چهارشنبه 22 آذر 1396 - 12:46
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

گفتگو

 

شيما حسن زاده

 

يک قدم از ديگر واحدها جلوتريم

 

گفتگو با نادر قشقائي، مسئول واحد مجسمه­سازي حوزه هنري


« در هنر مجسمه­سازي در ايران به رغم آنکه عمري بيش از 80 سال دارد همچنان جوان و تازه محسوب مي­شود. در سال­ هاي گذشته يعني از ابتداي رونق مجسمه­سازي در کشور تا اين زمان، مجسمه­سازي دوره­هاي مختلفي را پشت سر گذاشته است و هنرمندان اين هنر متناسب با هر دوره آثاري را بوجود آورده­اند اما آنچه که باعث مي­شود هنرهاي گوناگون فضائي براي رشد و ارتقاء پيدا کنند ايجاد زمينه­هاي گوناگون و متعدد براي ظهور و بروز استعدادها و ايده­هاي خلاقانه است اين زمينه­ها به خصوص در مجسمه­سازي دو سالانه­ها و سمپوزيم­ها را شامل مي­شود مجسمه­سازي در همه سال­هائي به شکل نوين آن در ايران متداول بوده است با زمينه­هاي متفاوتي براي رشد و توسعه روبرو بوده است.»  اينها گزيده­اي از دغدغه­ هاي نادر قشقائي، مجسمه­ساز شهير کشورمان است که در تمام گفتگو فراهم ساختن فضائي براي کشف استعدادها و خلاقيت به وضوح روشن است. نادر قشقائي متولد 1336 تهران است. فارغ التحصيل دانشکده هنرهاي زيباي دانشگاه تهران در رشته مجسمه­سازي، کارشناس و مشاور علمي حجم سازي سازمان شهر تهران، عضو رسمي مرکز هنرهاي تجسمي حوزه هنري و مسئول واحد مجسمه­سازي حوزه هنري و عضو هيئت مديره انجمن مجسمه­سازان ايران است. استاد قشقائي با برپايي چندين نمايشگاه انفرادي و گروهي در داخل و خارج از کشور يکي از نظريه پردازان اين حوزه محسوب مي­شود:

- يکي از بهترين هنرمنداني که مي­تواند نگاه جامعي به گذشته حوزه هنري داشته باشد بي شک شما هستيد. نظرتان درباره سير مجسمه­سازي حوزه هنري چيست؟

در تمام اين سالها ما تلاشمان را کرده­ايم حداقل بتوانيم برنامه­ريزي­هايمان را عملي کنيم و در همين راستا هم آئين نامه داخلي را براي سامان دادن بهتر کارها تنظيم کرديم و به مديريت وقت ارائه داديم. اولين واحد تجسمي هم بوديم که آئين نامه داخلي رسمي ارائه داده است. هدف ما البته از انجام اين کارها چيزي نبود جز قانونمند کردن فعاليت­هاي واحد تجسمي و واحد مجسمه­سازي براي تسريع هرچه بيشتر و هدفمند کردن روند اجرائي مجسمه­سازي، در واقع ما با تدوين اين آئين نامه خواستيم واحد مجسمه­سازي را گسترش دهيم تا اين واحد بتواند نسبت به بقيه واحدها تشکل کامل­تري داشته باشد. اگر بودجه در رابطه با اين واحد اختصاص يابد مسلماً بازدهي خوبي به همراه خواهد داشت و ما اين امور را در سال­هاي گذشته ثابت کرده­ايم ما در زماني که آقاي نيرومند مسئوليت واحد تجسمي را به عهده داشتند توانستيم کارگاه کاظم چليپا را که هم اکنون مشغول فعاليت است راه­اندازي کنيم کارگاهي هم که ما در آن مشغول کار هستيم با يک هماهنگي کامل شکل گرفته و با زيرساختي کاملاً تخصصي و مناسب مجسمه­سازي حرفه­اي احداث شده است در حال حاضر مي­توانم بگويم اين کارگاه بين کل کارگاه­هاي استان تهران نمونه است اين کارگاه شرايطي براي مجسمه­سازان به وجود آورده که بتوانند آثاري فاخر و ماندگارتر خلق کنند.

- امکاناتي که اين کارگاه دارد تمام نيازهاي هنرمندان را برطرف مي­کند؟

بله. اين کارگاه به واقع متعلق به شش نفر از هنرمندان حوزه هنري است که در کنار يکديگر کار مي­کنند در حال حاضر هم با حمايت­هائي که آقاي گودرزي، مدير مرکز تجسمي حوزه هنري به عمل آورد، مي­خواهيم شرايطي را مهيا کنيم که امکاناتمان را تکميل­تر کنيم و در عين حال حاضريم آثاري که خلق شده­اند و متريال (مواد) پايداري ندارند را به برنز تبديل کنيم که هم بهره­وري آنها را افزايش دهيم و هم بتوانيم آنها را در نمايشگاه­هائي که هر سال در داخل کشور و حتي خارج از کشور برگزار مي­شود ارائه دهيم.

- آيا رويکرد مديريتي درحوزه برنامه­هاي بلند مدت براي پيشبرد و پيشرفت مجسمه­سازي داريد؟

به جرأت مي­توانم بگويم تنها واحدي که هميشه برنامه­ريزي هدفمندي را براي ارتقا سطح کار حرفه­­اي خود ارائه داده، واحد مجسمه­سازي بوده است. واحد ما همواره يک قدم از ديگر واحدها جلوتر بوده است ما همواره در دوران مديريت­هاي مختلف پيشنهادها و نظرات مختلف­مان را براي ارتقاي سطح کيفي آثار ارائه مي­دهيم و همواره در تلاش بوده­ايم تا با ارائه پيشنهاد برگزاري ورک­شاپ­ها و سمپوزيم­ها و نمايشگاه­ها بتوانيم گام مؤثري در اين عرصه برداريم. اما متأسفانه بنابر دلايلي نتوانستيم برنامه­هايمان را به طور کامل اجرائي کنيم.

- براي انسجام بين مجسمه­سازان و برقراري تعامل بين آنها چه کرده­ايد؟ به نظر مي­رسد مجسمه­ سازان به صورت پراکنده مشغول فعاليت هستند.

 خير. اينطور نيست. ما درحال حاضر عضو هيئت مديره انجمن مجسمه­سازان هستيم و 300 عضو داريم و سعي کرديم ارتباطمان را با مجسمه­سازان بيرون حوزه هم داشته باشيم تا بتوانيم از قابليت آنها هم بهره ببريم ولي بايد بگويم تا زماني که فعاليت­هاي جدي­تري در بخش اجرائي يا برگزاري کارگاه­ها و سمپوزيم­ها انجام نگيرد نمي­تواند آنطور که شايد و بايد اثرگذار باشد بايد ارتباطي با ديگر هنرمندان مجسمه­ساز که در خارج از حوزه هنري فعاليت مي­کنند برقرار کنيم تا بتوانيم هم از آثارشان بهره­مند شويم و هم از وجود خودشان استفاده کنيم اين امر امکان­پذير نخواهد بود مگر به حمايت مديريت. مجسمه­سازي همانند نقاشي يا ديگر شاخه­هاي تجسمي نيست که براي ارائه کار فقط به يک نمايشگاه نياز داشته باشيد مجسمه شرايط خاصي را براي خودش مي­طلبد و نياز به بودجه­اي بيش از اينها دارد. براي رساندن بهتر منظورم بايد اين را بگويم که تازه امسال گچ و گل در اختيارمان گذاشته­اند و طي اين مدتي که تشکيل واحد مجسمه مي­گذرد بيشتر هزينه­ها بر عهده خود هنرمندان بوده است و ما براي اينکه از ديگر گروه­ها عقب نمانيم فعاليت­مان را با بودجه خودمان ادامه مي­ دهيم. اما در حال حاضر با مديريت جديد و با حمايت­هاي آقاي گودرزي اين امکانات در اختيار ما قرار گرفته است.

- آثاري که درکارگاه مجسمه­سازي خلق مي­شوند چه سرنوشتي پيدا مي­کنند؟ آيا در فضاهاي شهري نصب مي­شوند تا عموم مردم هم بتوانند از اين مجسمه­ها بهره ببرند؟

باغ مجسمه­اي که ما در دوران مديريت مرحوم عالي احداث کرديم اولين باغ مجسمه ساخته شده پس از انقلاب بود. ساخت باغ مجسمه نويدي بود براي اينکه شهرداري و مسئولان نهادهاي فرهنگي به ديدن باغ مجسمه حوزه بيايند و با ديدن کارها سفارش­هائي را براي فضاهاي شهري به ما بدهند که متأسفانه اينگونه نشد. البته مجسمه­هائي در اندازه­هاي بزرگ ساخته است جنگ در ميادين مختلف شهرهاي کشور نصب شده است اولين کارهائي که در زمان جنگ در ميادين شهرهاي جنگي نصب شد، آثار هنرمندان حوزه هنري هستند و در آن شهرها ماندگارتر شدند. افتخار گروه مجسمه­سازي هم همين است که آثاري که توسط هنرمندان حوزه خلق شدند، ماندگار شدند و در ذهن مردم نقش بستند البته در حال حاضر هم هنرمندان واحد تجسمي، آثار بسياري در گوشه و کنار تهران دارند و ما همه روزه شاهد آثار دوستمان در شهر تهران هستيم.

- با نصب آثار در محيط­هاي شهري، آيا تعامل بين شهرداري تهران و حوزه هنري برقرار است؟

ما پيشنهادهاي زيادي براي خلق اثر جديد و نصب در فضاهاي شهري مطرح کرده­ايم. به عنوان مثال قرار بود براي يکي از پارک­هاي خيلي بزرگ مجسمه بسازيم. شبانه روز کار کرديم و طرح­هايمان را هم ارائه داديم اما متأسفانه به دليل عدم پيگيري مديريت و تغييرات مديريتي اين طرح بدون نتيجه ماند بايد گروهي وجود داشته باشند که تعامل ميان سازمان­ها و نهادها را برقرار کنند و بتوانند آثار هنرمندان را به ديگر نهادها ارائه کنند اين امر فقط مربوط به واحد تجسمي حوز هنري نيست و نکته­اي است که در ديگر واحدها هم بايد به چشم بخورد. مثلاً واحد مجسمه­سازي نمي­تواند هم اثر خلق کند هم دنبال سفارش دهنده باشيم. بايد افرادي که تخصص لازم را در اين امر دارند سرکار بياورند تا از طريق بتوانند کمکي به واحد مجسمه­سازي و ديگر واحدهاي تجسمي بکنند.

- فعاليت­هاي مجسمه­سازي حوزه فقط مخصوص تهران است يا در شهرهاي ديگر هم اين فعاليت جريان دارد؟

فعاليت­هاي گسترده­اي بعد از هشت سال دفاع مقدس  صورت گرفته است و تا الان هم ادامه دارد به عنوان مثال در شهر سمنان آثار بسيار ارزنده­اي وجود دارد که متعلق به هنرمندان حوزه هنري هستند ما با شهرهاي ساوه، آبادان، خرمشهر، تبريز و مشهد تعامل بسيار خوبي داريم باز هم روي حرفي که قبلاً زده­ام تأکيد مي­کنم اگر اين مجموعه فعاليت بيشتري داشته باشد مسلماً بهره­وري بيشتري خواهد داشت.

- کمي هم راجع به آثارتان صحبت کنيم. در برخي از آثار شما نوعي روايت به چشم مي­خورد اين روايت چقدر بر فرم آثارتان تطبيق دارد؟

جنبه روائي آثار من بسيار کم است و سعي نکردم آثارم را روايتگر بسازم. ولي در کل در هر بخش از فعاليت مجسمه­سازي، بياني وجود دارد و اين فقط مختص آثار من نيست هر مجسمه­اي بايد بيان خاص خودش را داشته باشد و اين هم مي­تواند در قالب روايت معنا پيدا کند و هم مي­تواند به صورت سمبوليک و نمادين باشد و در واقع همين نوع بيان اثر است که با مخاطب ارتباط برقرار مي­کند.

- در برخي از آثار شما نگاه اسطوره­اي به چشم مي­خورد اين خصيصه را چگونه ارزيابي مي­کنيد؟

هر بياني برحسب شرايط زمانه تدوين مي­شود مثلاً براي ساخت مجسمه­اي قرار است در منطقه­اي جنگ زده نصب شود بايد از شخصيت شهيدي استفاده شود که بتواند با مردم آن منطقه ارتباط برقرار کند من مجسمه­هايم را بر حسب زمان و مکان و جائي که مجسمه قرار است نصب شود طراحي مي­کنم.

- براي مخاطبان ما از چگونگي جذب­تان به حوزه هنري بفرماييد. از گذشته­هاي دور.

در سال 68 با دعوت مديريت وقت و هنرمنداني چون حسين خسروجردي، کاظم چليپا و حبيب صادقي وارد حوزه هنري شدم و اين آغازي بود بر يک همکاري 20 ساله با حوزه هنري که هنوز هم پابرجاست فضاي سال­هاي اولي که با حوزه کار کردم واقعاً برايم خاطره­انگيز است و نمي­توانم آن روزهاي دوست داشتني را فراموش کنم.

- چه آينده­اي را براي واحد مجسمه­سازي حوزه هنري متصور هستيد؟

هرچه حمايت­ها و پشتيباني­ها بهتر و کامل­تري انجام گيرد واحد مجسمه­سازي هم مي­تواند بازدهي بهتري داشته باشد و اگر به برنامه­ريزي که ما انجام داديم بهاي بيشتري داده شود مسلماً مي­توانيم جمع بيشتري از مجسمه­سازان حرفه­اي را جذب حوزه هنري کنيم و همين طور مي­توانيم شاهد خلق آثاري فاخر باشيم.                  

 

چهارشنبه 20 مهر 1390 - 10:53


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری