شنبه 29 مهر 1396 - 6:49
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

گزارش

 

مونا ناصرپور

 

ريز و درشت يک فناوري رايانه اي!

 

 

اشاره :  «فناوري رايانش ابري بومي شد»، اين تيتري بود که ديروز روي خروجي اطلاع رساني سازمان تبليغات اسلامي قرار گرفت  و خبري که در چند روز اخير، در هفدهمين نمايشگاه بين المللي الکامپ، غوغا به پا کرده.

تا همين جاي ماجرا، موضوع جالب شده و قابل افتخار. اما وقتي مي شنوي که جوونهاي پر انرژي موسسه فرهنگي اطلاع رساني تبيان ، آستين همت را بالا زده اند و با کمترين هزينه اين فناوري را بومي کرده اند، خوشحالي ات دو چندان مي شود. آنوقت است که با کنجکاوي تمام، مي خواهي بداني «رايانش ابري» چيست!

براي يافتن پاسخ اين سوال ، به سراغ دست اندرکاران اين پروژه رفتيم. داوود قطره ساماني يکي از جوانان متخصص موسسه تبيان است که در پروژه رايانش ابري نقش مهمي را ايفا کرده است .

  

* رايانش ابري چيست ؟

زيبايي صنعت itخوي تغيير پذيري آن است ، به مدد دانشگاه ها و دانشمندان پيشرفت در اين زمينه به طورسرسام آوري صورت مي گيرد. به طوري که اگر يک کارشناس itامروز به مانند اصحاب کهف به خواب چند ساله برود ، بعد از بيداري با زمينه کاملا متفاوتي روبرو ميشود و براي او ادامه در اين رشته با تغيير اساسي زمينه کاري متفاوت عمده اي نخواهد داشت . يکي از اين تغييرات که در چند سال اخير چهره خود رابه نمايش گذاشته ، رايانش ابري يا cloud computingاست . با توجه به مستندات موسسه استاندارد گذاري nistرايانش ابري به اين صورت تعريف مي شود : «رايانش ابري مدلي براي ارائه دسترسي مناسب شبکه اي ، مستقل از مکان و کاملامتناسب با نياز و خواست کاربر به مخزني اشتراکي از منابع محاسباتي ( منابع شبکه اي، سرورها ، فضاهاي ذخيره سازي اطلاعات ، نرم افزارهاي کاربردي و به طور کلي خدمات شبکه اي ) است که با کمترين دخالت کارشناسان مرکز ارائه دهنده خدمات ، با سرعت بالايي قابل پيکربندي و تحويل است . اين مدل باعث ترويج دسترس پذيري است و مرکب از 5 ويژگي کلي ، 3 نوع مدل خدمات و 4 مدل پياده سازي است . »

 

* ويژگي هاي کلي رايانش ابري را توضيح مي دهيد؟

1. سلف سرويس متناسب با نياز کاربر ؛ به اين معني که هر زماني که لازم بود باتوجه به نياز کاربر و بدون نياز به دخالت ارائه دهنده خدمات ، بتوان از منابع استفاده کرد .

2. مديريت و دسترسي منابع از طريق شبکه ؛ براي مديريت منابع هيچ نيازي به حضورفيزيکي و سخت افزار يا نرم افزار خاص نخواهد بود . تنها چيزي که لازم است يک مرورگروب ، يک نام کاربري و يک رمز عبور است .

3. مخزني از منابع محاسباتي ؛ منابع محاسباتي شرکت ارائه دهنده خدمات درمخازني قرار ميگيرد تا کاربران بتوانند از آنها استفاده کنند ، چه به صورت اشتراکي، چه اختصاصي ، مبحث چند اجاره اي يا multi tenancyدر اين قسمت تعريف مي شود ، ضمنا ، سخت افزار و مکان فيزيکي منابع از ديدکاربر پوشيده است .

4. قابليت ارتجاع خدمات با سرعت بالا ؛ لازم است بنا به نياز کاربر ، هر زماني که لازم بود منابع محاسباتي افزايش يا کاهش پيدا کنند و کاربر نبايد با محدوديتي روبرو شود . ضمنا تغييرات مورد درخواست مشتري بايد به سرعت و با کمترين نياز به دخالت کارشناس اعمال شود .

5. محاسبه هزينه خدمات با توجه به اندازه استفاده ؛ مدل حسابداري در اين روش بسيار پويا و مناسب است و کاربر فقط و فقط براي استفاده از خدمات متحمل هزينه مي شود و نه اجاره آن .

 

 

* مدل هاي خدمات را توضيح دهيد؟

مدل هاي خادمات شامل :

1. نرم افزار به عنوان خدمات

saas - software as a service

2. بستر اجرايي به عنوان خدمات

paas - platform as a service

3. زير ساخت به عنوان خدمات

iaas - infrastructure as a service

 

در خصوص مدلهاي پياده سازي هم :

1. ابر اختصاصي

منابع اين ابر تنها توسط يک سازمان خاص مديريت مي شود . زماني که حداکثر امنيت و مديريت منابع درخواست شود اين نوع ابر پاسخگوي نياز است .

2. ابر انجمني

در اين نوع ابر ، منابع به دسته اي از سازمان ها که در خدمات با هم اشتراک دارند ارائه مي شود . به عنوان مثال ابر انجمني دانشگاه ها.

3. ابر عمومي

با توجه به نام آن ، همه کاربران شبکه قادر خواهند بود بدون هيچ محدوديتي ازاين خدمات استفاده کنند .

4. ابر ترکيبي

ترکيب چند نوع ابر با هم ، اين مدل را به وجود مي آورند به عنوان مثال ترکيب ابر هاي اختصاصي بانک ها.

 

* بستر اجرايي به عنوان خدمات و زير ساخت بهعنوان خدمات توضيح دهيد ؟

در خصوص بستر اجرايي بايد بگويم تصور کنيد مسئوليت سازماني را بر عهده داريدکه اطلاعات خود را در بانک هاي داده نگهداري مي کند ، امنيت ، پايداري و دسترسيپذيري بالا ، نامحدودي در اندازه و تعداد بانک داده جزو پارامترهاي بحراني و موردنظر شما هستند . به همين منظور سخت افزار هاي قدرتمند خريداري کرده و سرويس بانک داده را بر روي آنها نصب مي کند . بنابراين همه هزينه هايي که در نوع مدل ارائه نرم افزار به صورت قديمي است را متحمل خواهيد شد . حال فرض کنيد بخواهيد سيستم بانک داده خود را توسعه دهيد و يا تکنولوژي هاي دسترس پذيري خاص را پياده کنيد اين مسئله شامل پرداخت همه هزينه هاي قبل براي بار هستند ، به غير از آن مسئله نگهداري سرويس مشکل جديد شما خواهد شد .

در مدل ارائه خدمات بانک داده تنها چيزي که شما نياز خواهيد داشت . تنظيمات جديد نرم افزار خود براي اتصال به بانک داده رايانش ابري است . مسائلي مثل نگهداري، پياده سازي دسترس پذيري بالا ، محدوديت هاي سخت افزاري و نرم افزاري ، حجم بانک داده و .... نگراني هاي ارائه دهنده خدمات paas بانک داده است و از ديد شما به عنوان يک مشتري کاملا پوشيده خواهد بود . درضمن ، به شما يک کنترل پنل مبتني بر وب ارائه خواهد شد که در صورت نياز ، تعدادبانک داده خود ، حجم آنها و.... را تغيير دهيد ، بدون اينکه نگراني بابت دسترس پذيربودن بانک داده خود داشته باشيد .

 در خصوص زير ساخت به عنوان خدمات بايد گفت : هر سازمان ، براي نگهداري نرم افزار هاي کاربردي خاص خود نيازمند مجموعه اي از تجهيزات سخت افزاري محاسباتي وشبکه اي است . بنابراين طبق مدل قديمي ، پيشنهاد قابل ارائه ، خريد تجهيزات وهمينطور استخدام کارشناسان براي مديريت و نگهداري آنها خواهد بود . حالا اين سوال به ذهن ميرسد که ايا از تجهيزات خريداري شده به طور مفيدي استفاده مي شود ؟

هر دانشگاه در طول سال 2 بار در زمان ثبت نام دانشگاهي نيازمند سخت افزار هاي قدرتمند براي پاسخگويي به درخواست هاي دانشجويان است و در بقيه سال ، بار سنگيني برروي سخت افزارها نخواهد بود . اگر مدل قديمي را در نظر بگيريم ، اين سازمان مجبوراست سخت افزار هاي قدرتمندي خريداري کند تا در زمان ثبت نام بتوانند پاسخگو باشند . اما در مورد بقيه طول سال چطور ؟ سخت افزارهاي قدرتمند بدون دليل با هزينه گزافي نگهداري مي شوند . ضمنا ، هر زماني که تصميم به توسعه و يا تنزل سخت افزار ها گرفته شد ، مدت زيادي صرف پيکربندي دوباره کل سيستم خواهد شد .

در مدل زير ساخت به عنوان خدمات دانشگاه به عنوان يک مشتري از ارائه دهنده خدمات رايانش ابري ، خدمات

laasمرکز داده مجازي خريداري مي کند . به مشتري يک کنترل پنل مبتني بر وب ارائه ميشود که مخزني از منابع در آن تعريف شده و مسئولitدانشگاه به سادگي از طريق اين کنترل پنل ، ماشين هاي مجازي ، قطعات شبکه اي مجازي ، فضاي ذخيره سازي اطلاعات مجازي و ... را با منابع محاسباتي کم مي سازد وسپس نرم افزار هاي مورد نياز را بر روي آنها پياده ميکند . هر زمان که به مهلت ثبت نام نزديک شد . کافي است از طريق کنترل پنل ، اقدام به افزايش منابع نمايد و پس ازخاتمه دوره ثبت نام ، منابع را به حالت قبل برگرداند ، بدون اينکه کوچکترين نيازي به دخالت کارشناس سخت افزار ، شبکه و ... باشد . بنابر اين هزينه هاي گزاف تامين ونگهداري سخت افزارهايي که از آنها استفاده نمي شود حذف مي شوند و آن سازمان تنهابراي منابع که مصرف مي شود هزينه پرداخت مي کند .

 

* وضعيت کنوني رايانش ابري در ايران چگونه است؟

يکي از بنيادي ترين نيازمندي هاي خدمات رايانش ابري ، بستر شبکه اي پر سرعت بين سرويس دهنده ،و سرويس گيرنده است . چرا که پردازش ها به جاي اينکه در سازمان صورت گيرد ، در مرکز داده رايانش ابري صورت مي گيرد و تنها واسط ارتباطي ، شبکه بين دو واحد است . بنابراين ايده رايانش ابري تنها در صورتي در کشور ما عملي است که زيرساخت شبکه اي پر سرعت پياده سازي شده باشد .

خوشبختانه ، مخابرات کشور هم اکنون خدمات زير ساختي شبکه مورد نظر را تحت عنوان اينترانت و يا شبکه ملي ارائه مي کند . به همين دليل با وضعيت کنوني ، پياده سازي خدمات رايانش ابري در ايران ممکن شده ، لازم است مراکز داده قدرتمند کشور اين تکنولوژي را وارد و بومي سازي نمايند و به سازمان ها و موسسه ها ارائه کنند . مرکزداده تبيان به عنوان نهادي بيشتر و در اين زمينه قدم نهاده تا بتواند هموطنان عزيزايراني را از اين تکنولوژي بهره مند سازد .

 

* به عنوان سخن پاياني در خصوص خدمات رايانش ابريتبيان توضيح دهيد ؟

حدود 10 سال است که کشورهاي پيشرو در زمينه خدمات کامپيوتري در حوزه رايانش ابري مشغول فعاليت هستند . ايالات متحده آمريکا به عنوان سردمدار اين کشور ها اين تکنولوژي را از آن خود کرده ، با توجه به تحريمي که از طريف اين کشور بر ايران اعمال شده ، فروش و مراوده تکنولوژي امکان پذير نيست . با در نظر داشتن تاکيد دولت، رويکرد مرکز داده تبيان ، استفاده از منابعopen sourceاست و خدماتي که اين مرکز داده ارائه مي دهد ، بر اساس اين گونه نرم افزار هاو ماژولهاست .

بنابراين هر چند مشکلات مرسوم نرم افزاري وجود دارد ، اما نياز به هر گونه وابستگي به کشور مذکور حذف شده و امکان بومي سازي اين تکنولوژي به وجود مي آيد .

ارائه خدمات رايانش ابري توسط مرکز داده موسسه فرهنگي اطلاع رساني تبيان به دو فاز تقسيم مي شود در فازاول ارائه خدمات رايانش ابري به صورت محدود و مختص دانشگاه ها ، مراکز علمي و توسعه دهندگان نرم افزاري خواهد بود تا بتوانند از بستر پياده شده استفاده و در توسعه سيستم و پيشبرد آن به سوي محيط تجاري کمک نمايند  .در اين مرحله تبيان اقدام به ارائه خدمات زير ساخت به عنوان سرويس کرده و خدمات vdcرا به مخاطبين مذکور ارائه مي نمايد . همچنين مرکز داده تبيان در اين دوره باشرکت هاي نرم افزاري که تمايل به طراحي محصولات در زمينه هاي مختلف خدمات رايانش ابري دارند همکاري به عمل آورده تا هر چه زودتر به سمت کاربردي شدن اين تکنولوژي پيش برويم .

در فاز دوم ، مرکز داده تبيان اقدام به ارائه خدمات رايانش ابري به صورت تجاري و بدون محدوديت در سه دسته

laas- paas- saas خواهد کرد .

 

در پايان علاوه بر تشکر از کليه کساني که به هر نحوي در اجرا و به بهره برداري رسيدن اين طرح ما را همراهي کرده اند ، اميدوارم روزي برسد که ما در دنياي فناوري اطلاعات حرف اول را بزنيم .

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

سه‌شنبه 22 آذر 1390 - 9:10


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری