سه‌شنبه 2 آبان 1396 - 5:33
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

كتاب

 

ياسر حمزه لوي

 

هنري جهاني

 

 

نگاهي به کتاب تحولات صنايع دستي در جهان، نگارش حسين ياوري و فورهر نورماه

صنايع دستي همواره در تمامي کشور هاي جهان نمايشگر فرهنگ و تمدن آن کشور بوده و به نوعي معرف و شاخصه آشنايي ديگر ملل با آنها مي باشد. تجارت مربوط به اين هنر نيز به لحاظ اهميت ذکر شده در سطح بين المللي مطرح بوده و به همين جهت اکثر کشورها به دنبال رقابت در اين عرصه مي باشند. اما براي برخورداري از مزاياي مذکور شناساي آثار هنري و مخصوصا صنايع دستي، به جهانيان از اهميت خاصي بر خوردار است. در راستايي اين شناسايي بسياري از مراکز فرهنگي هنري اقدام به نشر کتب ارزشمندي کرده اند.

نگرشي به تحولات صنايع دستي در جهان به قلم حسين ياوري و فروهر نورماه يکي از اين کتب مي باشد.همانطور که اشاره شد اکثر اين کتاب ها توسط مراکز هنري به چاپ مي رسند. اين بار نيز اين اثر توسط پژوهشگاه فرهنگ و هنر اسلامي و موسسه آموزش عالي سوره انتشار يافته است. به نظر ميرسد انگيزه اصلي جهت همکاري موسسه آموزشي سوره براي نشر اين کتاب ، بعد آموزشي اثر و همينطور اين انگيزه براي پژوهشگاه فرهنگ و هنر اسلامي معرفي آثار اسلامي و هنر اسلامي مي باشد. در هر صورت کتاب پيش روي، به لحاظ محتوايي از اهميت ويژه اي بر خوردار مي باشد. براي هر نويسنده اي قرار گرفتن اثرش در نوبت هاي چاپ دوم و سوم و... حائز اهميت خواهد بود. نگرش بر تحولات صنايع دستي در جهان و نسخه اي از آن که در حال حاضر به بررسي و تحليل آن ميپردازيم در نوبت چاپ چهارم قرار گرفته و همين موضوع بيان گر استقبالي است که از به عمل آمده است.

مقدمه نگارش شده در ابتدا مربوط به چاپ دوم بوده اما نکته اي مهم را ياد آور مي شود.اين کتاب اولين منبع فارسي در زمينه صنايع دستي قاره هاي مختلف جهان مي باشد که اين خود تحليل آن را بسيار حساس و پر اهميت جلوه مي دهد. با شروع اثر نويسنده ابتدا تعريفي واضح از صنايع دستي ارائه مي دهد تا مخاطب توان تفکيک آثار مختلف از صنايع دستي رابه دست آورد. در بخش کليات علاوه بر تعريف در جهت آشنايي بيشتر ويژگي ها، طبقه بندي ها و به طور کل مباني اين هنر ذکر شده است. به عقيده نگارنده آغاز کتاب با اين مطالب بسيار روشنگر بوده و آن را مي توان از نکات مثبت آن بر شمرد. بخش ابتدايي نظريات کلي نويسندگان مي باشد به طور مثال طبقه بندي هاي ذکر شده يکي از انواع طبقه بندي ها مي باشد که در ذهن نويسندگان از انواع مهم بر شمارده شده است. در واقع مي توانست اين طبقه بندي تغيير کرده و در کل شکل نوشتاري را نيز تغيير دهد. استدلال ديگري که براي استفاده از نظرات شخصي مي توان ذکر کرد اين ادعا مي باشد که اثر پيش روي منبع فارسي مي باشد و براي شکل گيري اين گونه منابع بايد نظرات نيز بر گرفته از تجربيات مولفان باشد.

به عقيده بسياري تقسيم بندي که نويسندگان در بخش دوم براي جدا سازي مناطق جهان ارائه کردن نموده اند نادرست مي باشد. با اين وجود در اين قسمت با تفکيک کشورها سعي شده تا بررسي صنايع دستي در کشورهاي مختلف آسان ترشود. همانطور که ملاحظه مي گردد نويسندگان در اين بخش چنين استنباط مي کنند که کشور هاي دسته اول يا همان جهان سوم به همان ميزان که کشورهاي صنعتي در توليد فن آوري موفق بوده اند، در صنايع دستي پيشرو هستند. تا حدودي نيز اين اعا واقعي به نظر ميرسد زيرا صنايع دستي نشات گرفته از فرهنگ و تمدن کشورهاي باستاني مي باشد.

در بخش بعدي نويسندگان موضوع بحث را اندکي جزيي تر کرده و به بررسي صنايع دستي ملي پرداخته اند.به نظر مي رسد براي بيان نظريات منطقي تر نياز به بررسي بيشتر صنايع دستي در داخل کشور بود. در صفحات سي و دو و سي وسه کتاب ابتدا تشکل هاي مرتبط با صنايع دستي را بيان و در ادامه به نقد و کمبود ها اشاره مي کند. بيان اين کاستي ها که در کتاب از آن به نتايج نا مطلوب ياد شده است در واقع نظر مستقيم هنرمنداني است که در اين عرصه فعاليت مي کنند. شناسايي و صحه گذاري بر اين نقايص خود نيازمند شناخت هنر مذکور و همچنين کنکاش بيشتر مي باشد.

فصل چهارم شناخت را کامل مي کند زيرا در اين بخش نگارندگان پا را فراتر نهاده و به معرفي سازمان هاي بين الملي مي پردازند.اين فصل کامل کننده مباني بوده و مرحله اول را تکميل مي کند. در واقع اين قسمت نقطه آغازي براي بخش آخر، که اصلي ترين فصل کتاب مي باشد است. با مقايسه بخش چهارم و پنجم وجود بعضي از کاستي ها در نگارش روشن تر مي گردد زيرا به نظر مي رسد در معرفي سازمان هاي داخلي اندکي سهل انگاري شده باشد. توجيه اين امر در عنوان کتاب نهفته است همانطور که مشاهده مي گردد هدف از نگارش کتاب بررسي تحولات صنايع دستي در جهان است.

فصل آخر آشنايي با صنايع دستي در کشور هاي جهان است به همين منظور نويسندگان به صورت نمونه از هر قاره کشور هايي را انتخاب و به بررسي وضعيت صنايع دستي در آنها پرداخته اند. دليل انتخاب آنها نيز پيشينه تاريخي کشورها و غناي فرهنگي آنهاست که البته اين عوامل دلايل بسيار مرتبط و محکمي براي انتخاب ها مي باشد. براي معرفي صنايع دستي کشورهاي مذکور از شيوه بسياري خوبي استفاده شده است. ابتدا اندکي تاريخ کشور بازگو، بعد از آن ويژگي هاي صنايع دستي و در انتها نيز به معرفي اين صنايع پرداخته شده است. به نظر ميرسد استفاده از اين سبک تاثير بيشتري بر مخاطب خواهد گذاشت زيرا شروع معارفه بسيار آرام بوده و خواننده را از هر لحاظ آماده شنيدن مطالب مي گرداند.

يکي ار نقايصي که مي توان بدان اشاره نمود فقدان وجود نام ايران در ميان کشور هاي آسيايي مورد بررسي است. به نظر مي رسد کوتاهي در اين مسير لطمات غير قابل جبراني را به فرهنگ بومي وارد مي آورد. ايران به عنوان يکي از باستاني ترين کشور هاي جهان محسوب مي شود بر همين اساس وجودش در ميان کشور هاي آسيايي لازم و ضروري به نظر ميرسد. البته اين نکته را نيز بايد اشاره نمود که بررسي صنايع دستي در ايران خود نيازمند نگارش چندين کتاب بوده اما نا ديده گرفته شدن شايسته چنين تمدني نمي باشد.

در مجموع نوع نگارش کتاب روان بوده و مي توان آن را به عنوان يک منبع آموزشي مناسب جهت يادگيري مطالب مرتبط با صنايع دستي معرفي کرد. گرچه اکثر افرادي که مخاطب اثر هستند دانش آموختگان اين رشته هنري مي باشند اما اين کتاب به دليل تخصصي بودن و سبک جزء نگري که در آن حاکم است براي فراگيري مباني نظري صنايع دستي بسيار مفيد مي باشد.

در بعضي از صفحات تصاويري سياه و سفيد از صنايع دستي به چشم مي خورد ولي همانطور که مي دانيم هنر صنايع دستي داراي زيبايي بصري است به همين جهت براي زيبا تر جلوه دادن آثار استفاده از تصاوير رنگي شايسته تربه نظر ميرسد. در واقع تصاوير گوياي آن چيزي نيست که بايد باشد و اين خود گيرايي را کاهش داده و بر تاثير گذاريلطمه وارد مي نمايد.

از ديگر مولفه ها، طراحي جلد و عوامل فني براي نشر کتاب مي باشد که همگي به جا و از زيبايي خاصي بر خوردار مي باشند. مطالب ارائه شده در مجموع کافي ومفيد بوده و همانطور که اشاره شد در نگارش و تاليف نيز اثري موفق را پيش روي داريم. در واقع دليل اصلي اين موفقيت در مجموعه اي از مطالبي است که گردآوري شده و منبع خوبي براي نگارش پايان نامه و ارجاع مي باشد. تمدن و فرهنگ موضاعات کليدي براي معرفي ملل مختلف جهان است از اين رو اين شاخصه ها و بررسي در اين حيطه بسيار حساس بوده و نيازمند نگارش مطالب بيشتر با دقت بيشتري نيز مي باشد به همين جهت حمايت مراکز مرتبط  از نويسندگان چنين آثاري لازم و ضروري به نظر مي رسد.

 

 

 

سه‌شنبه 11 بهمن 1390 - 10:15


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری