چهارشنبه 26 تير 1398 - 21:57
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

كتاب

 

اكرم اماني

 

نقد معنويت دالايي لاما

 

- نقد معنويت دالايي لاما

-حمزه شريفي دوست

- موسسه فرهنگي بهداشت معنوي – عصر آگاهي، چاپ اول 1390

- شابک:7-13-6289- 600-978

قيمت: 250 تومان

«تنزين گياتسو» مشهور به دالايي لاماي چهاردهم در خانواده­اي کشاورز در استان «آمدو» در شمال شرقي تبت متولد شد. تبتي­ها بر اين اعتقادند که بعد از درگذشت يک دالايي لاما – به معناي اقيانوس خرد – دالايي لاماي بعدي تجسم اوست و همه آنها تجسم يافته و تناسخ­هاي بوداي مهر – بزرگ – هستند؛ و از همين جهت براي او قداست ويژه­اي قائلند. دالايي لاما مسافرتهاي فراواني به کشورهاي ديگر داشته است. بيش از 60 مسافرت رسمي در کارنامه­ي وي ثبت شده است. ادعاي صلح طلبي دالايي لاما به گونه­اي افراط گرايانه است که وي با اعدام صدام که فردي جاني و متجاوز بوده و در طول 2 دهه جان صدها تن را گرفت مخالفت کرد. کتاب حاضر که توسط حمزه شيفي دوست نوشته شده است نقدي بر معنويتي دالايي لاما مي­باشد که در چند فصل کوتاه به آن پرداخته است. نگارنده بعد از مقدمه­اي کوتاه درباره­ي دالايي لاما به فرقه­ي بوديسم و لامائيسم، انديشه­ها و کتابهاي دالايي لاما، دين در کلام او و در آخر هم تحليلي بر معنويت دارد. کتابهايي که تاکنون از دالايي لاما به فارسي ترجمه شده است عبارتند از: کتاب عشق و همدردي، هنر شادمانگي، زندگي در راهي بهتر، کتاب خرد، کتاب کوچک ژرف انديشي و کتاب کوچک عقل و خرد.

انديشه­هاي دالايي لاما نيز عبارتند از:

1) شادي؛ دالايي لاما بيش از همه به يک امر نظر دارد و آن رسيدن به شادماني است. شادي از ديد وي هدف زندگي است.

2) اصل رنج؛ اصلي که در بودا مهم است اين است که انسان در رنج است و اساساً ذات هستي با رنج پيوند خورده است. 3) اصل تغيير و بي ثباتي؛ در نگاه بودا هيچ جوهر ثابت و يا برجايي در عالم وجود ندارد و اين عدم ثبات به صورتهاي متعددي در گفته­­ها و نوشته­هاي دالايي لاما وجود دارد.

4) دين در کلام دالايي لاما؛ دالايي لاما دين را نه مسيري واقعي و راهي حقيقي که يک سرگرمي شخصي آرام بخش مي­داند. چنان که مي­گويد: پنج ميليون انسان روي کره­ي زمين زندگي مي­کنند و من معنقدم به 5 ميليارد دين نياز داريم.

نويسنده در نقدي که بر معنويت دالايي لاما داشته چنين تحليل مي­کند و مي­گويد: نکته بسيار اساسي و کليدي درباره­ ي معنويت دالايي لاما اين است که وي چون بشر را غرق در رنج مي­داند و رنج را نامطلوب مي­بيند؛ او را به چنين چيزي دعوت مي­کند که ضدرفع است. وي مي­گويد: براي درمان رنج؛ دنبال راه دومي نباشيد و پيگير درمان هم نبايد بود و به فرار هم فکر نکنيد فقط پذيرا باشيد. پرسشي ديگر قابل طرح است که اين روش در درمان رنج در عمل چقدر کارايي دارد؟ آيا اينگونه تغيير در نگرش و تعويض عينک، مي­تواند در عمل مکانيزم موفقي باشد؟

تجربه غير از اين را نشان مي­دهد. چنانکه خود دالايي لاما بعد از مرگ برادرش، تحمل رنج فقدان برادر را به گذشت زمان مي­دهد نه به کارايي فرمول بالا. کاتلر از دالايي لاما مي­پرسد: مي­خواستم بدانم چگونه با مرگ برادرتان روبرو شديد؟ دالايي لاما: وقتي از مرگ او اطلاع يافتم بسيار بسيار غمگين شدم. کاتلر: با اين ناراحتي چگونه کنار آمديد؟ منظورم اين است که آيا روش خاصي به شما کمک کرد تا مرگ او را بپذيريد؟ دالايي لاما: نمي­دانم، چند هفته­اي بسيار ناراحت بودم. اما اين ناراحتي به تدريج از ميان رفت با اين حال احساس تأسف مي­کردم. کاتلر: تأسف؟ دالايي لاما: بله در زمان مرگ او اينجا نبودم و فکر مي­کنم اگر بودم شايد مي­توانستم براي او کاري بکنم به همين دليل احساس تأسف مي­کنم.

براستي اگر روش دالايي لاما در مداواي رنج که همان «پذيرش رنج» است در رفع رنج­ها راهگشا بود چرا بايد چند هفته بگذرد و بعد از عادي شدن مسئله، آرام آرام مرگ برادر برايش آسان شود؟ و آن گاه به اعتقاد بودايي­ها تمامي نقصان­ها و کاستي­ها و محروميت­ها در زندگي رنج به حساب مي­آيد. . .

خلاصه تعليمات دالايي لاما اين است که نظام سلطه خود را تغيير ندهد و ديگران هم به فکر تغيير آن نباشند و هيچ کس نگران وضع موجود و آينده بشريت نباشد؛ مهم اين است که انسانها بتوانند از کوه رنج­ها «شادي» بيافرينند. . .

در پايان بايد گفت که توصيه­هاي دالايي لاما به شادمانگي پيش از آنکه توليد شادي کند رنج آفرين است؛ چنان که کتاب هنر شادمانگي وي هم بيشتر در اثبات رنج در هستي است تا ترويج شادماني! در يک کلام بايد گفت: معنويت دالايي لاما، معنويت شادي بي هدف است و به عبارت دقيق­تر، عرفان به شرط رنج است.                 

 

 

شنبه 21 آبان 1390 - 14:14


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری