چهارشنبه 26 مهر 1396 - 20:15
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

فرهنگي و هنري

 

داود خسروي

 

يک درام روانشناسانه

 

نگاهي به گروه فيلمسازي«شوريده»(محمدعلي سجادي) به مناسبت ورود فيلم به شبکه ويدئويي کشور


محمدعلي سجادي با نام اصلي محمدعلي سجادي لاريجاني متولد 1336 آمل است. وي فعاليت سينمايي خود را از سينماي آزاد و کانون پرورش فکري آغاز کرد. ساخت فيلم هاي کوتاه تا سال 1356، کارگرداني فيلم هاي 16 ميليمتري از سال 59 تا 61 از ديگر فعاليت هاي آغازين کارنامه سينمايي اوست. سجادي در سال 1362 اولين فيلم بلند سينمايي خود را با نام «بازجويي يک جنايت» ساخت. «شوريده»(1383) چهاردهمين اثر اوست.

شوريده داستان دختر جواني به نام سرير(نيوشا ضيغمي) است که دست به خودکشي مي زند. دکتر مهيار  به درمان او مي پردازد و سعي مي کند به او کمک کند و بفهمد که علت اين حادثه چيست. به تدريج مهيار، ناخواسته درگير حوادث ناخوشايندي مي شود و ... 

به گفته محمدعلي سجادي صحبت کردن درباره شخصيت هاي فيلم بسيار دشوار است، زيرا «شوريده» بيشتر يک فيلم شخصيت محور است که چهار، پنچ شخصيت دارد. شخصيت مرکزي تر دکتر مهيار است که فرداد صفاخو اين نقش را بازي مي کند. سجادي معتقد است که اين فيلم به لحاظ تعدد شخصيت اصلي به «اثيري» نزديک است اما به لحاظ فضا، يادآور فيلم «جنايت» است.

نسخه اوليه فيلمنامه «شوريده» توسط سجادي در سال 1379 نوشته شد؛ اما هنوز شکل نهايي خود را پيدا نکرده بود. سجادي در اين مورد مي گويد: «هر بار که به سراغ فيلمنامه مي رفتم به سرانجامش نمي رسيدم، تا آنکه پس از تکميل فيلمنامه و نوشتن نسخه نهايي همراه با چند فيلمنامه ديگر به سيد جلال ساداتيان(تهيه کننده) دادم و ساداتيان اين فيلمنامه را برگزيد.»

ساداتيان درباره تهيه فيلم مي گويد: «وقتي فيلمنامه را خواندم پيچيدگي مسائل اجتماعي در قصه، نظرم را جلب کرد، ضمن آنکه دريافتم اين فيلم هم در رده فيلم هاي ديگر سجادي است. به عنوان تهيه کننده، چيزي که براي من اهميت دارد، ارتباط برقرار کردن سوژه مورد نظر با تماشاگر است.»

حسين ملکي(مدير فيلمبرداري) هم به فيلمبرداري متحرک نماهاي درشت اشاره مي کند که کار دشواري بوده است. تقريبا 75 درصد فيلم در صحنه هاي داخلي و بقيه در صحنه هاي خارجي فيلمبرداري شده است.

بخشي از فيلم در بيمارستان محک فيلمبرداري شده، که در آن زمان تازه افتتاح شده بود. سجادي در مورد انتخاب اين بيمارستان مي گويد: «مي دانستم که بسياري از بيمارستان ها به دليل حجم زياد کاري شان ما را نخواهند پذيرفت و به علاوه از اين بيمارستان جديد تاکنون در سينما استفاده نشده بود. مهم تر آنکه به فضاي مورد نظر ما نزديکتر بود و بنابراين يک طبقه از اين بيمارستان که خالي بود در اختيار ما گذاشته شد.»

سجادي در مورد کمک بنياد سينمايي فارابي در ساخت فيلم مي گويد: «فقط دوربين مورد نظر را در اختيار گروه قرار دادند. متاسفانه فارابي برخلاف آنچه تصور مي شد نه تنها حمايت نکرد بلکه فضاي نامناسبي را براي عدم همکاري به وجود آورد. با همه بي مهري هايي که از فارابي ديدم و در شرايطي که فارابي وظيفه اش حمايت کردن از چنين تجربه هايي است، ساداتيان به عنوان تهيه کننده شرايطي به وجود آورد که جا دارد از او تشکر کنم.»

سجادي در مورد ساخت فيلم هم مي گويد: «در مجموع دو نکته مهم را براي ساخت فيلم در نظر داشتم: انتخاب بازيگراني که در عين آن که تازه کار هستند، انرژي لازم را داشته باشند و ديگر وجه تکنيکال فيلم و سينماسکوپ بودن آن و انتخاب دوربيني که عدسي هاي مناسبي داشته باشد.»  

بهمن حيدري (صدابردار) درباره فيلم مي گويد: «بازيگران دائما در حال حرکت بودند و از يک فضا وارد فضاي ديگر مي شدند؛ اين کار را مشکل مي کرد. تلاش کرديم تا ميکروفن ها را به منابع صوتي نزديک تر کنيم و آنها را از منابع صوتي ديگر که نيازي به آنها نبود، دور نگاه داريم. سجادي کارگردان مسلطي است که دوربين و فضاها را خوب مي شناسد و به مقوله صدا و اهميت آن در سينما واقف است. ميکروفن صداقت دارد و همه صداها را مي گيرد. در واقع صدابردار است که بايد بداند چگونه ميکروفن را به صداهاي مورد نظر نزديک کند. نمي توان انتظار داشت که ميکروفن فقط صداي مورد نظر ما را بگيرد. در صدابرداري، مديريت صحيح يک اصل است.»

نيوشا ضيغمي بهترين نقش دوران بازيگري‌اش را در «شوريده» ايفا کرده است و البته به خاطر آن هم در بيست و چهارمين جشنواره فيلم فجر كانديداي دريافت جايزه بهترين بازيگر نقش اول زن شد. او درباره چگونگي بازي در «شوريده» مي گويد: «حدود يك هفته بعد از فيلم «مواجهه» بازي در فيلم «شوريده» محمدعلي سجادي را شروع كردم. فكر مي‌كنم بازي در فيلم «شوريده» به نوعي سكوي پرتابم بود. جا دارد از محمدعلي سجادي براي اطميناني كه به من كرد تشكر كنم. در آن زمان كسي باور نمي‌كرد كه بتوانم در چنين نقشي بازي كنم، نقشي كه با شخصيت خودم خيلي تفاوت داشت. دختري عصبي و افسارگسيخته كه كاملا از شخصيت دروني من به دور بود، اما من همه سعي‌ام را كردم. در تمام مدت فيلمبرداري اين فيلم التهاب داشتم و مي‌ترسيدم كه مي‌توانم از پس اين نقش بربيايم يا نه؟»

نيوشا ضيغمي در مورد اينکه چرا همان مسيري كه در «شوريده» انتخاب کرده بود، را در ساير فيلم ها ادامه نداده، مي گويد: «متاسفم كه اکران فيلمي مانند «شوريده» با مشکل مواجه شد. بعد از اين فيلم تغييرات زيادي در من به وجود آمد. به گونه‌اي كه يادم نيست قبل از آن چگونه بودم. لايه‌اي در خودم كشف كردم و به تغييرات زيادي رسيدم. در همان سال اسم من در كنار هنرمندان ديگري در جشنواره قرار گرفت كه برايم افتخار بزرگي بود. نمي‌دانم بعد از آن سال براي سينماي ايران چه اتفاقي افتاد كه با فيلمنامه خوب كمتر مواجه شدم. اگر قرار بود صبر ‌كنم تا با فيلمنامه جديدي با مختصات «شوريده» روبه‌رو ‌شوم (به اميد اين كه شرايطي فراهم شود تا قابليت‌هاي خودم را نشان بدهم.)‌ تا امروز حتما فراموش شده بودم. بعد از «شوريده» حدود 10 ماه كار نكردم. پيشنهادهاي زيادي داشتم اما صبر كردم.»

مشخصات «شوريده»:

نويسنده فيلمنامه، طراح صحنه و لباس و کارگردان: محمد علي سجادي، مدير فيلمبرداري: حسين ملکي، تدوين: محمد علي سجادي و مهران قدکچيان، موسيقي: سعيد شهرام، صدابردار: بهمن حيدري، صداگذار: سيد علي علويان، چهره پردازي: سودابه خسروي، بازيگران: نيوشا ضيغمي، فرداد صفاخو، لاله اسکندري، احمد نجفي، رضا بابک، فريده سپاه منصور، فرهاد قائميان، نقي سيف جمالي، مهتاج نجومي، مهدي ميامي، تهيه کننده: سيد جمال ساداتيان.

 

چهارشنبه 18 آبان 1390 - 10:30


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری