پنجشنبه 8 تير 1396 - 13:35
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

كتاب

 

علي الله سليمي

 

دو کتاب در يک کتاب

 

نگاهي به کتاب«لي لي حوضک- شلپ شلپ» نوشته لاله جعفري

 

کتاب«لي لي حوضک - شلپ شلپ» نوشته لاله جعفري از سري«کتاب هاي شکوفه» وابسته به موسسه انتشارت امير کبير است که براي گروه هاي سني«ب» و «ج» منتشر شده است. اين کتاب در ميان ساير آثار مشابه يک ويژگي خاص دارد که آن را نسبت به کتاب هاي کودکان متمايز کرده است. اين مسئله به خلاقيت ناشر بر مي گردد که دو داستان کوتاه اين مجموعه را در يک کتاب مستقل، اما به شکل دو کتاب به هم پيوسته ارائه کرده است.

مخاطب اثر وقتي اين کتاب را در دست مي گيرد متوجه مي شود که کتاب دو داستان دارد که در وسط کتاب با يک تصوير مشترک به هم مي رسند. داستان اول، ماجراي شخصيت پري است که با توجه به سنش يک دختر کوچک بازيگوش محسوب مي شود و از برخورد چوب دستي خود با آب و صداي شلپ شلپ آب روخانه خوشش آمده و حالا چوب دستي او را آب رودخانه با خود مي برد و پري تصور مي کند که همان آواي شلپ شلپ را آب رودخانه دارد با خود مي برد. براي همين از چند شخصيت حيواني مانند مار، خروس، زنبور کمک مي خواهد تا صداي شلپ شلپ را از آب رودخانه پس بگيرد. ماجراهاي دوم داستان هم درباره يکي از شخصيت هاي مورد علاقه کودکان يعني يک جوجه کوچک است که روي برگ نيلوفري در وسط آب قرار گرفته و مادرش براي رسيدن به جوجه کوچک از ديگران کمک مي خواهد.

اين دو داستان به ظاهر ساده، براي جلب توجه کودکان ظرفيت هاي دارند که در نگاه اول چندان به چشم نمي آيد. نکته اول، مطرح کردن يک مسئله تازه براي کودک است که براي اولين بار با آن مسئله مواجه مي شود. در داستان اول کتاب، شخصيت پري وقتي مي بيند چوب دستي را آب مي برد و صداي شلپ شلپ هم ديگر شنيده نمي شود، تصور مي کند آب رودخانه خود صداي شلپ شلپ را مي برد و او ديگر اين صداي مورد علاقه اش را نخواهد شنيد، در حالي که بعدا مي فهمد صداي مورد علاقه اش، شلپ شلپ با هر وسيله ديگري، به غير برخورد چوب دستي با آب ايجاد خواهد شد. پس به اين مسئله پي مي برد که نگراني اش بي مورد بوده است. ياد دادن همين مسئله کوچک از منظر بزرگسالان، براي کودکان مسئله بزرگي است. چرا که کار اصلي ادبيات کودک همين است که مسائل به ظاهر پيش پا افتاده از منظر بزرگسالان را براي حرارت و هيجان براي کودکان روايت کند.

در تعريف ادبيات کودک گفته است، ادبيات كودكان شامل قصه، شعر، نمايش، افسانه و داستان است. و به بيان ديگر، ادبيات كودكان عبارت است از تلاشي هنرمندانه در قالب كلام، براي هدايت كودک به سوي رشد، با زبان و شيوه اي مناسب و در خور فهم او. به عبارت ديگر، ادبيات عبارت است از چگونگي تعبير و بيان احساسات، عواطف و افكار به وسيله كلمات در اشكال و صورت هاي گوناگون.

از ويژگي هاي اصلي ادبيات اين است که كودک را در همه اوقات زندگي پرورش مي دهد و باعث مسرت خاطر، وسعت تخيل و قوت تصور او مي شود و نيز نيروي ابتكار و ابداع به او مي بخشد. داستان ها و اشعاري كه كودكان مي خوانند و مي شنوند اثري عميق در فكر و روحيه آن ها مي گذارد و کودکان را براي رويارويي با مسائل رشد و معاشرت با ديگران آماده مي سازد و نيز در درک و فهم مشكلات زندگي آنان را ياري مي كند.

نکته ديگري که در کتاب حاضر مورد توجه قرار گرفته است، توجه به نکات آموزشي در زمينه آموختن کلمات جديد است. اين مسئله از آن جهت اهميت دارد که ادبيات كودک، به ويژه در زمينه هاي زبان آموزي و آموختن كلمات تازه به كودكان، نقش قاطعي دارد.

در داستان دوم کتاب، لي لي حوضک، جوجه خانم مرغه روي برگ نيلوفر در وسط رودخانه قرار دارد که با فکر آقابزي و پوست هندوانه که تخت خواب بچه گربه بوده و پرده اتاق زاغي يک قايق بادباني درست مي شود و جوجه نجات مي يابد.

«... زاغي گفت:«قار قار، به روي چشم.» و رفت و پرده اتاقش را آورد.

آقا بزي هم تندي آن را بادبان قايق کرد. بعد هم قايق را هل داد توي آب.

خانم مرغه گفت:«واي بزي جان! حالا چه طور قايق بره وسط آب؟»

يک دفعه غاغاغاغا، غازه رسيد. پريد تو حوضک. قايق را هل داد وسط آب.

جوجه کوچولو تا قايق را ديد، معطل نکرد و پريد تو آن.

غازه، غاغاغاغا قايق را هل داد؛ تا لب حوضک.

جوجه کوچولو مامانش را که ديد، پريد تو بغلش و همان جا لا لا کرد.» (ص 10)

نويسنده با استفاده از جملات کوتاه و آشنا براي کودکان داستان را پيش مي برد و در ضمن با بهره گيري از زبان آهنگين که معمولا براي مخاطبان کودک خوشايند است، به قصه خود ريتم کودکانه اي مي بخشد و همچنين باعث همراهي مخاطب کودک با ادامه داستان مي شود.

 اين رويکرد نويسنده همچنين باعث تاثيرگذاري بيشتر قصه روي ذهنيت کودک مي شود. چرا که داستان و قصه نقش بسيار مهمي در تكوين شخصيت كودک دارد. از طريق قصه ها و داستان هاي خوب، كودک به بسياري از ارزش هاي اخلاقي پي مي برد. پايداري، شجاعت، نوع دوستي، اميدواري، آزادگي، جوانمردي، طرفداريي از حق و حقيقت و استقامت در مقابل زور و ستم ارزش هايي هستند كه هسته مركزي بسياري از قصه ها و داستان ها را تشكيل مي دهند. در دو قصه کتاب حاضر هم نوعي آگاهي با محيط اطراف براي مخاطبان کودک به صورت غير مستقيم آموزش داده مي شود که طبعا در رشد و تکوين شخصيت کودک تاثير گذار خواهد بود.

اين موضوع از آن روي اهميت دارد که پرورش حس زيبايي شناسي در كودک، متوجه ساختن كودک به دنيايي كه اطرافش را فرا گرفته، پرورش عادات مفيد در كودک، تشويق حس استقلال طلبي و خلاقيت كودک هدف هاي اصلي طرح قصه هاي خوب براي كودكان است.

در بخش صفحه آرايي کتاب هم خلاقيت خاصي به کار گرفته شده که مي تواند براي مخاطب کودک تازگي داشته باشد. همچنين روي جلد و پشت جلد کتاب برعکس هم هستند، به طوري که براي ديدن سمت ديگر، بايد کتاب را چرخاند تا هر دو از راست به چپ خوانده شوند.

 البته هر دوطرف کتاب جلدهاي مستقلي دارند که هر کدام به يکي از قصه هاي داخل کتاب اختصاص دارند. در هر دو طرف کتاب هم يک شناسنامه مستقل کتاب ارائه شده که به نظر مي رسد دو کتاب مستقل باشند، اما در عمل اين گونه نسيت، بلکه اين شگرد و خلاقيت ناشر است که کتاب حاضر را به اين شکل به دست خواننده رسانده است.

تصويرگري کتاب لي لي حوضک – شلپ شلپ توسط رويا خادم الرضا صورت گرفته و سارا کاوندي ويراستاري اين کتاب را انجام داده است.

 

چهارشنبه 21 دی 1390 - 10:58


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری