سه‌شنبه 21 آذر 1396 - 9:59
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

گزارش

 

محمدرضا صادقي

 

4000 کتاب خاطره جمع‌آوري شده است

 

چهارمين نشست تخصصي آسيب‌شناسي، ماهيت و ضرورت خاطره‌نويسي مردمي، آسيب‌هاي نگارش خاطره و نگاه کارشناسي به ادبيات خاطره‌نويسي درباره نخستين کنگره ملي خاطره‌نويسي دفاع مقدس با حضور مصطفي رحيمي، سيدمحمد ميرکاظمي، حسن رحيم‌پور و معصومه رامهرمزي؛ اعضاي هيئت داوران کنگره ملي خاطره‌نويسي دفاع مقدس در سراي اهل قلم برگزار شد.

اولين سخنران اين نشست مصطفي رحيمي بود که در ابتداي سخنان خود گفت:«رويکرد آسيب‌شناسي کنگره‌هاي خاطره‌نويسي دفاع مقدس بسيار خوب است.»

وي افزود:«بر ضرورت جمع‌آوري خاطرات از سينه‌هاي مردم هيچ شکي نيست اما اينکه اين خاطرات چگونه جمع‌آوري شود مسئله مهمي است. در ژانرهاي ادبي هرچه ما از خود واقعه فاصله بگيريم آثار بهتري به دست مي‌آيد.»

رحيمي گفت:«۴ هزار کتاب خاطره از ابتداي جنگ جمع‌آوري شده است و خاطرات را در سه گروه يک مبسوط مانند کتاب «دا»، «بابانظر» و «کوچه نقاش‌ها» گروه دوم، خاطرات نيمه مبسوط و متوسط که در حجم ۲۰ تا ۵۰ صفحه جمع‌آوري شده است و سومين گروه خاطرات خرده خاطره است. يعني کسي که مدتي کوتاه در جبهه رفته و يک يا دو خاطره جالب در ذهنش است و وقتي اين خاطرات در کنار هم قرار مي‌‌گيرد بسيار زيبا است.»

مصطفي رحيمي که يکي از داوران کنگره ملي خاطره‌نويسي است، در ادامه يادآوري کرد:« در خاطره‌گويي‌ها کمتر به مفهوم انتظار در جنگ اشاره شده است؛ مانند انتظار مادرانه از فرزندش، انتظار همسر از شوهرش يا بدرقه از رزمندگان که مورد غفلت قرار گرفته است.»

 

وي افزود:« ما در کنگره ملي خاطره‌نويسي ابتدا به کار تبليغ و تشويق، دوم آموزش و مستندنويسي، سوم فرآيند دريافت خاطره‌ها، چهارم داوري خود خاطره‌ها که اين خود داراي ويژگي‌هايي مانند خودنوشت يعني خاطرات چند ساله‌اي که من نوعي نوشته‌ام، پنجم يادداشت‌هاي روزانه و ششم ديگر نوشت را مورد بررسي قرار داديم و در نهايت اعلام رتبه‌ها و جوايز را در نظر گرفته‌ايم.»

وي در پايان سخنانش اعلام کرد:‌»۵۰ اثر اول خاطره‌نويسي اين کنگره ملي خاطره‌نويسي به صورت يک کتاب منتشر مي‌شود.»

سخنران بعدي اين نشست سيدمحمد ميرکاظمي بود که در ابتداي سخنان خود گفت:«در نظريه ادبيات جديد متن را به چندگونه مؤلف‌محور، خواننده‌محور، متن‌محور و متن ميانه تقسيم‌بندي مي‌کنند؛ که متن ميانه تعامل بين متن و خواننده را مشخص مي‌کند.»

وي افزود:«متن مکتوب ساخته زمان نيست بلکه منشأ معنا در متن زبان نبوده و اين ساختار و قالب است که در متن ريخته مي‌شود و ما براي درک معنا لايه‌هاي متن را باز مي‌کنيم و اين نظريه ساختارگرايي، تولد خواننده به قيمت مرگ مؤلف تمام مي‌شود و گوهر حقيقت که در متن اصلي ارتباطي به مؤلف و زبان آن ندارد.»

ميرکاظمي خاطره‌نويسي را فني دانست که نويسنده از طريق آن احساسات خود را به خواننده منتقل مي‌کند.

وي يادآوري کرد:«خاطره براي نوشته‌ شدن نيازمند دو هنر قدرت بيان و نويسندگي است و خواننده متني را که از صاحب خاطره بازگو شده باشد را با اطمينان بيشتري مي‌خواند و آن را مستندتر مي‌داند و اهميت لحن صاحب خاطره، در متن قابل فهم و مشاهده است.»

ميرکاظمي در ادامه افزود:«بنابراين به نتيجه مي‌رسيم در بحث خاطره‌نويسي دفاع مقدس خاطره بايد داراي ساختاري تأييد شده از سوي منتقدين بوده و به حساب نقش رواي و نويسنده باشد. در ديدگاه خواننده تأثيرگذار و مهم است که با واسطه يا بي‌واسطه به دست وي رسيده است و به خودنوشت و ديگرنوشتن تقسيم‌بندي شود که اين نيز از لحاظ خواننده بسيار قابل توجه است.»

حسن رحيم‌پور سومين داور کنگره ملي خاطره‌نويسي دفاع مقدس در اين نشست بود که طي سخناني گفت:«مشکلات در خاطره‌نويسي انتقال ذهنيات، حرفها و وقايع بر روي کاغذ است و زاويه‌ ديدي که خاطره ديگرنوشت و خودنوشت بايد داشته باشد و رعايت شود مربوط به جزئياتي است که بسياري از رزمنده‌ها در خاطره‌گويي به آن توجه نمي‌کنند، مثل فصل، آب و هوا، اشخاص و شکل ظاهري آنها، تکه کلمات رزمنده‌ها و اگر اين مطالب را در خاطرات به خوبي بگنجانند بسيار زيباتر مي‌شود و نقص بزرگ ديگر عدم رعايت رسم‌الخط در نوشتن است.»

معصومه رامهرمزي آخرين سخنران اين نشست تخصصي هم در سخناني گفت:«بنده از زماني که ارزيابي خاطرات را قبول کردم هميشه با اين سؤال مواجه بودم که با ۹ هزار کتاب در جنگ و ۴ هزار کتاب خاطره در دفاع مقدس هدف‌مان از برگزاري اين کنگره ملي خاطره‌نويسي چيست؟ و اين جشنواره و کنگره در کنار جشنواره‌هاي ديگر چه اعتبار و ارزشي خواهد داشت؛ و همين باعث شد تا کنجکاو شوم و خاطرات را با دقت بخوانم و عيار و ارزش آنها را با کتاب و خاطرات موجود بسنجم.»

وي افزود:«‌بنده هم در مرحله استاني و هم در مرحله کشوري آثار را ارزيابي کرده‌ام و يک موضوعي که در خاطرات اين جشنواره و کنگره ملي خاطره‌نويسي جالب است تنوع موجود در خاطرات است و اينکه مردم با تحصيلات و نوع نگاه خود خاطرات کوتاهي نوشته‌‌اند و اين يک فراخوان بي‌نظير به عموم مردم براي خاطره‌نويسي در حوزه دفاع مقدس است و بسيار جالب مي‌باشد.»

رامهرمزي در ادامه گفت:«جنگ يک منشور چند ضلعي است و نيازمند است تا در همه اضلاغ به صورت دقيق ديده شود و در خاطره‌هاي ارسالي ما اين ديد از اضلاع مختلف را به خوبي مشاهده کرد‌ه‌ايم که در کتاب‌هاي خاطره وجود ندارد. براي مثال اول کودکان در جنگ؛ خاطرات تلخ و شيرين کودکان در جنگ مثل پناهگاه پشت مدرسه کودک در هنگام جنگ دوم طنز در جنگ؛ که در آن رزمندگان براي روحيه دادن به يکديگر از شوخي و طنز استفاده مي‌کردند.

اين نويسنده ادبيات دفاع مقدس در پايان گفت:«بحث ديگر خاطرات مردمي بود که بسيار جالب توجه است کساني که به لحاظ جغرافيايي يعني دوري و نزديکي از جبهه در بيان خاطرات‌شان نقش داشت مثلاً نوع زبان و گويش در روايات خاطره تأثيرگذاري بيشتري دارد و اين نياز به کار پژوهش دارد تا پس از جمع‌آوري خاطرات از آنها در مراکز اسنادي و فرهنگ عامه استفاده کنيم.»

 

 

 

شنبه 17 دی 1390 - 9:57


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری