دوشنبه 25 شهريور 1398 - 13:1
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

كتاب

 

اميد زماني

 

طريق التحقيق

 

 

عنوان کتاب: طريق التحقيق (جستارهايي در پژوهش و هنرپژوهي)

نوشته: محسن کرمي

انتشارات سوره مهر به همت پژوهشکده فرهنگ و هنر اسلامي

 

کتاب «طريق التحقيق» جستارهايي در پژوهش و هنرپژوهي نوشته محسن کرمي در هفت فصل به ارائه مطالبي پيرامون «پژوهش و هنرپژوهي» مي­پردازد.

اين کتاب در هشت فصل با عناوين پژوهش چيست؟ تحقيق چه ها نيست؟، بايسته­هاي روش شناختي پژوهش، پي نکته­هايي بر بايسته­هاي روش شناختي . . .، تعليقه­اي بر پي نکته­ها، سنجش پروژه يا برنامه، جغرافياي پژوهش در هنر اسلامي، در باب هنرپژوهي و کتاب شناسي منظم و تدوين شده است.

در فصل اول، نويسنده بر آن است که نشان دهد پژوهش چه چيزهايي نيست، به عبارت ديگر، تلاش خواهم کرد و قباي يک تحقيق را، يک به يک، برشمارد تا مبادا در حين تحقيقي، خام طبعانه، در يکي از آن درغلتند و تعريف و تبييني از پژوهش و شان تحقيق به دست آورد.

در فصل دوم به بايسته­هاي روش شناختي پژوهش اشاره مي­کند. همچون شناخت/معرفت چيست؟؛ آيا اساساً شناخت امکان پذير است؛ منابع معرفت بخشي کدام­اند؛ چه چيزهايي قابل شناخت­اند و کدام ساحت­هاي جهان هستي غيرقابل شناخت­اند؛ و . . . در باب پژوهش هميشه دو مبحث و ساحت را از هم جدا مي­کنند: اول، فرايند به انجام رساندن پژوهش. و دوم، سنجش و داوري در باب پژوهش به انجام رسيده.

وضوح در تحقيق، در باب موضوع، در باب استدلال يا تقويت ادله و سنخيت مدعا با دليل از جمله مطالبي است که در اين فصل به کنکاش درباره آنها پرداخت مي­شود و به ربط و نسبت روش شناسي پژوهش با معرفت شناسي و طرح برخي مباحث عمده در روش شناسي پرداخت مي­شود.

در اين جستار هم، نکاتي چند در باب پژوهش و تحقيق را بر مي­شماريم که، به رغم اهميت و قدر و قيمت و شان و اعتبار ويژه­اي که در تحقيق دارند در بسياري از مواضع و مواقع التفات چنداني به آنها نمي­­شود و لاجرم و لابد اين نوشته­ها و مطالب ارزش علمي درخوري ندارند و کسي را از آن­ها سودي نرسد.

تقدم تعليم بر تاليف، پرهيز از اصلاح زدگي يا علم فروشي، تعيين حوزه فعاليت و دوري از پيش داوري، از جمله مطالب اين فصل به شمار مي­روند.

در فصل «تعليقه­اي بر پي نکته­ها» متوني همچون «اصلاً موضوع چيست؟»، «از هر دري سخني»، «نيازي به مطالعه نيست، همه چيز ساده و واضح است!»، «فرسنگ­ها دور از استدلال و اصول منطقي» و «چون دلم مي­خواهد» مورد بررسي قرار مي­گيرند.

در فصل «سنجش پروژه يا برنامه» براي سنجش و قضاوت در باب يک پروژه تحقيقاتي تا يک برنامه اجرايي، معيارهايي نسبتاً دقيق وجود دارند که مي­توان با تمسک و توسل بدان­ها از سردرگمي ميان پروژه­هاي رنگارنگ، با عناوين مختلف به درآمد و همچنين به اطمينان رسيد و دانست که برنامه صحيح کدام است و بايد چه ويژگي­هايي داشته باشد.

براي داوري در باب يک برنامه بايد تبيين و وضوح در برنامه­ها رعايت شود که مفصل به آن­ها در اين فصل پرداخت مي­شود.

«جغرافياي پژوهش در هنر اسلامي» فصل بعدي اين مجلد است که جغرافيا و زواياي مختلف پژوهش در باب هنر اسلامي تصوير ­شود. اين مجموعه مي­کوشد تا نشان دهد اگر کسي مي­خواهد در باب هنر اسلامي کار علمي انجام دهد بايد به چه ساحت­هايي توجه کند و چه واقعيت­هايي را در مد نظر قرار دهد. اهم مباحث آمده در اين فصل، پژوهش، هنر و دين نام دارند که با مطرح ساختن و روشن ساختن آنها نويسنده به پژوهش در هنر اسلامي مي­رسد و در باب آن سخن مي­گويد. در باب هنرپژوهي هم مباحث فلسفه هنر، روانشناسي هنر، جامعه شناسي هنر، تاريخ هنر، هنرشناسي مقايسه­اي و نقد هنري مورد بررسي قرار مي­گيرد.

 

در پايان اين کتاب آمده است:

«براساس آموزه­ي ويتگنشتاين و تبييني که موريس واستيس از آن به دست داد، هنر اساساً تعريف ناشدني است و مي­ بايد که به شباهت­هاي خانوادگي آثار هنري اکتفا کرد و هنر را مفهومي گشاده دانست؟»

 کتاب «طريق التحقيق» درباره جستارهايي در پژوهش و هنرپژوهي نوشته «محسن کرمي» به همت پژوهشکده فرهنگ و هنر اسلامي و از سوي انتشارات سوره مهر وابسته به سازمان تبليغات اسلامي، منتشر شده است.

 

 

 

يكشنبه 9 بهمن 1390 - 9:53


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری