يكشنبه 4 تير 1396 - 18:32
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

پاي منبر معرفت

 

حجت الاسلام داود كميجاني

 

مفهوم دين

 

 

«دين» و مفهوم واقعي آن از موضوعاتي است که انديشه بسياري از صاحب ‏نظران را به خود مشغول داشته و در تعريف آن عبارات متعددي بيان شده ­است اما چندان توافق مشترک درباره مفهوم آن وجود ندارد. چنانکه حتي عده‏اى از محققان آن را غير قابل تعريف ‏دانسته­اند. دانشمندان جامعه­شناس و تاريخدان متعددي براى پيدا كردن يك يا چند وجه مشترك در تعريف اديان، تلاش­هايي انجام داده­اند اما چندان موفق نبوده­اند. اين امر موجب گرديده تا تعريف­هاى بى­شمارى براى دين ارائه شود كه البته بسياري از آنها از جامعيت و مانعيت لازم برخوردار نيستند.

برخي دين را مجموعه­اي از اعتقادات معنوي دانسته(1) و برخي ديگر آن را دسته­اي از تعاليم اخلاقي يا اجتماعي مقدس قلمداد کرده­اند(2) در برخي تعاريف، دين را اعتقادات و مناسکي خوانده­اند که بر محور وجود يک حقيقت مقدس متعالي پديد آمده است.(3)

اما در اين بين، عالمان‌ اديان الهي و انديشمندان‌ مسلمان‌، عمدتاً در جست‌ و جوي تعريف‌ «دين‌ حق»‌ و مقبول‌ الهي‌ بوده‌اند، ديني که از سوي خدا بر انسان­ها نازل شده است، نه‌ ارائه ‌تعريفي‌ فراگيرنده‌ از نظام­هاي‌ عقيدتي‌‌ كه‌ دامنه‌ آن‌ آموزه‌هاي‌ غير توحيدي‌ و خداگريز را نيز در بر بگيرد. با اين همه، از مجموع آنچه که از تعاريف متفکرين، جامعه شناسان، علماء اديان (مسيحي، يهودي، مسلمان و ...) و حتي فلاسفه در خصوص چيستي دين ارائه داده­اند، مي­توان دين را اينگونه توصيف کرد که «دين مجموعه منظمي از اعتقادات است که ضمن ارائة توصيفي از جهان هستي و جايگاه آدمي در آن، شيوه زندگي خاصي را به پيروان خود توصيه مي­کند و آن را در قالب اعمالي نمادين و سمبليک که همان عبادات مي­باشند، متبلور مي­سازد».

البته بايد اذعان کرد که هر چند در تعريف دين مشکلات وجود دارد اما دين مفهوم ذهن آشنايي دارد، حتي اگر براي تبيين آن الفاظ توانمندي يافت نشود.

 

 پي نوشت:

  1- «ماکس مولو»، به نقل از مقدمه‏اي بر علم اديان، ص 13 .

2- امانويل کانت، به نقل از مقدمه‏اي بر علم اديان، ص 13 .

3-جان هيک، به نقل از فرهنگ مختصر آکسفورد

 

 

                  

 

 

چهارشنبه 13 مهر 1390 - 11:46


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری