جمعه 3 اسفند 1397 - 3:39
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

يادداشت

 

عليرضا حسيني

 

کعبه، محور وحدت مسلمانان

 

علاوه بر فراگيري رسالت پيامبر اکرم (صلّي الله عليه وآله وسلّم) براي تودۀ انسان­ها در همۀ اعصار و امصار، در آموزه­هاي دين اسلام نيز مرکزيت جهاني و جاوداني قرار داده شده است، چه اين که انسان­هاي معتقد به ديني جهاني و پيرو پيامبري همگاني و هميشگي، بايد داراي مرکزي همگاني و ثابت و تغييرناپذير نيز باشند تا از دور و نزديک در کنار آن گرد هم آيند و مسائل علمي و عملي خود را در آنجا طرح کنند و مشکلات سياسي و اجتماعي بازگو و گره­گشايي شود و روابط فرهنگي و اخلاقي تحکيم گردد و همبستگي و همدلي تجديد شود و کنگرۀ جهاني ساليانه بر محوريت کعبه با حضور نمايندگان همۀ اقشار و طوايف از همۀ نژادها و گروه­ها تشکيل گردد تا همۀ مسلمانان (بلکه همۀ جهانيان) از منافع آن بهره­مند شوند؛

"لِيَشهُدُوا مَنافِعَ لَهُم وَيَذکُرُوا ايمَ اللهِ في اَيّامٍ مَعلُوماتٍ"/ سورۀ مبارکۀ حج؛ آيۀ شريفۀ 28.

کعبه، محور توجه جهانيان، به ويژه مسلمانان جهان است. خالق کعبۀ معظّم آن را به گونه­اي قرار داد تا همۀ مسلمانان در همۀ سال­ها، ماه­ها، هفته­ها، روزها، ساعت­ها، دقيقه­ها و لحظات به مناسبت­هاي مختلف در همۀ شئون زندگي خود با کعبۀ مکرّمه ارتباط برقرار کنند. اين ارتباط و پيوند ناگسستني در ابتدا و انتهاي زندگي دنيايي وجود دارد و در هر دو حال (زندگي و مرگ) زبان مي­گشاييم که: «والکعبة قبلتي...»/ ر.ک: مجلسي؛ بي­تا؛ ج6؛ صص175 و 228 و 229 و 237 و 238.

چه رمز و رازي در اين بنا وجود دارد که پيوند جهاني مسلمانان با کعبه، لحظه­اي قطع نمي­شود، زيرا به سبب کروي بودن زمين و اختلاف جهت قبلۀ بلاد و شهرها و نيز يکسان نبودن وقت نمازها و دعاها و... براي مردم کرۀ زمين، در هر لحظه فردي از سويي به سمت کعبه در حالت نماز و نيايش است./ جوادي آملي؛ 1384ش؛ ص90.

محوريت کعبه با ويژگي­هايش برجسته­تر مي­شود؛ کعبه­اي که طبق روايتي، در محاذات بيت­المعمور، و بيت­المعمور در محاذات عرش واقع است و عرش چهار ضلع و رکن دارد و تربيع کعبه هم از همين روست و راز تربيع عرش در سخنان امام صادق (عليه السلام) به اين مضمون آمده است که: کلماتي که اسلام بر آن بنيان نهاده شده، چهار چيز است و اين کلمات همان تسبيحات اربعه است: «سبحان­الله» و «الحمدلله» و «لااله­الاالله» و «الله اکبر»./ مجلسي؛ پيشين؛ ج96؛ ص57.

مفهوم اين کلام بلند و نوراني اين است که تسبيحات اربعه که نظام هستي بر آنها مبتني است، سبب تحقّق عرش مربع است و تکوّن عرش مايۀ تحقّق بيت­المعمور، و بالاخره بيت­المعمور سبب تحقّق موجودي طبيعي در عالم طبيعت مي­شود که کعبه است و چهار ديوار دارد؛ يعني آنچه در عالم طبيعت است، الگويي از عالم مثال است، عالم مثال خود الگويي از عالم مجردات تام است، و عالم مجردات تام نيز الگويي از اسماي حسناي الهي است که فوق تمام است./ جوادي آملي؛ پيشين؛ ص92.

اينک اين مرکزيت، که جايگاهش از زمين تا اعماق آسمان است، قبلۀ همگان قرار گرفته و همگان را راه نشان است؛ «اِنّها قِبلة مِن مُوضِعها اِلَي السّماء»/ (حر عاملي؛ بي­تا؛ ج3؛ ص247). اينجاست که زائران کعبه، تعالي روح يافته و به عرش الهي راه مي­يابند و از عالم خاک به افلاک معنويت مي­رسند. البته طواف­کنندۀ ژرف­نگر کعبه، خويش را برگرد کعبۀ زميني محصور نمي­کند بلکه پروازي از زمين به بيت­المعمور و عرش الهي دارد و چنان رفعت و جلال مي­يابد که به غير از خداي کعبه نمي­انديشد. هرگاه زائر کعبه با امداد الهي و توفيق حضرت حق به اين مقام دست يافت، همۀ عالم را در حال طواف کعبه مي­بيند و مسلمانان را در سفرۀ وحدت و همبستگي ميهمان مي­کند و کينه و عداوت از قلب مي­زدايد و خويشتن را در پايگاه توحيد محض از هرگونه شرک اعتقادي و دوگانگي رفتار پاک مي­کند و همانند حضرت ابراهيم و حضرت اسماعيل (عليهما السلام) با خلوص نيّت و اعمال پاک رو به خداي کعبه مي­نهد و دست نيايش بلند مي­کند که:

"رَبَّنا تَقَبَّل مِنّا اِنَّکَ اَنتَ السَّميعُ العَليمُ"/ سورۀ مبارکۀ بقره (2)؛ آيۀ شريفۀ 127.

حج­گزاران بر مدار پاکي کعبه، خويشتن را از هرگونه شرک و آلودگي پاک مي­کنند و در چنين جايگاهي با طهارت ظاهر و باطن محبوب خدا مي­گردند؛

 "وَاللهُ يُحِبُّ المُطَهِّرينَ"/ سورۀ مبارکۀ توبه؛ آيۀ شريفۀ 108،

و با کعبه همراه مي­گردند که محور قيام و مقاومت و پايداري تودۀ انسان­ها براي امتثال دستور حق و پرهيز از باطل و ستيز با ظلم و جور است؛

"جَعَلَ اللهُ الکَعبةَ البَيتَ الحَرامَ قِياماً لِنّاسِ"/ سورۀ مبارکۀ مائده؛ آيۀ شريفۀ 97.

مسلّماً تکيه­گاه اين قيام و ستون اين مقاومت و پايۀ اين استقامت که عامل قيام مردم و مقاومت آنها در برابر جبّاران فرومايه است، قوام کعبه و حيات و ادامۀ امر آن است. طواف­کنندگان کعبه در صورتي مي­توانند به اهداف بلند و والاي الهي دست يابند که دست در دست يکديگر داده، محوريت کعبه را حفظ کنند و با يکپارچگي، وحدت و انسجام ديني، تاريکي­ها را بزدايند.

اينک که ايام حج است و ميليون­ها مسلمان از سراسر جهان به طواف کعبه مي­پردازند، فرصت بسيار خوبي است که همۀ مسلمانان از اقشار و طوايف و نژادهاي گوناگون بر محور کعبه، قبلۀ مسلمين، نداي توحيدي سر دهند و خويشتن را از هر گونه تفرقه و اختلاف، کينه، کدورت و دشمني پاک نمايند تا هرچه بيشتر شکوه و جلال اسلام و مسلمانان را در سراسر جهان نظاره­گر باشيم. ان­شاءالله

 

منابع و مآخذ:

ـ جوادي آملي؛ جرعه­اي از صهباي حج؛ نشر مشعر؛ تهران؛ 1384ش.

ـ حر عاملي؛ وسائل الشيعه؛ دارالکتب الاسلاميه؛ تهران؛ بي­تا.

ـ مجلسي. محمدباقر؛ بحارالانوار؛ مؤسسة الوفاء؛ بيروت؛ بي­تا.      

 

سه‌شنبه 26 مهر 1390 - 14:7


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری