سه‌شنبه 6 تير 1396 - 9:54
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

گفتگو

 

ميلاد بهاري

 

نبايد صنايع دستي کشورهاي ديگر را اين‌طور وارد کشور کنيم

 

گفتگو با حسين ياوري پژوهشگر و استاد دانشگاه


از دکتر حسين ياوري تاکنون بيش از چهل عنوان کتاب در حوزه صنايع دستي، صنايع نساجي، چوب، شيشه و...‌به چاپ رسيده که هفت عنوان از اين کتاب‌ها توسط سوره‌مهر منتشر شده است. چاپ مجدد کتاب «شيشه‌گري دستي در ايران» توسط انتشارات سوره‌مهر بهانه گفت‌وگو با او بود که متواضعانه اعتقاد دارد: اگر در زمان حال توفيقي در چاپ کتاب توسط ناشران مختلف براي من حاصل شده، به خاطر حسن اعتمادي است که در گذشته سوره‌مهر بر من روا داشته است. گفت و گو با اين محقق و استاد دانشگاه را مي‌خوانيد.

 

به عنوان آغاز گفت و گو، از تأليف اولين کتابتان بگوييد.

من از سال 1360 مشغول تدريس بودم. اما شروع فعاليت‌هايم براي چاپ کتاب از سال 77 بود. تا قبل از سال 77 من عموماً جزوه‌هاي خاصي را براي دانشجويان تدارک مي‌ديدم، اما بعدها به اين فکر رسيدم که اين جزوات بايد در حدي باشد که قابليت چاپ را داشته باشد، لذا در سال 77، با همکاري گروهي از استادان دانشگاه، اولين کتابم را به عنوان «سيماي فرهنگ ايران» به چاپ رساندم. در ادامه از آنجاي که از روزهاي نخستين تأسيس حوزه‌هنري با اين مرکز در ارتباط بودم و همچنين با توجه به کمبود شديد در کتب درسي دانشگاهي، به خصوص در حوزه هنرهاي سنتي و صنايع دستي به نوشتن کتاب مبادرت ورزيدم.

آلان چند کتاب از شما در سوره مهر به چاپ رسيده است؟

 7 عنوان کتاب از بنده توسط سوره مهر منتشر شده که تمام کتاب‌ها به غير از کتاب جديدم، چاپ دوم، يا سوم و چهارم را سپري مي‌کنند.

کدام اثرتان جديد است؟

جديدترين اثرم «جست‌وجوي معنا» ست که حاوي 38 مقاله از مقالاتي است که در زمينه‌هاي مختلف کار کرده‌ام.

در واقع، خلأ کتاب‌هاي دانشگاهي در زمينه‌هاي صنايع دستي و صنايع نساجي بود که مرا ترغيب به چاپ اين کتاب‌ها کرد.

آثارتان در سوره مهر را نام مي‌بريد؟

قبل از اينکه بخواهم توضيح بدهم لازم است خاطر نشان کنم، که تا اين لحظه من هيچ کتاب غير دانشگاهي را تاليف نکرده‌ام لذا تمام کتاب‌هاي من در انتشارات سوره مهر و انتشارات ديگر به نوعي منابع دانشگاهي محسوب مي‌شوند. اين نکته هم لازم به يادآوري است که اگر در زمان حال اقبالي از سوي نشرهاي مختلف کشور براي چاپ کتاب به من شده، به خاطر حسن ظني بوده که در گذشته انتشارات سوره‌مهر به من داشته است.

خب در مورد کتاب هايتان توضيح مي دهيد؟

مي‌رسيم به توضيح درباره کتاب‌ها؛ اولين کتاب نساجي سنتي در ايران که چاپ دومش مدتي است به طبع رسيده است، آشنايي با چوب و هنرهاي مرتبط با آن چاپ چهارم در اختيار مخاطبان است، تحولات صنايع دستي در جهان است که مدتي چاپ چهارم آن در اختيار مخاطبان قرار گرفته است، کتاب شيشه‌گري که گفتيد به چاپ سوم رسيده است، تجلي نور در هنرهاي سنتي در ايران که مدتي است چاپ دومش به بازار آمده است، و «جست‌وجوي معنا» که جديدترين اثر بنده است.

 

آقاي دکتر  تمامي کتاب هايي که از سوي شما تدوين شما تخصصي هستند و بعضا به عنوان منابع دانشگاهي انتخاب مي شوند در باره اين کتاب ها توضيح  مفصل تري مي دهيد؟  

«تحولات صنايع در دنيا» تنها کتابي است که به فارسي موجود است و در سراسر ايران به عنوان رفرنس درسي تدريس مي‌شود، در اين کتاب تحولات 28 کشور جهان را گزينش کرده‌ام که ماحصل تجربيات، من در اجلاس‌هاي معروف دنياست؛ در کتاب «شيشه‌گري»، مباحث مورد نياز از جنبه تعاريف نظري، شيوه‌هاي توليد، انواع توليدات، به لحاظ تاريخچه مورد بررسي قرار گرفته است. کتاب بعدي «نساجي سنتي» که تخصصي هم در اين کار دادم، فرآيند پارچه‌بافي در ايران را از نظر تاريخچه، مواد اوليه و موارد ديگر توضيح داده ام.کتاب بعدي «چوب و هنرهاي آن» است، اين کتاب که به گفته مسئولان سوره‌مهر بسيار مورد اقبال عمومي قرار گرفته است و دليل آن بخش‌هايي چون اتصالات، مواد چسبنده، ابزارشناسي بوده که در اين کتاب بسيار مفصل در مورد آن بحث شده است. کتاب ديگر «تجلي نور در هنرهاي سنتي» است، از آنجا که بنده به عنوان داور نمايشگاه‌هاي بين‌المللي قرآن کريم بودم، دوستان به من توصيه‌اي براي نوشتن اين کتاب داشته‌اند که به نوعي اين کتاب يک اثر حکمي و زيباشناسي در هنرهاي اسلامي است.

در کتاب «تجلي نور در هنرهاي سنتي» به نوعي خواسته‌ايد حالت معنوي که بر صنايع دستي حاکم بوده است را بيان کنيد؟

بله دقيقاً، در اين کتاب معرفت‌شناسي هنرهاي اسلامي مورد بررسي قرار گرفته است. اگر بخواهم به کتاب ديگرم اشاره کنم کتاب فلزکاري که يک اثر بيسيک و مادر است که به جز تعريف اصلاحات پايه‌اي درباره فلز انواع هنرهاي پايه‌اي در مورد فلز را معرفي مي‌کند. کتاب ديگر «جست‌وجوي‌معنا» نام دارد، اين کتاب در واقع حاصل چهار دهه پژوهش و تحقيق در زمينه هنرهاي سنتي ايران است و شامل تعدادي از مقالاتي است که در کنفرانس‌هاي متعددي که در نقاط مختلف ارائه کرده‌ام باشد. جمعاً حدود 450 مقاله در اين کتاب ارائه کرده‌ام که از اين تعداد 38 مقاله انتخاب شده و در کتاب آورده شده است. در واقع در اين کنفرانس‌ها از جنبه‌هاي مختلف اقتصادي، هنري، معناي مقدسي که هنر سنتي دارد و جنبه‌هاي زيباشناختي و معناشناختي به اين مقوله را مورد بررسي قرار داده‌ام. مجلد دوم اين کتاب هم در راه است که قطعاً جلد دوم آن را با سوره مهر دنبال مي‌کنم.  

در مباحثي چون نساجي صنايع دستي که به نوعي هنر ملي و بومي ما هستند جنابعالي صاحب نظريد؛ حمايت از اين هنرها چه نقشي را مي‌تواند در خود باوري فرهنگي در افراد جامعه ايجاد کند؟

ما در جهان مي‌توانيم حرف‌هاي زيادي را براي گفتن در زمينه هنري‌هاي سنتي داشته باشيم. هنرهايي چون فرش، فلز، پارچه، معرق، خاتم، منبت و هنرهاي مربوط به آن مي‌تواند پتانسيل خوبي را براي ارتقا فرهنگي ما ايفا کنند. نکته ديگر، زيباشناسي هنرهاي سنتي است، مثلاً جديداً يک کتابي نيز از من به چاپ رسيده است به نام «اصفهان باغ آسمان» که مباحث معرفتي و زيباشناسي هنر ايران در زمان صفويه را تشريح کرده‌ام. بايد در يک هنر، فلسفه وجودي آن را مورد بررسي قرار بگيرد. يک قالي و يا فرش فقط يک وسيله ساده نيست، هزاران نکته باريک‌تر از مو در آن وجود دارد.

در زمينه نساجي و صنايع دستي همان‌طور که شما هم اشاره کرديد پتانسيل خوبي را داريم، اما متأسفانه به خاطر برخي سهل‌انگاري‌ها اين هنرهاي ما در معرض نابودي قرار دارند، به خاطر عدم حمايت در اين مقوله‌ها و همچنين ورود صنايع دستي چين با قيمت بسيار نازل صنايع فرهنگي ما به نوعي در معرض تهديد قرار دارد؟

بله، واقعا اين نقيصه وجود دارد و به هيچ وجه نبايد صنايع دستي کشورهاي ديگر را اين‌طور وارد کشور کنيم. براي اين کار بايد شيوه‌اي را اتخاذ کرد تا از ورود کالاهاي بي‌کيفيت در صنايع دستي جلوگيري شود. اخيراً ورود کالاهاي چيني در قطب صنايع دستي ايران در اصفهان (ميدان امام) هم متأسفانه ديده شده است.

با توجه به فرمايش شما فکر مي کنيد براي ارتقا صنايع دستي و نساجي ملي چه راهکارهايي را بايد در پيش گرفت؟ 

ببينيد ما چه در حوزه ميراث فرهنگي و چه در هنرهاي صنايع دستي، تغييرات زيادي در عرصه مديريتي داشته‌ايم. متأسفانه جابه‌جايي‌هاي غير اصولي زيادي انجام مي‌شود که بايد تمهيداتي را انديشيد. دوم اين که اين مورد به اينجا منجر مي‌شود، که تا فردي مي‌آيد در حوزه مديريتي جايگاهي را براي خودش دست و پا کند بايد برود، لذا نمي‌تواند برنامه بلندمدتي را داشته باشد که اين نکته هم جاي تأمل است. استفاده از کارشناسان هم مي‌تواند به بهره‌وري بهتر فرهنگي ما منجر شود که اميدوارم با اتکا به موارد ذکر شده شاهد پويايي و بالندگي فرهنگ و هنر کشورمان باشيم.

 

آقاي دکتر در پايان نظر شخصيتان در مورد انتشارات سوره مهر چيست؟

نکته حائز اهميتي که در چاپ کتاب‌هاي سوره‌مهر وجود دارد کيفيت و قيمت مناسبي است که در آن مشاهده مي‌شود که براي قشر متوسط، کتاب‌خوان و دانشجو نشر مطلوبي به نظر مي‌رسد.

 

 

چهارشنبه 30 شهريور 1390 - 9:12


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری