جمعه 2 تير 1396 - 9:44
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

گفتگو

 

محمد عصاريان

 

ريشه­ي همه کاستي­ها در معيشت هنرمند است

 

 

 گفتگو با سعيد نقاشيان

 

اگر سير واژه هنر را در تاريخ مدنظر قرار دهيم مي­بينيم هنر يا هنره و سونر و سونره گروهي بوده­اند که در فضائل اخلاقي به حد اعلا رسيده بودند پس بايد متوجه اين نکته شد که خصيصه اصلي هنر در هر شرايطي همين است و اگر اين کار را انجام مي­دهد به ساحت قدسي که بنيان هنر است نزديک شده است. نبايد فراموش کرد که مبناي رسيدن به وحدت وجود اصل اساسي هنر است. اصل هنر به معناي رسيدن به وحدت وجود و عروج روح هنرمند به عالم معناست عده­اي که گمان مي­کنند هنر تنها هنرهاي تجسمي را در برمي­گيرد سخت در اشتباهند چرا که در هر رشته­ و زمينه­اي هنرمنداني وجود دارند که معناي اصلي وجود را درک مي­کنند هنرمندان غربي مانند داوينچي اگر هنرشان ماندگار شد نبايد شک کرد که براساس تعاليم و مباني يکسان عمل کردند و کارشان از مکاتب الهي ممزوج بوده است. نبايد از ياد برد که در هنر سابقه ديرينه­اي داشته­ايم هرچند امروز اين هنر با يک سري ناخالصي­هائي آميخته شده است اما هدف متوليان هنري ما بايد جداسازي اين ناخالصي­ها از هنرمان باشد. که متأسفانه هدف و مسير فعاليت هنري مديران کمتر به اين مسير حرکت کرده است. به عنوان نمونه مي­توان به شرکت ندادن هنر خط و خوشنويسي را به جشنواره ملي و مذهبي هنري ايران 1404 اشاره کرد. هنري که سراسر معناست. هنري که بدون شک از نظر تلفيق با مکاتب الهي و وجودشناسي جزو بالاترين هنرهاست جاي خالي اين هنر در صحن جشنواره 1404 جشنواره­اي که هدفي جز تدوين سند هنري ايران تا سال 1404 ندارد، بسيار خالي است. استاد سعيد نقاشيان هنرمند خوشنويس بين المللي کشورمان منتقد پر و پا قرص مديريت جشنواره 1404 است و احساس مي­کند اين حرکت به هيچ وجه قابل توجيه نيست:

- از اتفاقات تازه حوزه هنري چه خبر؟

به دنبال اتفاق جديدي نباشيد.

- اخيراً در حوزه هنري جشنواره ايران 1404 در حال برگزاري است. چيزي حدود 2500 اثر هم به دبيرخانه اين جشنواره رسيده از اين خبر هم بي خبريد؟

اين مباحث مباحثي است که بسيار مي­شود پيرامون آن گفت و شنيد. بنده هم پيرامون اين اخبار مطالب زيادي شنيدم و کمتر خواندم. اما بياييم به ريشه­ها و متوليان اين امر نگاهي بياندازيم. امروز اين قبيل جشنواره­ها در حالي برگزار مي­ شود که هنرمندان به شدت از نظر مالي در فشار هستند تقريباً هيچ گونه حمايت مالي خاصي از حوزه هنري نيست به هنرمندان انجام نمي­گيرد عده­اي که مسائل مالي­شان حل و فصل شده است يا روحيه­اي شاد و دلي خوش هر روز سرکارشان حاضر مي­شوند اما کساني که هنوز غم نان مي­خورند چگونه مي­توانند تمرکز کنند و بر روي تهيه آثاري خلاق و جديد و اثرگذار سرمايه گذاري کنند. به نظرم مي­توانستند بودجه­ي عظيم اين جشنواره را صرف فقر فرهنگي و مالي هنرمندان بزرگ کنند.

- پس نگاه 1404 شما نگاهي تلخ است.

اصلاً ايران 1404 اينگونه نيست که هنرمند بنشيند تفکر کند، بکشد و همان شود. به نظرم بسياري از اين هنرمنداني که در اين جشنواره حضور پيدا کردند از شدت فقر مالي در سال 1404 وجود خارجي نخواهند داشت چرا مديران هنري ما نمي­خواهند به اين باور برسند که خلاقيت و اثرگذاري شکم سير و دل و دماغ مناسب مي­خواهد.

- مگر فرهنگ زيربناي رشد اقتصادي ما نيست؟

در ايران اينگونه نيست.

- شايد اين جريان شروع خوبي براي اين مسير باشد؟  

گمان نمي­کنم. جيب هنرمند خالي است. هنرمند شبانه روز مشغول هزينه کردن است. و هيچ دستگاه و متولي فرهنگي هم هيچ حمايتي نمي­کند. هنرمندي که با هنرش بر روي زندگي­اش نمي­تواند اثرگذار باشد چگونه مي­تواند بر فرهنگ اين کشور جهت بدهد. اين اقتصاد است که بر فرهنگ اثر مي­گذارد اگر اقتصاد هنرمند صحيح باشد و غم نداشته باشد فرهنگ رشد خواهد کرد مي­تواند اثري خلق کند و از مردم هم مي­تواند توقع داشته باشد که اثر او را خريداري کنند.

- وظيفه هنرمند نگاه به آينده و به نوعي قرباني شدن در مسير هنر و فرهنگ نسلي که در افق ذهنش دارد، نيست؟        

چرا تنها اين هنرمند باشد که همه چيزش را فدا کند. کساني که فدا کردند امروز پشيمان شده­اند چقدر کار کنيم و مورد بي توجهي قرار بگيريم. اگر هم دلي بماند و در جشنواره­اي حضور پيدا کنيم داوري­ها و هدف گيري­هاي مغرضانه اندک انگيزه هنرمندان را هم از ايشان مي­گيرد در اکثر داوري­ها تنها نکته­اي که به آن توجه نمي­شود پيشينه تاريخ هنر هنرمند است.

- يعني اين 2500 اثري که در اين جشنواره شرکت داده شده است از هنرمنداني است که مشکل اقتصادي ندارند؟

نمي­دانم. شايد اينگونه نباشد اما مطمئن هستم از بحث داوري­ها با دلخوري گذر خواهند کرد. در بخش داوري نقاشي­ها حضور داشتم که واقعاً پرداختن به آن فاجعه است. اگر اين مشکلات اقتصادي هنرمند حل نشود فکر نمي­کنم هنرمند در 1404 حضور خارجي داشته باشد که بخواهد فعاليت هنري انجام بدهد.

- پيرامون نسل بعد چگونه فکر مي­کنيد؟

ما امروز بر روي ابرها ايستاده­ايم و فکر مي­کنيم پاهايمان روي زمين است. اين نکته که فکر و ايده­ي اين جشنواره و به طور کلي پرداختن به ايران 1404 در تمام ابعاد فرهنگي، هنري، اجتماعي، اقتصادي و سياسي، اعتقادي، تکنولوژي و . . . يک حرکت ناب و اصولي است، نبايد ذره­اي شک کرد اما مديران در اين ميان فضاي کار را براي هنرمندان چگونه فراهم کرده­اند ديدگاه مقام معظم رهبري يک ديدگاه خاص و وسيع است اما در اين ميان متوليان و مديران غير هنري نتوانسته­اند اين ديد وسيع را به هنرمند انتقال دهند. امروز در حوزه هنري هنرمند تبديل به يک کارمند تمام عيار شده است. بنده با مدرک کارشناسي ارشد، تاليف چندين کتاب، برگزاري چندين جشنواره و نمايشگاه بين المللي و تدريس در دانشگاه بايد براي حضور خود در اين مرکز ساعت بزنم. اين يک نمره و نقطه ضعف شديد منفي است. خوب اين هنرمند به چه چيزي مي­تواند دلخوش کند و براي آن يک آينده بزرگ و زيبا و عادلانه تصوير کند.

- انگيزه هنرمنداني که در جشنواره 1404 شرکت کردند را در چه مي­بينيد؟

در جايزه­هاي نسبتاً بزرگ آن است. هنرمند شرکت مي­کند به اميدي که در انتها صاحب جوائز شود و زخمي از زخمهاي زندگي­اش را ترميم کند.

- مطلع هستيد که از آثاري که ارسال مي­شود يک برآيند هنري و به نوعي سند هنري و فرهنگي ايران در سال 1404 ترسيم خواهد شد؟

اينکه اين حرکت در کارنامه هنرمندان ثبت خواهد شد يک حرکت ارزنده است اما مهم براي هنرمندان ارزش مادي جشنواره است. اينکه آيا وقت گذاشتن بر روي طرح اثر و ارائه­ي آن ارزش دارد يا نه اين مبحثي است که ذهن هنرمند را درگير خود مي­کند. به ياد دارم در جشنواره­ي طواف تا ولايت شرکت کرده بودم. وقتي آثار را ارائه کرديم اعلام کردند که اين جشنواره بين المللي است و متأسفانه ما که نمايشگاهي براي اين آثار نديديم. در بحث داوري­ها هم مانند هزاران جشنواره ديگر آثاري برگزيده شد که هيچ ارتباطي با موضوع اين جشنواره نداشت و تنها اميدواريم اين اتفاق پيرامون 1404 اتفاق نيافتد.

- به نظرتان هنرمندي که کليت ذهنش را پرداختن به مقولات اقتصادي پر کرده است آيا از توانائي بالائي براي به تصوير کشيدن آثار فاخر هنري دارد؟

معتقدم هميشه برکت از آسمان به سمت زمين در حال نازل شدن است. چرا که تا به امروز هيچ گاه از الطاف الهي مغفول نمانده­ام اما نبايد از اين غافل شد که براي برون رفت از اين بن بست بايد مديران ما چاره انديشي کنند چه بخواهيم و چه نخواهيم هنرمندي که غم معيشت داشته باشد از خلق اثر هنري اثرگذار مغفول خواهد ماند. هنوز هم هنرمندان بزرگي را مي­شناسم که به جابه­جائي مسافران در سطح شهر روي آورده­اند.

- رسالت هنرمند از نظر شما به چه معني است؟

رسالت هنرمند اين است که فارغ از مسائل مادي و ديگر قضايا تنها به خلق اثر بپردازند. هرچند در اين ميان نبايد به هيچ نکته ديگري نيز توجه کند که از رسالت اصلي هنري­اش عقب بماند. صد البته که اين گفته صحيح است اما تا کي هنرمند مي­تواند لب از لب باز نکند و تنها در گوشه­اي خلوت در سيلاب مشکلات غوطه بخورد.

- نگاهتان به بحث پژوهش چگونه است؟

پژوهش تنها يک واژه است.

- به عده­اي از هنرمندان حوزه هنري پيشنهاد شده است که کارهاي سالانه خودشان را به جاي فروش به جشنواره 1404 ارسال کنند.

اين يکي از اعجاب است. اگر هنرمند خودش از خودش حمايت نکند پس ديگر بايد درب هنر را تخته کرد. يادم مي­آيد در جشنواره بين المللي علي اصغر شرکت کرده بودم در آن جشنواره مقام هم کسب کردم دبير جشنواره آمد و پيشنهاد داد که آرم مرا يکي از هيئات مي­خواهد بنده هم گفتم که هزينه­ي آنرا پرداخت کنند، تقديم مي­کنم. ايشان توقع داشتند که چون کار مذهبي است، بايد رايگان با موضوع برخورد کرد. اگر هنرمند از اصحاب و صاحبان هنر مطالباتشان را نخواهند پس بايد چه بکنند؟ به هر حال وقتي مديران ما غير هنري باشند شرايط هم به اين گونه رقم خواهد خورد. مديران غيري هنري­مان وقتي ميزان مناسبي از مزايا استفاده کنند و حمايت­هاي لازم را از ديگر هنرمندان به عمل بياورند هيچ گاه اين خبر چند دستگي­هائي که در سطح هنرمندان شاهد هستيم را ملاحظه نخواهيم کرد.

 

 

 

چهارشنبه 19 بهمن 1390 - 11:7


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری