سه‌شنبه 25 مهر 1396 - 15:12
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

گزارش

 

فرهنگ متين

 

قاطبه کتابخوانان کجايند؟!. . . .

 

گزارشي از فعاليت­هاي سايت­هاي کتاب و کتابخواني در کشور


امروز نقش و نگارهاي زيادي در کتاب و کتابخواني پديدار گشته و اين عرصه دستخوش تغييرات زيادي شده است ديگر گذشت آن زماني که يک شخص براي ديدن، مطالعه و يا حتي خريد کتاب با صرف زمان زياد خود را به کتاب مي­رساند. کافي است با يک جستجوي در فضاي مجازي اطلاعات و توضيح لازم را درباره کتاب بدست بياوريد و اگر قصد خريد کتاب را هم داشته باشيد بدون مشقت مي­توانيد به خريد يک pdf کتاب هم مبادرت ورزيد. خواندن فايل در کشور ما که در آن چيزي به نام کپي رايت نمي­شناسيم و همه چيز به نوعي تسهيل شده است براي مطالعه کتاب به نظر مي­رسد. در اين دوران که جهان به سمت ديجيتاليزم پيش رفته است و دامنه پرشيب آن تمام دنياي پيش روي خود را درنورديده است کتاب و کتابخواني هم تحت پوشش و تکفل با کتاب الکترونيکي ebook اين پديده درآمده است پديده­اي کاملاً تازه در اين بين است و مي­رود که نظام آموزش و اطلاع رساني را با دگرگوني عجيبي روبرو کند. کتاب­هاي الکترونيکي يا نسخه­هاي صرفاً الکترونيکي مطالب مکتوب ebook نيستند. بلکه مي­ توانند علاوه بر متن، صوت و تصوير را هم شامل شوند به علاوه مي­توانند در قالب word فايل­هائي توسط يک رايانه مانند exe و فايل­هاي اجرائي pdf، html،text  درآيند. سادگي اجرا، سادگي جستجو در متن، داشتن قالب زيباتر، منسجم­تر بودن مطالب، امکان عرضه يا فروش ساده­تر و سريعتر، داشتن قابليت افزودن امکانات مالتي مديا و . . . از جمله ويژگي­هائي هستند که کتاب الکترونيکي را به عنوان يک رسانه نوپا و رو به رشد از ساير رسانه­هائي که از اين دست ممتاز مي­گرداند.

نهادهاي بسيار زيادي با درک اهميت اين رسانه، به حمايت و گسترش اين پديده نوپا اقدام مي­ کنند که قصد آنها توسعه هرچه بيشتر نشر الکترونيک و بها دادن به اين پديده است. براي مثال نمايشگاه کتاب فرانکفورت 7 جايزه ساليانه براي کتاب­هاي الکترونيکي اختصاص داده است که شامل جايزه­اي ويژه به مبلغ 100 هزار دلار مي­باشد. اکنون سايت­هاي فراواني مي­توان يافت که از نويسندگان ديجيتال استقبال مي­کنند. اخيراً سايت warher time خبر داد که مسئولان اين سايت از نويسندگاني که قصد دارند کتاب­هايشان در قالب الکترونيکي عرضه شود حمايت مي­کند. که پيش­بيني مي­شود تا سال 2015 يک ششم کتاب­هاي خريداري شده در امريکا کتاب­ هاي الکترونيکي خواهد بود تجارتي که ارزش 7 تا 8 ميليارد دلار دارد. از طرفي کتاب­هاي الکترونيک که از دل دنياي سايبر سربرآورده­اند براي نمايان شدن و متبلور شدن خود احتياج به تبليغات همسو با خود را دارند که در اين بين ديده مي­شود سايت­هاي تخصصي کتاب که عموماً يا با اهداف چند منظوره يا با يک ژانر مشخص به تبليغ، اطلاع رساني، بازاريابي و نهايتاً فروش کتاب مي­پردازند. در اينکه چقدر توانسته­اند در اين عرصه­ها موفق بوده و ذائقه مخاطب را عوض کنند سؤال­هاي بيشماري وجود دارد.

محمدرضا حدادي مدير مسئول سايت کتاب نيوز معتقد است: زماني که بازاري مشخص براي توليد، عرضه و بازاريابي کتاب وجود ندارد و اگر باشد در سيطره دولت است آنوقت پديدار شدن روش­هاي جديدي مثل تبليغات الکترونيکي هم نمي­توانند کمک شاياني در اين عرصه انجام دهند. وي در تشريح فعاليت­هاي سايت خود مي­گويد: در تابستان سال 84 با سرمايه­اي بالغ بر 40 ميليون تومان آغاز به کار کرديم که متأسفانه نزديک به يک سال تعطيل و صرفاً سايت خبري ما جهت اطلاعي رساني مشغول به فعاليت است حدادي درباره جذابيت­هاي سايت براي ترغيب شدن مخاطب مي­افزايد: که اين را بايد مخاطبان پاسخگو باشند و نظر دهند. وي همچنين بازاريابي و فروش را مکمل هم دانسته و اظهار مي­دارد که مجموعه­اي مي­تواند داعيه موفقيت را داشته باشد که توامان بحث بازاريابي و فروش را با هم دنبال کند. تبليغات بي شک رکن رکين براي فروش يک کالا محسوب مي­شود صاحبان و متوليان امر در دنيا براي فروش بيشتر کالا رو به تبليغ و تبليغات مي­آورند اما به راستي جايگاه تبليغ کتاب بالاخص در کشور ما که تکثر رسانه­ها بالاخص در زمينه ديداري و شنيداري محدود است، کجاست؟ متولي تبليغ براي کتاب کيست؟ اصولاً آيا در رسانه­هاي ما کتاب براي تبليغ جايگاهي دارد؟ آيا در رسانه ملي ما به عنوان يگانه رسانه سمعي و بصري کشور براي تشويق ناشران و نويسندگان براي ارائه کتاب­هايشان در راديو و تلويزيون تمهيداتي را انديشيده است؟ همه با ديدن و شنيدن برنامه­هاي راديو و تلويزيون مي­توانيم با هم هم عقيده باشيم که در بين همهمه­هاي تبليغات که با چيپس و پفک پر شده است جائي براي تبليغات کتاب وجود ندارد! روزنامه­ها هم صرفاً در جهت خط و مشي کاري دست به تبليغ انحصاري برخي از کتب مي­زنند که براي قشر خواننده علي القاعده اقناع کننده نيست. در اين بين مي­توان به سايت­هاي کتاب اشاره کرد که چندي است در فضاي مجازي فعال و مشغول به اطلاع رساني هستند. با يک جستجوي کوچک در اينترنت مي­توان به حجم زيادي از اين سايت­هاي معرفي کتاب برخورد کرد اما جايگاه اين سايت­ها براي تبليغ کجاست؟

رضا رستمي يکي از دست­اندرکاران سايت تخصصي کتاب (اگر) معتقد است: وقتي که کتاب در تريبون صدا و سيما جائي براي معرفي ندارد پرکردن اين فضا تا حد زيادي بر عهده اين سايت­ها مي­باشد که مي­توانند همواره در زمان و مکان براي شناسائي کتاب مخاطب راهنمائي کنند. متوليان سايت­هاي تخصصي کتاب در راستاي ترويج کتاب چندي است که به راه­اندازي فروشگاه­هاي اينترنتي مبادرت ورزيدند که بايد براي اين بهانه خريدهاي اينترنتي تمهيدات ويژه­اي براي جذب هرچه بيشتر مخاطب انجام داد. رستمي در ادامه سخنانش درباره جذب مخاطب و صداقت دادن خوراک خبري مناسب را رمز جذب افراد مي­داند.

 غضنفري، مدير سايت (هزار کتاب) هم معتقد است: شناخت ذائقه مخاطب در اين فضا بسيار مهم است وي کتاب­هاي موجود در سايتش را از دايره علوم انساني ذکر کرده و مي­گويد: يک سري از کتاب­ها بالاخص در حوزه کودک و نوجوان بايد بيشتر مورد بازبيني قرار بگيرند زيرا اينگونه از کتاب­ها را مخاطبان بيشتر در سايت­هاي تخصصي که منحصراً اختصاص به کودک و نوجوان دارد دنبال مي­کنند. غضنفري که شروع فعاليت­هاي سايت خود را از سال 87 ذکر مي­ کند پايه­گذاري سايت را از تلفيق سه سايت هزار آهنگ، هزار بازي و سايت هزار کتاب عنوان مي­کند وي اقبال نسبت به سايت مذکور را خوب ذکر مي­کند و مي­گويد: در ايامي مثل روزهاي برگزاري نمايشگاه کتاب نفرات بازديدکننده از سايت به هفتاد هزار نفر هم رسيده است.

يکي از نويسندگان بزرگ چندي پيش تعريف مي­کرد که در دهه­هاي گذشته که صنعت چاپ دچار مشکلات بيشتري بود انگار کتاب و کتابخواني در جهان با استقبال بيشتري مواجه بود بالاخص ميان ايرانيان خودمان. با پيشرفت در علم و صنعت هم کتاب هم دستخوش تغييرات گسترده­اي شد که فرآيند چاپ کتاب را تسهيل کرد حتي فارغ از مشکلات روزافزون که در توزيع و توليد کتاب مي­شود اما با همه اين تفاسير بايد گفت که خريد تاب براي فرد کتابخوان راحت­تر شده است و مخاطب کتاب را به صورت آني بدست مي­آورد پس با همه اين پيشرفت­ها، قاطبه­ي مخاطبين کجا هستند؟ آيا کتاب­ها در گير و دار معيشت زندگي گم شده­اند و دخل و خرج زندگي روزمره ديگر عرصه را از آنها براي خريد کتاب گرفته است يا اينکه رسانه­هاي تصويري ديگر فرصتي براي خوانش کتاب براي فرد باقي نمي­گذارند.             

 

دوشنبه 9 آبان 1390 - 14:20


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری