شنبه 28 مرداد 1396 - 23:12
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

نقد و تحليل

 

صديقه مقدس پور

 

سپاه، ارتش، دفاع مقدس

 

در دوران پرافتخار، حماسي و سرنوشت ساز دفاع مقدس ، شاهد سه دوره متفاوت اما اساسي در فرماندهي جنگ و تعامل بين ارتش و سپاه بوديم كه پيرامون اين سه دوره توضيح مختصري لازم است:

 

1- مديريت بني صدر در جنگ

اين دوره شامل فرماندهي و مديريت جنگ از ابتدا تا زمان عزل ، سقوط و فرار بني صدر خائن است.

اين دوره كه ارتش جمهوري اسلامي ايران مسئوليت مستقيم فرماندهي جنگ و هدايت عمليات در صحنه هاي نبرد را بر عهده داشت ، از شهريور 1359 آغاز و تا پايان خرداد 1360 ادامه يافت و سپاه ، عملاً نقشي نداشت.

اين زمان ، به دليل تفکر و نوع بينش بني صدر، سپاه و نيروهاي حزب الهي نقشي نداشتند چرا كه هدف اصلي بني صدر، حذف سپاه پاسداران از عرصه مسائل سياسي بود.

عقب نشيني ها ، شکست ها و عدم انجام عمليات عليه نيروهاي بعثي از ويژگي هاي اين دوره است.

 

2- تعامل مشترك ارتش و سپاه

از مهرماه 1360 تا پايان سال 1363 به مدت سه سال و نيم ، سيستم دفاعي و عملياتي جمهوري اسلامي ايران، تعامل مشترك سپاه پاسداران انقلاب اسلامي و ارتش جمهوري اسلامي ايران بود.

در اين دوره «الگوي دو فرماندهي» اجرا شد ، بدين معنا كه هيچ يك از ارتش وسپاه ، فرمانده ديگري نبود،

 به جز در صحنه عمليات و در رده «گردان» که سپاه فرمانده جنگ بود.

اين همكاري با تنظيم توافق در تاريخ 6 اسفند 1360 و امضاي آن توسط شهيد علي صياد شيرازي كه آن زمان فرمانده نيروي زميني ارتش جمهوري اسلامي ايران و محسن رضايي كه فرمانده کل سپاه پاسداران بود ، جهت اجرا ابلاغ شد.

در اواخر سال 1361، ايجاد قرارگاه مرکزي خاتم الانبياء(ص) به عنوان مرکز فرماندهي عمليات مطرح بود.

پيش از فعال شدن اين قرارگاه به ويژه در سال دوم جنگ  و با نظارت قرار گاه مركزي كربلا ، عمليات هايي مانند ثامن الائمه(ع)، طريق القدس، فتح المبين و بيت المقدس ، به طور مشترک توسط رزمندگان ارتش و سپاه اجرا شد و به پيروزي رسيد.

شهيد صياد شيرازي به عملکرد سپاه اعتقاد داشت و همکاري ارتش و سپاه را ترکيب مقدس نيروهاي اسلام مي دانست.

شهيد صياد شيرازي مي گويد: نکاتي که برمبناي تصميم گيري هاي جلسه مشترک كه فرماندهان نظامي سپاه پاسداران در حضور من و فرمانده سپاه پاسداران انقلاب اسلامي ،برادر محسن رضايي ، به عمل آمده به اين شرح ابلاغ مي گردد:

- نحوه فرماندهي يگان ها

الف: فرماندهي نيروهاي هجوم کننده که اکثراً برادران سپاه پاسداران بوده و يا ترکيبي از پياده ارتش و سپاه بوده، به عهده برادران سپاه است.

ب: فرماندهي نيروهاي زرهي و مکانيزه به عهده فرماندهي نظامي خود بوده ولي بايد طبق تدبير عملياتي، به موازات پيشروي نيروهاي هجومي، در نگهداري زمين هاي پاکسازي شده و پشتيباني يگان هاي در خط، کوشش کند.

پ: فرماندهي عمومي يگان هاي عمل کننده در محدوده تيپ هاي 1 و2 زرهي (لشکر 16) و تيپ 3 زرهي (لشکر 92)،‌به عهده فرمانده تيپ هاي مربوطه است.

 

3- مستقل بودن ارتش و سپاه

در اين دوره، فرماندهي و اداره جنگ و دفاع، در ارتش جمهوري اسلامي ايران و سپاه پاسداران در مناطق و عمليات ها کاملا جدا از هم و مستقل بود.

اين دوره اجراي عمليات عليه دشمن، از ابتداي سال 64 تا پايان جنگ، اجرا شد.

به عنوان مثال ، اجراي عمليات والفجر 8 (آزادسازي بندر فاو عراق) توسط سپاه پاسداران و جنگ با بعثيون عراق در منطقه شلمچه با نيروهاي ارتش بود.

اجراي عمليات کربلاي 5 به طور مستقل توسط سپاه پاسداران در جنوب و كربلاي 6 توسط ارتش در مناطق غرب كشور انجام شد كه در مجموع در اين دوره پيروزي هاي درخشان توسط رزمندگان اسلام  به دست آمد.

در اين دوره  ،قرارگاه مرکزي خاتم الانبياء(ص) حضور فعال داشت و در مواقع لزوم به ارتش جمهوري اسلامي ايران و سپاه پاسداران دستور مي داد که در رابطه با موضوعات مختلف، به يکديگر کمک کنند و اين کمک ها نيز صورت مي گرفت، مانند:

- شناسايي محورها و مناطق عملياتي دشمن؛ جمع آوري و ارائه اطلاعات لازم

- تهيه و اجراي آتش پشتيباني رزمندگان، در زمان عمليات

- اجراي اقدامات مربوط به خنثي سازي و پاکسازي ميادين مين

- کمک در جهت ارائه خدمات درماني و بهداري

- انجام عمليات مهندسي رزمي

- واگذاري بخش هايي از امکانات موردنياز يگان ها و ....

 

به هر حال دوران سخت و پر تجربه جنگ تحميلي براي لشكر پرتوان اسلام ، داراي ارزش و افتخارات فراوان شد. مقام معظم رهبري «مدظله العالي » در همين رابطه فرمودند: :«جنگ هشت ساله‏، حقيقتاً يك گنج تمام‌نشدنى است»

 

سه‌شنبه 5 مهر 1390 - 10:57


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری