سه‌شنبه 6 تير 1396 - 20:10
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

گزارش

 

داود خسروي

 

رسانه در خدمت اصلاح جامعه

 

«گزارشي از برنامه هاي دومين جشنواره فيلم عمار و نظرات مسئولان جشنواره»

  دومين دوره جشنواره مردمي فيلم عمار با موضوعاتي همچون نقد درون‌گفتماني، تاريخ انقلاب اسلامي، فتنه سال 88 و جنگ نرم در بخش‌هاي مستند، داستاني کوتاه و بلند، پويانمايي و نماهنگ در دي‌ماه امسال برگزار خواهد شد.

به گزارش همشهري آنلاين اين جشنواره که سال گذشته نخستين دوره‌اش برگزار شد، امسال نيز قصد دارد براي دومين بار به عرصه بيايد و جاي خالي کارهاي جدي و منتقدانه را پر کند. از آنجا که هنوز مهلت ارسال آثار براي شرکت در جشنواره باقي مانده، نمي‌توان گفت که چه تعداد فيلم امسال در اين جشنواره شرکت خواهند کرد اما مجريان امر بسيار به آنچه پيش خواهد آمد اميدوارند و چشم‌انداز خوبي را براي آينده اين جشنواره مي‌بينند.

 از آنجا که جشنواره مردمي فيلم عمار به‌تازگي متولد شده و بسياري هنوز با ماهيت آن آشنايي ندارند بر آن شديم تا مروري اجمالي بر اهداف و عملکردهاي اين جشنواره نوپا داشته باشيم. آنچه مسلم است اينکه هر جشنواره‌اي به‌دنبال اهداف مشخصي فعاليت خود را آغاز مي‌کند و چه بسا که راهي براي خود انتخاب کند که فاصله زيادي با چيزهايي که معمول شده‌اند و همگان به آن عادت دارند داشته باشد.

با توجه به آنچه از جشنواره مردمي عمار ديده مي‌شود و بنا بر گفته مجريان اين جشنواره اينطور مي‌توان برداشت کرد که اين جشنواره با هدفي تازه و به دور از تکرارهاي هميشگي فعاليتش را شروع کرده است. بنا بر آنچه از گفته‌هاي متوليان اين جشنواره برمي‌آيد مي‌توان اين‌طور برداشت کرد که يکي از اهداف اصلي جشنواره مردمي عمار جوانان هستند؛ جواناني که تا به حال به خاطر عدم ‌شرايط مناسب، يا موفق نشده‌اند فعاليت داشته باشند يا آن‌طور که بايد استعدادهايشان مورد استفاده قرار نگرفته است. کمااينکه وحيد جليلي، مدير دفتر مطالعات جبهه فرهنگي انقلاب اسلامي نيز در راستاي اهداف جشنواره مردمي عمار به فارس گفته: فضاي سينماي ايران از رسانه ملي تا بدنه سينما نگاه کاملا حذفي و بايکوتي به استعدادهاي انقلابي دارد و اين امر استعداد‌ها را به تحليل مي‌برد. بنابراين جشنواره مردمي عمار براي اين آمده است که استعدادهاي خوبي که وجود دارد را حمايت کند و تلاش ما اين است که اين جشنواره به مرور و در دوره‌هاي آتي اهداف خود را محقق کند و آثار کيفي بيشتري داشته باشد.

وي با بيان اينکه اين جشنواره مردمي است، يکي از اهداف آن را پرکردن گسست نسلي بين هنرمندان انقلابي نسل‌هاي گذشته و نسل حاضر عنوان کرد و افزود: حضور آقاي طالب‌زاده و برخي از بزرگان سينماي انقلاب در شوراي سياستگذاري نشان از دغدغه نسل اول هنرمندان انقلاب براي حمايت از نسل جديد دارد. بنابراين آنچه از حاصل اين جشنواره انتظار مي‌رود، ورود سينماگران جوان و البته با استعداد به عرصه سينماي ايران است که حرفي براي گفتن دارند و هدفي که به خاطرش شايد در اين سال‌ها نتوانسته‌اند آن‌طور که بايد، فعاليت داشته باشند.

اما چيزي که طبيعتا انتظار آن مي‌رود اين است که جشنواره مردمي عمار در دومين سال فعاليتش تغييرات رو به جلويي داشته باشد و چند قدم به آنچه مد نظر برگزارکنندگان اين جشنواره است نزديک‌تر شده باشد؛ تغييري که براي رسيدن به آن بايد منتظر ماند تا جشنواره دومين دوره خود را طي کند.

در اين خصوص نيز طالب‌زاده معتقد است: جشنواره امسال به‌طور طبيعي کمي وسيع‌تر است و آثاري که وارد جشنواره مي‌شوند، بيشترند. همچنين تنوع مسائلي که در اين دوره به آنها پرداخته مي‌شود، بيشتر خواهد بود. شايد بعد از اينکه فيلم‌ها مورد بررسي قرار گرفتند براي چند اثر، نمايش، نقد و بررسي ويژه‌اي

با حضور کارگردانان آنها و اهالي رسانه داشته باشيم. اگر همه پيش‌بيني‌هاي متصديان امر اين جشنواره به درستي و طبق آنچه برنامه‌ريزي کرده‌اند تحقق يابد ممکن است اين مراسم در آينده‌اي نه چندان دور، جايگاه ويژه‌اي براي خود در بين جشنواره‌هاي ايراني باز کند و بيش از همه آنها حرفي براي گفتن داشته باشد.

او افزود: در حوزه بين‌الملل که من کار مي‌کنم ما کار مستندي داشتيم که در درباره تسخير لانه جاسوسي آن هم ۴ ماه پس از گروگانگيري در نيويورک و نيوجرسي و تهران فيلمبرداري شد و با خبرنگاران خارجي و مردم آمريکا و دانشجويان پيرو خط امام صحبت شده است اما پس از آن هيچ چيزي ساخته نشد.

طالب‌زاده با بيان اينکه در سال‌هاي پس از انقلاب الگوسازي و نيروسازي نشده است، مي پرسد: آيا ما نيرو تربيت کرديم که از نگاه ايراني که در خارج بوده و در ميان مردم غرب ببينند که آنها درباره دفاع مقدس و جنگ ايران و عراق چه مي‌دانند؟ ما درست براي نيروسازي وقت نگذاشتيم و برنامه‌ريزي نکرديم و همه‌اش در فرماليته‌هاي اداري بوديم و کار تنها مدتي دست آدم‌هاي پر جرأت بود که الان ديگر نيستند و يا کتاب فروش هستند و يا خاطره مي‌نويسند در صورتي که کشوري که چنين تحولي در آن رخ داده بايد بيشتر کار مي‌شد.

دبير دومين جشنواره مردمي فيلم عمار با بيان اينکه جشنواره عمار جهشي در اين زمينه است، مي گويد: اين جهش خيلي خوشحال‌کننده است و به ما مي‌گويد که يک اتفاق افتاده است. شما نياز داريد که يک الگو بدهيد و وقتي اين الگو بيرون بيايد به فاصله نزديک چند الگو ديگر نيز مي‌آيد يعني اعتماد به نفس سريع به همراه تکنيک بالا مي‌رود.

طالب‌زاده با اشاره به ظهور نيروهاي جديد در عرصه سينما، تاکيد مي کند: بچه‌ هاي جديد نگاهشان دکوراتيو نيست بلکه دغدغه‌اي براي اصلاح کشور و رسيدگي به مسايل مردم دارند. من از اين جهش تعجب کردم و اين نشان مي‌دهد که چقدر استعداد هست و اين استعدادها گره خورده و حجيم شده است و آماده رها شدن است و من در همين چند وقت اخير چند اثر مستند بلند مؤثر ديدم که الان به عمار آمده‌اند.

دبير جشنواره عمار همچنين در مورد توليد فيلم داستاني مي گويد: در بخش داستاني هم داريم دورخيز مي‌کنيم که در مرحله بعدي داشته باشيم. البته فيلمساز همينطوري فيلمساز نمي‌شود و بايد آموزش ببيند و الگوهايي را داشته باشد و اين عرصه، عرصه بسيار مهمي است که بايد به آن وارد شويم و سرمايه‌گذاري کنيم. خيلي از فيلمسازان امروز آموزش سينمايي نديده‌اند و بيشتر با تجربه، کارهايشان جمع مي‌شود و آموزش ديده کم داريم در حالي که آموزش ديدن خيلي کمک مي‌کند.

او درباره اکران روستايي جشنواره عمار، مي گويد: بسياري از هنرمندان و کارگردانان ما از روستا مي‌آيند و وقتي جشنواره عمار به روستايي مي‌رود و آثار در آنجا ديده مي‌شود، از همانجا مشتاق مي‌شوند که جايي هست؛ و مي‌آيند در يکي از اين دوره‌هاي ما نام‌نويسي مي‌کند لذا براي شناخت استعدادهاي بيشتر است که عمار به روستاها مي‌رود و به نظر من اين در مراحل بعدي بيشتر بروز خواهد کرد.

طالب‌زاده با بيان اينکه بيشتر استعدادها امروز در شهرهاي کلان نيستند، مي افزايد: اين استعدادها با يک تربيت مي‌توانند کار کنند به علاوه اينکه آنها دغدغه‌هايي دارند مثلا شما چقدر فيلم درباره کشاورزي و يا دامداري در ايران داريم من که تاکنون چيزي نديده‌ام. کردستان با اين همه وسعت و عظمت و سرسبزي چقدر در فيلم‌ها ديده شده و دغدغه‌هاي آن‌ها چقدر در ميدان و ميان مردم و در يک فيلم کار شده است؟؛ اين کاري است که رسانه و جوان‌هاي آموزش ديده با دغدغه بايد بکنند و آنها بيش از مسئولان مي‌توانند اينکار را انجام دهند.

اين کارگردان سينماي ايران درباره سطح کيفي آثار رسيده به جشنواره عمار مي گويد: خيلي‌ها هستند که آماتور هستند اما مردم به دنبال گرفتن آثارشان هستند و برخي حرفه‌اي هستند اما کسي به دنبال آثار آنها نيست. البته اين براي ما فرق نمي‌کنند اما خيلي‌ها از اين حرکت‌هاي آماتوري خبر ندارند.

طالب‌زاده ادامه مي دهد: نکته ديگر اين است که چرا يک فيلمساز داستاني نبايد يک مستند بسازد؛ در جهان اينطور است که بزرگاني به يکباره ساخت فيلم بلند را رها مي‌کنند و چند مستند مي‌سازند چون انگيزه آنها اصلاح بوده است و مي‌خواستند چيزي را تغيير دهند لذا وقتي بزرگان در غرب مستند مي‌سازند چرا ما اينکار را نکنيم.

وي با بيان اينکه جشنواره عمار مي‌تواند اين فضا را بکشند و فاصله بين «آماتورهاي خوش دغدغه» و حرفه‌اي‌ها کم کند، تاکيد مي کند: البته شايد کساني که حرفه‌اي هستند و کار داستاني مي‌سازند نتوانند يک مستند ۳۰ دقيقه‌اي بسازند و ما مي‌گوييم داستاني خوب عين مستند است و مستند خوش ساخت عين داستاني است و بايد در آينده اين فاصله را کم کنيم و آماتورها و حرفه‌اي‌ها بايد به هم نزديک شوند؛ آماتور جوان کاري از دستش برمي‌آيد که از برخي که ۳۰ سال است دارند کار مي‌کنند و حرفه‌اي شده‌اند بر نمي‌آيد چراکه آنها اعتماد به نفسشان را از دست داده‌اند.

طالب‌زاده ايران را يکي از سخت‌ترين جاها براي فيلمسازي مستند دانسته، و مي افزايد: آنهايي که بايد جلوشان را بگيرند مي‌آيند فيلم مي‌سازند و سم‌پاشي عظيمي را در جهان به پا مي‌کنند اما کسي که با دغدغه يک فيلم مي‌خواهد بسازد ناگهان يک گروهبان مي‌آيد دوربينش را مي‌گيرد و نمي‌تواند به دنبال آن برود که البته اميدواريم با حرکتي که شروع شده اين امر اصلاح شود و مزاحم جوان‌ها نشوند.

دبير جشنواره عمار يکي از خوبي‌هاي جشنواره عمار را کشف نيروهاي جوان و مستعد دانسته و مي گويد: معتقدم موضوعات جشنواره‌ عمار و فيلم‌هاي برگزيده شده براي هيئت داوران بايد بيايد و ديده شود و با آنها صحبت شود که اغلب اين فيلم‌ها گروهي ساخته شده است؛ مثلا يکي رفته شمال آفريقا در يکي از کشورهاي آزاد شده و ۲ ساعت فيلم مستند ساخته که بايد با او صحبت شود و آن وقت اعتماد به نفس اين جمع را بالا برد.

طالب‌زاده درباره پخش آثار جشنواره عمار از رسانه ملي نيز مي گويد: صحبتهايي شده و دارد مي‌شود که هر شب در رسانه ملي بخشي از جشنواره را بتوان ديد. ۵ تا ۱۰ اثر برتر جشنواره را نيز مي‌توان در چند شبکه نمايش داد و بايد اين بشود و برخي آثاري که آمده قابليت پخش در پرس‌تي‌وي و العالم را دارد و بايد اين آثار را به اين شبکه ‌ها پيشنهاد داد چرا که اين آثار براي مخاطب غربي خيلي جذاب است.

اين کارگردان سينماي ايران با بيان اينکه برخي آثار عرضه شده به به جشنواره عمار بين‌‌المللي است، تاکيد مي کند: پيشنهاد کردم که حتما برخي از آنها براي جشنواره مستند الجزيره ارسال شود و سعي داريم سال‌هاي بعد از کشورهاي ديگر فيلم بپذيريم و به نظر من فيلم خوب بايد بين‌المللي باشد و بين‌المللي هست چراکه داراي يک نگاه رو به جلوست و بيان کننده يک حقيقت است و خود به خود ما به آن سمت خواهيم رفت. من به سهم خودم دنبال هستم که کارهاي برگزيده جشنواره عمار را به جشنواره مختلف ببريم و با مسئولان جشنواره‌هاي مختلف صحبت مي‌کنيم که به اين جشنواره‌ها دعوت بشوند.

طالب زاده ادامه مي دهد: سازندگان اين آثار بايد به کشورهاي مختلف بروند و از فضاي ايران خارج شوند و آنجا فيلم ببينند و فضاي هنري و مستند دنيا را ببينند و ما بايد قطعا اين تلاش را بکنيم چراکه شما وقتي داريد نيرو تربيت مي‌کنيد بايد هواي او را داشته باشيد؛ او که ارتباطي ندارد اين مائيم که بايد معرفي بکنيم و اين برعهده ماست.

«نظرات عضو شوراي سياست‌گذاري جشنواره عمار»:

عضو شوراي سياست‌گذاري جشنواره عمار با اشاره به انتظارات موجود از جشنواره عمار گفت: جشنواره عمار مطالباتي از مسئولان سينمايي است که موسسان اين جشنواره بايد از مسئولان مطالبه کنند که تا به حال در اين زمينه‌ها چه‌کار کرده‌اند.

ناصر هاشم‌زاده در گفت‌وگو با خبرنگار فرهنگي فارس درباره جشنواره فيلم عمار گفت: اين جشنواره اسمي را يدک مي‌کشد که خيلي مهم است آن هم در برابر اين همه جشنواره‌ با اسامي مختلف ـ که البته آنها هم در جاي خود خوب و مفيدند ـ اين اسم خيلي هيبت دارد.

وي با طرح اين سوال که آيا ما به اندازه اين هيبت به آن مي‌پردازيم؟ افزود: اگر قرار است که اين جشنواره فرعي به حساب بيايد و مختص به يک عده خاصي باشد تا آنها هم جشنواره‌اي داشته باشند، پس واي بر ما! که در يک کشور شيعي با حکومت شيعي، جشنواره‌هايي با عناوين ديگر معظم و باشکوه و با برخورداري از بودجه‌هاي زياد برگزار شوند و جشنواره‌اي اين چنين غريب باشد و با بودجه‌اي کم به کار خود ادامه دهد که اين خود جاي افسوس دارد.

هاشم‌زاده با بيان اينکه اغلب به جشنواره‌هايي دعوت شده که از ديدن فيلم‌هاي آنها عصباني شده است، ادامه داد: به ما مي‌گويند که اهل مذهب اصولا بايد در تقوا باشند و بودجه زيادي نخواهند و اين هم از آن فريب‌هايي است که در عالم راه افتاده است و معاويه صفت‌ ها اصولا چنين چيزهايي را مي گويند چنان که به امثال ابوذر مي‌گفتند که تو چه کار داري که من کاخ سبز دارم، تو بايد زاهد باشي و در گوشه‌اي بنشيني و کاري به دنيا نداشته باشي.

نويسنده «سيب و سلما» در مورد بودجه ‌اندک جشنواره مردمي عمار نيز گفت: بالاخره همين بودجه را هم بچه‌ها با تمسک به مسئولين جور کرده‌اند. البته نمي‌دانم که بودجه اين جشنواره به بودجه يک نمايشگاه کوچک موبايل يا تلويزيون مي‌رسد يا نه! اما به هر حال هر چه هست، با توکل به خدا قرار است که در اين جشنواره به سمت معيار دادن برويم.

وي افزود: من از اسم جشنواره، اين را مي‌فهمم اما ضعيف اجرا کردن اين جشنواره يک ضربه است و اين جشنواره بايد قوي برگزار شود که « واعدوا لهم مستطعتم من قوه».

اين فيلمنامه نويس کشورمان در مورد بايد هاي چنين جشنواره‌اي تاکيد کرد: موضوعات جشنواره هم بايد به گستردگي تعريف شود. اين محدوديت موضوعات نيز ممکن است آسيب بزند، مگر اينکه خود موضوعات را در حيطه بزرگتري معنا کنيم مثلا وقتي از انقلاب اسلامي صحبت مي‌کنيم کل جنبش‌هايي را که در حيطه تفکر اسلامي هستند در نظر بگيريم، يا وقتي از بيداري اسلامي صحبت مي‌کنيم بايد خيلي گسترده‌تر معنا را بگيريم. اما اگر در حيطه يک قدرت سياسي مسئله را ببينيم به نظر ضربه خواهيم خورد.

مشاور فيلمنامه «آواز گنجشک‌ها» افزود: با اين مقدمات من شخصا از جشنواره عمار انتظارات زيادي دارم و فکر مي‌کنم جشنواره‌اي در حيطه تفکر ديني به‌ ويژه در جبهه‌گيري‌هاي سياسي ـ اجتماعي است و همين از گستردگي کمي برخوردار نيست.

وي با بيان اينکه موضوعاتي چون انقلاب اسلامي و بيداري اسلامي موضوعات کم و کوچکي نيست تصريح کرد: نوع پرداخت به آن هم صرف سياست نيست؛ شما وقتي از بيداري اسلامي در مصر حرف مي‌زنيد يعني از شصت، هفتاد سال مبارزه فکري و ديني و سياسي مسلمان‌ها حرف مي‌زنيد. شما ببينيد از اولي که حسن البنا آمد و اخوان‌المسلمين را تاسيس کرد و نهضت‌هايي که در الازهر شکل گرفت و آمدن سيد قطب و محمد قطب و ديگران، اين‌ها چيز کمي در جامعه مصر نبود؛ حتي قبل از انقلاب اين‌ها تفکراتي بود که در ايران ترجمه مي‌شد و تاثير مي‌گذاشت؛ مصر و تونس و..... را نبايد کم گرفت.

هاشم‌زاده ادامه داد: در همين خيزش اسلامي که به صورت سياسي خودش را جلوه داده، بالاخره يک تفکري مبناي اين خيزش است، اين را که نمي‌شود نفي ‌اش کرد. حالا ما در جشنواره عمار مي‌خواهيم به وجوه بيشتر سياسي- اجتماعي توجه کنيم، ولي همين وجوه سياسي و اجتماعي بايد براي بچه مسلمان‌هاي جامعه ايراني تعريف و بيان شود تا اين بچه‌ها فعال شوند.

 وي به انتظارت خود از نهاد‌هاي فرهنگي نيز پرداخت و گفت: از سرمداران فرهنگي جامعه بايد سوال کرد که شما در اين زمينه چه کار کرده‌ايد؟ حالا اگر قرار باشد درباره يک موضوع خيلي فرعي در جامعه فيلمي ساخته بشود، برويد ببينيد در جشنواره‌ها چه حجمي از آثار ارائه مي‌شود. من خودم در يکي از جشنواره‌ها داور بودم، با وجود اينکه فيلم‌ها را تقسيم هم کرده بودند، بيش از سيصد فيلم فقط ما ديديم. حالا براي اين موضوعاتي که در جشنواره عمار هست هم بايد چنين حجمي از توليدات را ايجاد کرد. هاشم زاده افزود: در محافل هنري در نهادها و.... بايد سرمايه‌گذاري شود و فيلم‌هايي در اين زمينه‌ها ساخته شود. بايد اين موضوعات جدي تلقي شود. اين جشنواره‌ها حتي اگر وجه کمي هم در آن کم باشد ولي به نظر من از نظر کيفي بسيار با ارزش است و بايد به آن توجه کرد. انشاا... تا اينجا هم استقبال خوب بوده باشد، من الان آماري در دست ندارم، ولي هرچه هست در اين زمينه‌ها بايد از نهادها و ارگان ‌ها سوال کرد که درباره اين موضوعات که خواسته‌هاي کلي نظام هم هست تا به حال چه کرده‌ايد.

هاشم‌زاده همچنين در پاسخ به اين سوال که آيا راه‌ندازي چنين جشنواره‌اي به معناي نااميدي از ديگر نهادهاي فرهنگي است، گفت: نه چرا اسمش را نااميدي مي‌گذاريد. بگوييد مطالبات. من مي‌گويم ما بايد بخواهيم. کساني که موسس اين جشنواره بودند، اين مطالبات را بايد مي‌داشتند تا امروز که اين جشنواره شروع شده است ما با حجم بيشتري از آثار روبه‌رو مي‌بوديم.

وي افزود: من انتظارم الان بالاست. مي‌گويم اسم جشنواره را گذاشته‌ايد عمار، عنوان يدکي مردمي را هم به آن اضافه کرده‌ايد انتظارها بالا رفته است، چون مثلا براي من عمار يک شخصيت شاخص بين حق و باطل است و يک شخصيت معيار است. عمار در صفين پنجاه سال تاريخ سياسي اسلام را خط‌کشي مي‌کند. پس عمار آدم کمي نيست و من مي‌گويم اين اسم را مجاني خرج نکنيم. موسسان اين جشنواره بايد از مسئولان مطالبه کنند که تا به حال در اين زمينه‌ها چه‌کار کرده‌اند و در آينده چه کار مي‌خواهند و بايد بکنند. پس اين را يک ناميدي تلقي نکنيد و يک مطالبه در نظر بگيريد.

«آثار و موضوعات جشنواره»:

از آنجا که هنوز فرصت باقي است و فيلمسازان زمان آن را دارند تا آثارشان را براي شرکت در جشنواره ارسال کنند، بايد صبر کرد تا مشخص شود چه تعداد فيلم در اين جشنواره شرکت مي‌کنند. اما درخصوص اينکه موضوع آثار شرکت‌کننده در اين جشنواره حول چه محورهايي است؟ طالب‌زاده مي‌گويد: در اين مرحله خيلي دسته‌بندي نکرده‌ايم و دست نگه داشته‌ايم تا همه آثار ارسال شوند، اما جنس موضوعات است که اين جشنواره را از جشنواره‌هاي ديگر تفکيک مي‌کند؛ با توجهي که به بحث رسانه در خدمت اصلاح جامعه دارد.

زمان زيادي تا شروع دومين دوره برپايي جشنواره مردمي عمار باقي نمانده؛ جشنواره‌اي که بايد منتظر ماند و ديد که چقدر با آنچه در مورد اهدافش گفته مي‌شود همسو است و توانسته موفق عمل کند؛ چرا که موفقيت امسال عمار مي‌تواند تواني مضاعف باشد براي ادامه اين کار و آنان‌که مشتاقانه پاي در اين راه گذاشته‌اند.

 

 

چهارشنبه 7 دی 1390 - 9:35


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری