دوشنبه 27 آذر 1396 - 16:19
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

كتاب

 

علي الله سليمي

 

گزارش هاي مشروح از مناطق جنگي

 

نگاهي به کتاب«جشن حنابندان» نوشته محمد حسين قدمي

  

کتاب«جشن حنابندان» نوشته محمد حسين قدمي از دو گزارش مشروح درباره وضعيت جبهه ها و موقعيت رزمندگان در دوران دفاع مقدس تشکيل شده که هر دو گزارش تصوير روشني از شرايط حاکم بر مناطق جنگي در آن ايام دارد. اين کتاب از آثار اوليه دفتر هنر ادبيات و هنر مقاومت حوزه هنري سازمان تبليغات اسلامي است که در رديف هفتمين محصول اين دفتر قرار مي گيرد و در بخش گزارش جنگ ايران و عراق اولين کتاب محسوب مي شود.

نويسنده اين کتاب، محمد‌حسين قدمي سال 1330 در شهر تهران متولد شده و از سال 1367 به جمع نويسندگان دفتر ادبيات و هنر مقاومت حوزه هنري پيوسته است. از سال 1371 مسئوليت برنامه شب خاطره دفاع مقدس اين دفتر را عهده‌دار شده است. سال 1365 مسئول صفحه جبهه و جنگ روزنامه «صبح آزادگان» بوده و با تشويق و ترغيب گروهي از نويسندگان آن زمان، به نوشتن خاطرات و گزارش هايي درباره جبهه ها و رزمندگان روي آورده تا جايي که توسط اين نوشته‌ها با شهيد مرتضي آويني آشنا شده و به سفارش ايشان گزارش هاي کتاب«جشن حنابندان» را نوشته و اين کتاب در سال 1368 به چاپ اول رسيده است.

از امتيازات و ويژگي هاي اصلي کتاب جشن حنابندان، تقريظ مقام معظم رهبري بر اين اثر شاخص دفاع مقدسي است که ارزش هاي معنوي آن را دو چندان کرده است.

مقام معظم رهبري در تقريظي بر اين کتاب مي ‌نويسند: « روز و شبي چند در لحظه‌هاي پيش از خواب، در فضائي عطرآگين و مصفا و در معراج شور و حالي که سطور و کلمات نوراني اين کتاب به خواننده خود عطا مي ‌کند، سير کردم و خدا را سپاس گفتم، هم بر آن قطره عشقي که در جان اين نويسنده افکنده و چنين زلال‌ِ انديشه و ذوقي را بر قلم او جاري ساخته است، و هم بر آن دست قدرتي که نقشي چنان بديع و يکتا بر صفحه تاريخ معاصر پديد آورده و صحنه‌هايي که افسانه‌وار از ذهن و چشم بشر اين روزگار بيگانه است، در واقعيت زندگي اين نسل از ملت ايران نقش زده است... له الحمدالحامدين ابدا لآبدين.

بيشتر فضيلت‌هايي که تاريخ انسان را زيور بخشيده و آرايش داده و مشعل و راهنماي افراد بشر شده است محصول لحظه پرباري از زندگي يک يا چند انسان است. صبر، زهد، امتناع، گذشت، شجاعت، صدق، ايثار، و همة فضائل بشر که در سرگذشت او مي ‌بينيم از اين قبيل است. هزاران لحظه پربار در هر روز و شب حماسه هشت ساله ملت ايران مکنون است و هر که با نگاهي هنرمندانه آن‌ها را ببيند و با قلمي هنرمندانه آن را ثبت و ماندگار کند و پيش از اين‌ها، با توفيقي الهي به اين همه دست يافته باشد، مشعل رهروان معراج انساني را جانمايه و فروغ بخشيده است، و اين کتاب و نويسنده‌اش در آن زمره‌اند.»

اين کتاب در جشنواره ربع قرن کتاب دفاع مقدس هم در شاخه گزارش‌نويسي شايسته تقدير شناخته شده است.

کتاب جشن حنابندان شامل دو گزارش از خاطرات دو عمليات کربلاي 5 و بيت المقدس 4 در مناطق جنوب و غرب کشور است. گزارش اول کتاب با ذوق و علاقه شخصي نويسنده و در طول عمليات کربلاي 5 نوشته و جمع آوري شده و گزارش دوم آن که مربوط به عمليات بيت المقدس 4 و در مناطق غربي کشور و بخشي از خاک عراق و از جمله حوادث مربوط به بمباران شيميايي حلبچه است، به سفارش سيد مرتضي آويني و براي مجموعه روايت فتح نوشته شده است.

نويسنده کتاب هر دوي اين گزارش ها را از ميان خاطرات رزمندگان لشکر 27 محمد رسول الله(ص) گرداوري کرده است. البته او براي گزارش دوم، کار دقيق تر و انتخاب شده تري انجام داده است، چرا که از ميان دسته هاي مختلف، دسته ايمان را که به خط شکني معروف است، در لشکر انتخاب و کار را با آن دسته شروع کرده است. وي همچنين در اين کتاب، از نحوه برخورد رزمندگان ايراني با اسراي عراقي و ديدار از حلبچه و ابراز انزجار و تنفر مردم عراق از صدام در سال‌هاي جنگ، خاطراتي را بازگو کرده است.

گزارش اول کتاب، مقطع زماني نسبتاً حساسي از دوران دفاع مقدس را در بر مي گيرد که مربوط به 10 آذر 1365 تا 9 بهمن 1365 است. در اين گزارش، نويسنده سعي دارد مراحل ثبت‌نام و اعزام به جبهه، آماده شدن و آموزش ديدن در پادگان، نحوه آشنايي نويسنده با هم‌رزمانش، توضيحاتش از اردوگاه و شب‌ها و روزهاي اردوگاه، نامه‌هاي بچه‌هاي دبستان به رزمندگان، شوق آنها براي رفتن به مناطق عملياتي و لحظه‌شماري براي رفتن به خطوط مقدم، روحيات و فضايل اخلاقي رزمندگان را براي مخاطبان کتاب روايت کند.

او همچنين در گزارش دوم کتاب،  به موضوعاتي مانند عمليات والفجر پنج و اوضاع و احوال شهر حلبچه، شرايط و موقعيت فرماندهان و مناطق عملياتي، آسيب ديدن چشم‌هايش، شهادت رزمندگان و وصيت‌هايشان و خداحافظي‌اش را از جبهه شرح داده است. مجموع اين وقايع هم در محدوده زماني اول آذر 1366 تا 13 فروردين 1367 به وقوع پيوسته است.

گزارش هاي کتاب از نظر حجمي با هم تفاوت دارند. بعضي از گزارش ها کوتاه و چند سطري است و بعضي ديگر چندين صفحه را به خود اختصاص داده اند. به عنوان مثال، گزارشي که مربوط به 20 اسفند 1366 است، در سه سطر خلاصه شده است:«عيد نوروز نزديک است. نامه اي از تهران برايم مي رسد. باز هم دعا و سلام و اظهار دل تنگي و محبت و خبر موشکباران و... اين که کجايي و کي مي آيي؟ در جواب مي نويسم که فعلاً مي مانم؛ چون امنيت اينجا بيشتر از تهران است!»  ( ص 237)

در مقابل، گزارش روز اول فرردين 1367 حدود 10 صفحه را به خود اختصاص داده است.

در انتهاي آخرين گزارش کتاب، بخش اسناد ارائه شده که شامل دستخط بسياري از رزمندگان دوران دفاع مقدس است. محمد حسين قدمي در اين باره نوشته است:« در شب عمليات خواسته بودم تا به طور خصوصي و محرمانه برايم بنويسند که به نظرشان چه کساني شهيد خواهند شد. قريب به اتفاق نوشته بودند، اکبريف نقاد، عراقي و...مثل حدس خودمان درست از آب در آمد. چند نفري هم نام من و فلاحت پور را برده بودند که او هم بعدها در لبنان به شهدا پيوست...» (ص 317)

وي در ادامه نمونه هايي از دستخط حدود 35 نفر از رزمندگان آن دوران را ضميه کتاب کرده است. همچنين در بخش عکس هاي گزارش اول، 42 قطعه عکس مرتبط با موضوع گزارش اول را ارائه کرده و در بخش عکس هاي گزارش دوم هم 68 قطعه عکس مرتبط با موضوع اين گزارش را ضميمه کتاب کرده است.

فهرست اعلام، آخرين بخش کتاب 416 صفحه اي جشن حنابندان است.

 

 

دوشنبه 23 آبان 1390 - 12:58


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری