نيازمند حمايت دولت هستند. براي شروع ساخت و رسيدن به اين فيلم‌ها، در شرايط فعلي سينماي ايران به درست يا غلط، ابتدا نياز به حضور دولت حس مي‌شود. مطمئنم که اگر فيلمسازان خوب ما شرايط را مهيا ببينند و نهاد سرمايه‌گذاري هم هزينه‌ها را تقبل کند، قطعا شاهد رشد اين‌چنين فيلم‌هايي خواهيم بود.»

فيلمشناسي محمد بزرگ نيا:

 راه آبي ابريشم (1387)

جايي براي زندگي (1383)

طوفان (1375)

جنگ نفت‌کش‌ها (1372)

کشتي آنجليکا (1367)

 

شنبه 29 بهمن 1390 - 11:13


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری