يكشنبه 6 مهر 1399 - 16:51
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

يادداشت

 

حجت الاسلام نورلله ولي نژاد
مدیر کل تبلیغات اسلامی گلستان

 

زشت و زيبا در ماجراي عاشورا

 


          يا دهر اف لك من خليل             كم لك بالاشراق والأصيل


 عاشورا داراي دو چهره زيبا و زشت و در حقيقت ، عاشورا از دو زاويه قابل تفسير و تحليل مي باشد . 
يك چهره عاشورا، زيبايي هاست كه در مسير بين مكه تا كربلا و بيشتر در كربلا جلوه كرد و چهره ديگر آن ، زشت و بسيار و بسيار تلخ كه علاوه بر كربلا ، در كوفه و شام نيز به ظهور و بروز رسيد ، آن جايي كه حضرت ابوالفضل (ع) با لب تشنه و در عين حال نگران ، وارد شريعه فرات مي شود . عقل بر اين داوري مي كند كه اگر آب بنوشد ، راه را به خطا نرفته و عقلاي عالم او را سرزنش نخواهند كرد ، بلكه مورد تحسين واقع خواهد شد كه با رفع تشنگي ، بيشتر مي توانست بجنگد و زودتر آب را به خيمه ها و بچه هاي تشنه برساند ، اما وفاداري و عشق اقتضا كرد كه آب ننوشد و زيبايي هاي كربلا در تاريخ به ثبت برسد ، يا اين كه حضرت زينب (س) به هنگام شهادت فرزندانش ، به دليل اين كه شايد امام حسين (ع) خجالت بكشد ، از خيمه بيرون نيامد و يا آن هنگام كه امام حسين (ع) و ياران اندكش در حالي كه از نوك شمشيرها خون مي چكيد و كربلا را وحشت فرا گرفته و نفس ها در سينه حبس شده بود ، به نماز ايستادند و نماز ظهر عاشورا در تاريخ مفهوم ماندگاري پيدا كرد و ده ها حادثه اتفاق نادر ديگر همچون شوخي و خوشحالي ياران امام حسين (ع) در شب عاشورا بعد از اطلاع از شهادت خويش و نماز شب حضرت زينب (س) در شب يازدهم ، آن هم نشسته ، اما با يك دنيا وحشت ، اضطراب ، غم و ناله افراد پيرامون ، يا جواب ردّ حضرت عباس (ع) به امان نامه شمر و ندامت حر و تصميم قاطع زهير بن قين و تعبير « احلا من العسل » حضرت قاسم و صدها اتفاق بزرگ و كوچك و كوچك هاي بزرگ و همه اين ها حاكي از چهره زيباي عاشورا است .
چهره زشت و نازيباي كربلا را فراوان نوشته اند و غالباً گفته اند و در حقيقت ، موضوع بحث جدي تاريخ بوده است . به تعبير امام صادق (ع)كه فرموده اند : « ان يوم الحسين اعظم مصيبه من جميع الايام » . آن جايي كه دشمن با همه قساوت قلب در هواي گرم و طاقت فرسا ، آب فرات را به تصرف خويش در آورد و امام حسين (ع) و يارانش را از دسترسي به آب محروم كرد ، اين عمل در چه قاموسي قابل تفسير است ؟! در حالي كه حضرت علي (ع) در جنگ صفين ، زماني كه آب شرب را تصرف و دسترسي دشمن به آب قطع شده بود ، دستور مي دهد دسترسي آب را براي دشمن ميسر سازند ، آن جايي كه طفل شش ماهه و بسيار نحيف ، اما نوراني امام (ع) در دامان پدر مورد حمله بي رحمانه دشمن واقع مي شود ، آن هم با تير سه شعبه كه با ويژگي هايش ، يك انسان بزرگ را از پاي در مي آورد و يا غارت لباس و هر آن چه با شهدا بود و همچنين تاختن وحشيانه اسب ها بر پيكر مقدس شهداي كربلا و يا به آتش كشيدن خيمه ها و تنها پناهگاه بچه هاي خردسال و در عين حال وحشت زده ، تشنه ، گرسنه ، خسته و غمگين و صدها نمونه از رفتار ددمنشانه دشمن، آن سوي سكه و چهره زشت حادثه كربلاست . حادثه عاشورا آن چنان تلخ و دردناك بوده است كه امام رضا (ع) فرموده اند : « ان يوم الحسين اقرح جفوننا و اسيل دموعنا فعلي مثل الحسين (ع) فليبك الباكون ... » ( امالي صدوق ، ص 128 )
يعني: « عاشوراي حسين (ع) پلك هاي ما را مجروح و اشك هاي ما را روان ساخته ، بر كسي مانند حسين (ع) بايد گريه كنندگان گريه كنند ... »
همچنين در زيارت حضرت ولي عصر (عج) آمده است : « فلا ندبنك صباحاً و مساء و لا بكين لك بدل الدموع دما حسره عليك » .
« صبح و شام براي تو گريه مي كنم و از شدت افسوس ، به جاي اشك ، خون گريه مي كنم . »
امام سجاد (ع) نيز فرموده است : « انا ابن من بكت عليه ملائكه السماء انا ابن من ناحت عليه الجن في الارض و الطير في الهوي . » ( بحارالانوار ، جلد 45 )
« من فرزند كسي هستم كه فرشتگان آسمان بر او گريستند و جن در زمين و پرندگان در هوا بر او نوحه كردند . »
همچنين امام حسن مجتبي (ع) فرموده اند : « لا يوم كيومك يا ابا عبدالله » ( بحارالانوار ، جلد 45 )
« اي ابا عبدا... هيچ روزي ( مصيبتي ) مانند روز ( مصيبت ) تو نخواهد بود . »
اين ها حاكي از آن است كه حادثه عاشورا متفاوت با خيلي از حوادث و اتفاقات تاريخ ، حتي نسبت به ساير ائمه معصومين (ع) بوده و چه بسا هيچ بيان و قلمي را توان ترسيم چهره تلخ و سوزناك عاشورا نبوده است .
اما كنگره شعر عاشورايي به دنبال آن بود كه بتواند علاوه بر چهره سياه و تلخ حادثه عاشورا ، چهره زيبا و زيبايي هاي حادثه عاشورا را نيز به نمايش در آورده و بر برجستگي هاي آن بيشتر تكيه كند ، اگر چه شاعران گرانقدر براي ماندگاري و زنده ماندن عاشورا  و آثار پيرامون آن تلاش ، تلاش زيادي را به كار گرفته و تحقيقاً از جمله كساني كه براي انتقال فرهنگ و واقعيت هاي پنهان و پيداي حادثه مهم كربلا از دير زمان تا زمان حاضر نقش موثري داشته اند ، شعراي مومن ، معتقد و با دانش كافي همچون دعبل خزائي ، هارون مكفوف ، كميت و نيز شعرا و اديبان دوران انقلاب اسلامي ايران بوده اند ، هر چند كه برخي از شعراي كم سواد به لحاظ سطحي نگري ، شايد نتوانستند به عمق واقعه دست پيدا كنند و واقعيت هاي قيام را به ظهور و بروز برسانند و بعضاً خساراتي را نيز به بار آورده و خرافات پيرايه هاي منفي را به اين سرمايه ارزشمند وصله زده و ذهن بشريت را به جاي اهداف عميق قيام امام ، به عواطف بي محتوا تغيير داده و از اهميت آن كاسته و زمينه سودجويي و فرصت طلبي انسان هاي سود جو را فراهم آوردند  وليكن نقش مهم شعراي متعهد بر هيچ كس پوشيده نيست .
              نه بقا كرد ستمگر ، نه به جا ماند ستم                                       
                                     ظالم از دست شد (برفت ) و پايه مظلوم به جاست            

 

 

شنبه 12 آذر 1390 - 8:54


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری