سه‌شنبه 2 آبان 1396 - 0:3
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

مقاله

 

ترجمه: غزال حسين زاده

 

هنرمندي حرفه اي و جهاني

 

نگاهي به کارنامه هنري فرشيد مثقالي(گرافيست و انيماتور)


 فرشيد مثقالي متولد 1322 شهر اصفهان است. وي نقاشي را در دانشكده هنرهاي زيباي دانشگاه تهران آغاز كرد و از حضور اساتيدي چون علي محمد حيدريان، محمود جوادي پور و جواد حميدي بهره جست. مثقالي در سال 1350 در رشته ‏نقاشي فارغ التحصيل شد.

‏ شروع فعاليت حرفه اي مثقالي به همكاري با مجله نگين در سال هاي 4-1343 برمي گردد. مجله اي كه او تصويرگري و تنظيم صفحات آن را ‏بر عهده داشت. كار در مجله نگين با چند سال فاصله مقدمه اي شد براي همكاري مثقالي با كانون پرورش فكري كودكان و نوجوانان، كه ‏مهمترين مرکز پرورش خلاقيت هاي کودکان و نوجوانان به حساب مي آمد.

تصويرگري چند كتاب كودك، كه «عمو نوروز» نخستين آنها به ‏شمار مي رفت، حاصل همكاري مثقالي با كانون بود. تصويرگري «ماهي سياه كوچولو» هم در اين دوره دو سه ساله همکاري مثقالي با کانون انجام گرفت و براي وي جايزه اول بي ينال بولونياي ايتاليا را در سال 1348 همراه داشت. جايزه اي كه در همان سال با جايزه بي ينال براتيسلاواي ‏چكسلواكي و براي همين كتاب تکميل شد.

همکاري مثقالي با كانون بلافاصله مزاياي خود را به رخ کشيد و به شهرت جهاني وي انجاميد و باعث ‏ شد مثقالي در سال 1349 به كانون بپيوندد تا به همراه آراپيك باغداساريان بخش فيلم هاي انيميشن را تاسيس کند. ‏فيلم هاي «آقاي هيولا» و «سوءتفاهم» نخستين آثار انيميشن مثقالي به شمار مي آيند كه

به درخشش بيشتر او انجاميدند و برايش در ‏فستيوال فيلم هاي كودك تهران جايزه مخصوص و ديپلم افتخار، به ارمغان آوردند.‏

 كارهاي گرافيكي وي با ‏مجسمه سازي در مدت اقامت در فرانسه و كارهاي گرافيكي در مدت يازده سال (از سال 1365 تا 1373 ) اقامت در آمريكا استمرار پيدا كرد.

بخشي از زندگي هنري فرشيد مثقالي را بايد در آمريكا پي گرفت؛ كه با اقامت او در كاليفرنيا، در سال 1365 آغاز مي شود و با ‏راه اندازي يك استوديوي شخصي گرافيك به نام «دسك تاپ استوديو» ادامه مي يابد. مثقالي در ‏سال 1373  در شهر سانفرانسيسكو اقامت گزيد و به توليد آثار مالتي مديا و طراحي و ساخت فضاهاي ويرچوال رئاليستي براي اينترنت پرداخت.‏

 از سمت هاي هنري مثقالي بايد به سرپرستي قسمت گرافيك كانون و تاسيس آتليه گرافيك «چهل و دو» در سال ‏‏1348  اشاره داشته باشيم. . علاوه براين، مثقالي داور چندين جشنواره داخلي و خارجي نيز بوده است، كه از ميان آنها  مي توان به ‏داوري در بي ينال هاي تصوير گري براتيسلاوا و بولونيا، فستيوال فيلم كودك تهران و فستيوال فيلم انيميشن انسي فرانسه اشاره كرد.‏ وي عضو هيأت داوران چند بي ينال و جشنواره جهاني بوده است.

‏مثقالي در سال 1350 جايزه افتخار بي ينال كتاب بولونيا (ايتاليا)  براي تصويرگري كتاب «قهرمان»، در سال 1351 جايزه سيب طلايي بي ينال ‏‏براتيسلاوا (چكسلواكي) را براي تصويرگري كتاب «آرش كمانگير» و بالاخره جايزه هانس كريستين اندرسون (نوبل ادبيات كودكان و ‏نوجوانان) را در سال 1353 براي مجموعه آثار تصويرگري كودكانش دريافت كرد.

جايزه مخصوص جشنواره ونيز ايتاليا براي فيلم «پسر و ساز و پرنده» (1352)، جايزه مخصوص فستيوال فيلم مسكو براي فيلم «دوباره ‏نگاه كن» (1354)، جايزه بزرگ فستيوال فيلم كودك جيفوني ايتاليا براي فيلم «دوباره نگاه كن» (1354)، جايزه مخصوص نمايشگاه كتاب ‏‏لايپزيك براي كتاب «مارمولك اتاق من» (1354)، سومين جايزه بي ينال پوستر ورشوي لهستان (1356) و جايزه «نوا» از ژاپن براي كتاب «من ‏و خارپشت و عروسكم» (1364) از مجموعه جوايزي به شمار مي آيند كه او در سال هاي قبل و بعد از انقلاب اسلامي با آثارش نصيب خود  كرده است.‏

مثقالي مدتي نيز در پاريس مشغول نقاشي و مجسمه سازي شد. مجسمه ها و نقاشي هايي كه البته بيش تر از جنس و لحن ‏تصوير هاي ساده و رويايي او به حساب مي آيند و علاوه بر تنوع رنگ از مواد اوليه نامرسومي چون چسب و چوب و كاغذ تشكيل مي شوند. ‏نمونه اي از مجسمه هاي مثقالي را مي شد چند سال پيش آويزان از سقف موزه هنرهاي معاصر تهران ديد. اثري كه او در نمايشگاه باغ ‏ايراني و در كنار مجسمه جنباي الكساندر كالدر و بالاي حوض روغن هنرمند ژاپني شركت داده بود.

فعاليت هاي سينمايي مثقالي هم زمان با پيدايش «موج نو» در سينماي ايران با طراحي پوستر فيلم هايي چون «گاو» (داريوش مهرجويي، 1348)، «پستچي» (مهرجويي،‌ 1351) و «شازده احتجاب» ‍(بهمن فرمان آرا، 1353) آغاز شد.

كار عمدة مثقالي در كانون انجام شد، و او با طراحي پوستر فيلم هاي كوتاه «آن كه خيال بافت و آن كه عمل كرد» (مرتضي مميز،‌ 1350)، «دار» (رضا علامه زاده، 1352) و «دوباره نگاه كن» (مثقالي، 1353) تحولي در پوستر فيلم ايران به وجود آورد.

مثقالي هم چنين عنوان بندي تعدادي از فيلم هاي متفاوت سينماي ايران را طراحي و اجرا كرده است. عنوان بندي فيلم «گاو» نخستين كار مثقالي در اين زمينه است.

مثقالي سپس عنوان بندي «آقاي هالو» (1349) و «شازده احتجاب» (1353) را با براي مهرجويي و فرمان آرا طراحي و اجرا كرد. «آقاي هيولا» (1349)، «سوء تفاهم» (1349)‌، «پسر و ساز و پرنده» (1350)، «شهر خاكستري» (1351)، «كرم خيلي خيلي خوب» (1352)، «دوباره نگاه كن» (1353)، «از جهات مختلف» (1357)، «يك قطره خون، يك قطره نفت» (1359)، و مجموعة «چرا و چه طور؟» (ليوان، ميخ و چكش‌، قلم و كبريت،‌1364) فيلم هايي است كه مثقالي براي «كانون» ساخت و با آزمودن روش هاي مختلف، تكنيك هاي ساختن انيميشن را آموخت.

او براي مجموعة «آقاي تي وي» سعي کرد براي سرعت كار از همان روشي كه والت ديزني در«صد و يك سگ خالدار» (وولفگانگ ريترمن، 1961) بهره جسته، استفاده کند. او براي آموختن اين روش به انگلستان رفت، و اين تکنيک را فرا گرفت.

مثقالي از ميان فيلم هايي كه ساخته، «دوباره نگاه كن» را بيش از همه مي پسندد. «دوباره نگاه كن» جست و جويي است در طبيعت براي يافتن اشكال جان دار در شكل هاي بي جان؛ به همان شيوه اي كه يك كودك دربارة فضاي اطراف خود و طبيعتي كه او را احاطه كرده، تخيلش را به كار مي اندازد و داستان مي سازد.

از ميان فيلم هاي مثقالي «دوباره نگاه كن» و «يك قطره خون» و «يك قطره نفت» از حيث گرافيكي ممتاز و متمايز از ساير آثار او هستند. فيلم هاي مثقالي از جشنواره هاي داخلي و خارجي جوايز متعددي كسب كرده اند، از جمله: «آقاي هيولا و سوء تفاهم» (جايزة جشنوارة بين المللي فيلم هاي كودكان و نوجوانان، 1349) «كرم خيلي خيلي خوب» (ديپلم جشنوارة كارلو وي واري، 1974) «پسر و ساز و پرنده» (جايزة هيئت داوران جشنوارة ونيز، 1974) و «دوباره نگاه كن» (جايزة اول جشنوارة فيلم كودكان مسكو، ‌1975 و جايزة اول جشنوارة جيفوني ايتاليا، 1975) و ...

طراحي صحنه «دايره مينا»(داريوش مهرجويي،1357)، دستياري صحنه و خوشنويسي در «زير درختان زيتون» (عباس کيارستمي، 1372)، عنوان بندي «جعفرخان از فرنگ برگشته» (علي حاتمي،1366) و طراحي پوستر «پري» ( مهرجويي،1373) از ديگر فعاليت هاي سينمايي مثقالي هستند.

 

چهارشنبه 18 آبان 1390 - 13:35


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری