جمعه 28 دی 1397 - 3:32
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

كتاب

 

ضياء آراسته

 

شهريار سرزمين عشق

 

شهريار سرزمين عشق / گزيده شعر سيدمحمد حسين شهريار /12 ( صدسال شعر فارسي )

پژوهش و گزينش : ساعد باقري – سهيل محمودي

چاپ و تيراژ : 90 / 3000 نسخه

ناشر : شركت سهامي كتابهاي جيبي وابسته به موسسه انتشارات اميركبير

 

نويسندگان كتاب حاضر در مقدمه خود به سال 1285 شمسي اشاره مي‌كنند . سالي كه سرآغازي نو در تاريخ ايران است . سالي كه ايرانيان تلاش كردند با تكيه بر سنت‌هاي بومي خويش و حفظ آن ، از جهت سياسي – اجتماعي ، از امكاني بنام مدرنيته نيز بهره‌مند شوند ؛‌ خواسته‌‌اي كه در انقلاب مشروطيت نمايان شد . ساعد باقري و سهيل محمودي در ادامه تاكيد مي‌كنند كه شهريار ، شاعر بزرگ سده اخير ، كه مردم ،‌ خواص اهل فرهنگ و شاعران – با هرگرايشي چه سنتي چه متجدد – بزرگي و اثرگذاري او را پذيريفته‌اند ، در چنين سالي به دنيا آمد . نام او سيدمحمد حسين بهجت تبريزي استت . فرزند مردي صاحب فضل و اهل فرهنگ و قلم به نام ميرآقا بوده است . شهريار در روستاي خشكناب الفبا را در مكتب مي‌آموزد و سپس به مطالعه كتاب‌هاي گلستان سعدي و نصب الصبيان مشغول مي‌شود . محمد حسين در چهارده سالگي به تهران مي‌آيد و وارد دبيرستان ذوالفنون مي‌شود . شهريار در هجده سالگي پس از گذراندن مدرسه دارالفنون وارد دانشكده پزشكي اين مركز مي‌‌شود و در همين سال با ابوالحسن صبا آشنا مي‌شود . شهريار كم كم با هنرمندان پايتخت آشنا مي‌شود و لحظاتش را با آنان مي‌گذراند .  شهريار شاعر پس از عشقي ناكام و شوريدگي بسيار بر اثر اين شكست ،  در سال 1308 شمسي تحصيل در دانشگاه را  نيمه رها مي‌كند . اين عشق نافرجام بر شعر و شخصيت او اثري عميق گذاشت و در جاي جاي آثار او مي‌توان ردپايي از اين ناكامي يافت.

نويسندكان كتاب حاضر در ادامه مقدمه خود بيان مي‌كنند كه اولين مجموعه شعر شهريار ، مثنوي « روح پروانه » در سال 1309 بوده است . شهريار پس از عشق ناكام خود مدرسه طب را رها مي‌كند و راهي خراسان مي‌شود . او در نيشابور با كمال‌الملك  ،‌ هنرمند و نقاش ديدار مي‌كند كه در ده حسين آباد در تبعيد بسر مي‌برد . چهار سال زندگي شاعر در خراسان سپري مي‌شود . او در خراسان كارمند اداره ثبت بوده است . شهريار در سال 1314 شمسي به تهران مي‌آيد و در بانك كشاورزي مشغول به كار مي شود . از سال 1330 به بعد شهريار دو اثر مهم خود را پديد مي‌آورد ،‌ يكي منظومه «‌ اي واي مادرم » كه مي‌توان گفت بهترين نمونه كارهاي نيمايي اوست كه شاعران طراز اول اين شيوه آن را تحسين كرده اند . ديگر ، منظومه تركي « حيدر بابايه سلام » كه او را در كشورهاي همسايه ايران نيز بلند آوازه مي‌سازد . مجموعه آثار شهريار از سال 1335 شمسي به بعد ، بارها به چاپ رسيده است و در هر چاپ هم آثار جديدي بدان افزوده شده است .

شهريار ،‌ سال‌هاي واپسين زندگي خود را در زادگاه خود سپري كرد و سرانجام در شهريورماه سال 1367 شمسي ، پس از يك دوره بيماري چشم از دنيا فرو مي‌بندد .

ساعد باقري و سهيل محمودي شهريار را در كنار اسماعيل شاهرودي و فريدون توللي از نخستين شاعراني مي‌دانند كه به شعر و شيوه نيما روي آورده است . باقري و محمودي يكي از ويژگي‌هاي شعر شهريار را بهره مندي از فرهنگ عامه و زبان كوچه مي‌دانند . از نظر آنها اين رويكرد ادامه شيوه‌اي است كه با شاعران مشروطه شكل گرفت . آنها شهريار را شاعري مي‌دانند كه در به كارگيري اصطلاحات كوچه و زبان رايج مردم تهران ، صاحب تشخص است . زبان كوچه و لحن عامه ، براي او در همه صورت‌هاي خود ،‌ مانند جمله‌بندي ، ضرب‌المثل‌ها و اصطلاحات و كلمه‌ها و تعبيرها جذاب به نظر مي‌آيد . شهريار يكي از تواناترين شاعران در به كارگيري اين زبان و لحن و لهجه است ؛ اما توفيق او تا بدانجاست كه رفتار او با زبان كوچه در حد اعتدال است  و اصطلاحات به صورت خودجوش در شعر او آمده‌اند .

نويسندگان كتاب حاضر ويژگي مهم شعر شهريار را چه در بعد شخصي و چه در بعد اجتماعي در هر قالبي برخوردار بودن از جلوه‌هاي عشق و عرفان و حكمت و ديانت مي‌دانند . باقري و محمودي يادآور مي‌شوند كه بن‌مايه انديشه و شعر و شخصيت شهريار ، معارف و عواطف ديني است . جايي كه شهريار به طور مستقيم و صريح به دين و شخصيت‌هاي ديني در شعرش مي‌پردازد ، واقعه‌گرايي و پرهيز از افراط و تفريط مشخصه رويكرد اوست . نويسندگان كتاب حاضر در پايان مقدمه خود تصريح مي‌‌كنند كه شهريار در عرصه وصف يكي از تواناترين شاعران روزگار است . اوج هنر او را در وصف ، در شعرهايي همچون « افسانه شب » ، « ديدار كمال‌الملك » ، « هذيان دل » و « دو مرغ بهشتي » مي‌توان ديد . كتاب شهريار سرزمين عشق در ادامه به بررسي به غزل‌ها ، قصايد ، قطعه‌ها ،‌ مثنوي‌ها و نيمايي‌هاي شاعر مي‌پردازد .

در غزل « داغ حسين (ع ) » در كتاب حاضر از شهريار مي‌خوانيم :

محرم آمد و نو كرد درد و داغ حسين

گريست ابر خزان هم به باغ و راغ حسين

هزار و سيصد و اندي گذشت سال  و هنوز

چو لاله بر دل خونين شيعه داغ حسين

به هر چمن كه بتازد سموم باد خزان

زمانه ياد كند از خزان باغ حسين

هنوز ساقي عطشان كربلا گويي

كنار علقمه افتاده با اياغ حسين

اگر چراغ حسيني به خيمه شد خاموش

منور است مساجد به چلچراغ حسين

فراغ از دو جهان داشت با فروغ خداي

خداي را چه فروغي‌ست در فراغ حسين

يزيد كو كه ببيند به ناله قافله‌ها

گرفته از همه سوي جهان سراغ حسين

شهريار سرزمين عشق / گزيده شعر سيدمحمد حسين شهريار ( صدسال شعر فارسي ) /12 در چاپ اول خود با شمارگان 3000 نسخه با پژوهش و گزينش ساعد باقري و سهيل محمودي و با قيمت 28000 ريال توسط شركت سهامي كتابهاي جيبي وابسته به موسسه انتشارات اميركبير منتشر شده است .

 

 

 

 

چهارشنبه 11 آبان 1390 - 11:11


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری